Ocena brak

Jak pracuje jelito grube?

Autor /Aniela Dodano /31.01.2012

Płynna zawartość jelita cienkiego (zwana miazgą pokarmową) zostaje przeciśnięta przez zastawkę krętniczo-kątniczą do kątnicy w małych jednorazowych ilościach. Składa się ona wtedy z nie strawionych bądź niestrawnych resztek jedzenia, wody i wydzielin jelita. Woda zostaje z powrotem wchłonięta do organizmu w kątnicy i pierwszej części okrężnicy. Wówczas miazga pokarmowa przechodzi w stan stały lub półstały i zmienia się w kał.

Okrężnica jest także wyścielona delikatną błoną śluzową, która ułatwia przesuwanie się kału i chroni ściany jelita przed szkodliwym działaniem resztek enzymów trawiennych. W tym czasie mięśnie wewnętrzne i zewnętrzne lekko ściskają okrężnicę.

Działalność mięśni (perystaltyka) wspomaga przesuwanie się zawartości okrężnicy, jednak kał porusza się znacznie wolniej niż miazga pokarmowa w innych miejscach układu trawiennego. Jednak przy końcu okrężnicy silny ruch, zwany masową perystaltyką, gwałtownie popycha zawartość w stronę odbytnicy. Ruch ten rozpoczyna się wtedy, gdy kolejna porcja jedzenia dochodzi do żołądka: chodzi o opróżnienie kątnicy w oczekiwaniu na nowo strawioną miazgę z jelita cienkiego. Masowa perystaltyka ma miejsce zwykle trzy, cztery razy dziennie, najczęściej podczas lub tuż po posiłku, dlatego właśnie czasem po jedzeniu słyszymy burczenie w brzuchu.

W jelicie grubym żyją bakterie, odgrywające podstawową rolę w procesach odżywiania i trawienia. Jedną z ich najważniejszych funkcji jest syntetyzowanie kilku witamin, zwłaszcza niektórych witamin z grupy B i witaminy K, która pomaga wątrobie produkować substancje wykorzystywane w krzepnięciu krwi.

Te bakterie rozkładają ostatnie białka na aminokwasy, a potem na prostsze substancje. Niektóre z nich wędrują do wątroby, gdzie zostają zmienione w mniej toksyczne związki i wydalone z organizmu w postaci moczu, inne pozostają w stolcu i to one w głównej mierze przyczyniają się do jego charakterystycznego zapachu.

Kiedy kał dociera do odbytnicy, składa się w siedemdziesięciu procentach z wody. Pozostałe trzydzieści procent to bakterie, resztki jedzenia (głównie celuloza pochodzenia roślinnego, której organizm nie jest w stanie strawić ani wchłonąć) i produkty rozkładu, wydzieliny jelita oraz martwe komórki błony wyściełającej jelito.

Zazwyczaj potrzeba od dwunastu do dwudziestu czterech godzin, by miazga wędrująca z kątnicy zmieniła się w kał i dotarła do punktu, w którym gromadzi się w większej ilości na końcu okrężnicy. Dopiero gdy okrężnica wypełni się, kał przesuwa się do odbytnicy i zostaje wydalony. Im dłużej trwa ta podróż, tym większe ilości wody zostają wchłonięte do organizmu i w rezultacie kał robi się coraz twardszy i coraz trudniejszy do wydalenia.



Głównym bodźcem do wydalania jest ciśnienie odczuwane w odbytnicy, wywołujące ruchy perystaltyczne w umięśnionych ścianach. W celu wydalenia stolca człowiek musi wykonać świadomy wysiłek opuszczenia przepony (głównego mięśnia oddechowego) w dół, zwiększając przez to ciśnienie w jamie brzusznej i zmuszając kał do przesunięcia się do odbytnicy. Wtedy odbytnica rozciąga się, przyjmując zawartość całej dolnej części okrężnicy. To naciągnięcie wyzwala odruchowe skurcze mięśni odbytnicy i zwieracz rozluźnia się. W ten sposób kał zostaje wypchnięty przez kanał odbytu na zewnątrz organizmu.

Podobne prace

Do góry