Ocena brak

Jak powstają gwiazdy?

Autor /Regal Dodano /31.01.2012

Gdzieś pomiędzy milionami gwiazd rozsianych na nieboskłonie unoszą się gigantyczne chmury pyłów i gazów, przede wszystkim wodoru. W tych obłokach, które noszą nazwę mgławic, przebiega proces narodzin nowych gwiazd.
Długość życia gwiazd dochodzi nawet do kilkudziesięciu lub kilkuset miliardów lat, więc naukowcy nie są w stanie śledzić życia żadnej z nich od momentu narodzin do śmierci. Wiele mogą się jednak dowiedzieć na podstawie obserwacji gwiazd znajdujących się w różnych stadiach rozwoju. W ten sposób zdoła­li opisać ewolucję typowej gwiazdy - jej narodzi­ny z mgławicy pyłów i gazów, jej młodość, wiek dojrzały, starość, aż w końcu śmierć, która potrafi być niezwykle widowiskowa.
Ewolucja tych ciał niebieskich nie zawsze prze­biega w identyczny sposób. Uzależniona jest przede wszystkim od masy; największe gwiazdy świecą najjaśniej, a ich koniec jest bardziej spek­takularny. Te o przeciętnej masie nie świecą tak intensywnie, jednak żyją o wiele dłużej i wygasa­ją łagodniej. Natomiast gwiazdy najlżejsze, któ­rych blask jest ledwo zauważalny, potrafią prze­żyć nawet setki miliardów lat.

Jak już zostało powiedziane, gwiazda bierze swój początek z mgławicy, czyli chmury pyłów i gazów, wśród których znajduje się przede wszystkim wodór. Na początku mgławica zaczyna zbijać się w bryłę. Do dziś nie udało się ustalić, jaka jest tego konkretna przyczyna. Z biegiem czasu obłok kurczy się, pod wpływem grawitacji, natomiast czą­steczki zbliżają się do siebie i ulegają kondensa­cji. Masa gwiazdy stale się powiększa. Na tym pierwszym etapie ewolucji energia grawitacyjna kondensujących się cząsteczek zamienia się w energię cieplną. W wyniku tego procesu roz­grzana materia zaczyna świecić. W tym momen­cie powstaje protogwiazda. Najwyższa temperatu­ra oraz największe stężenie masy panuje w samym środku, czyli w jądrze. Gdy temperatura osiągnie 10 min °C rozpoczyna się reakcja termojądrowa. Jądra atomów wodoru ulegają syntezie i formują jądra atomów helu. W trakcie tej reakcji wyzwa­lają się niewyobrażalne ilości energii, która pro­mieniuje na powierzchnię. Energia ta wysyłana jest przez gwiazdę w postaci światła i ciepła. W re­zultacie protogwiazda staje się gwiazdą.
Emitowana z jądra energia cieplna wysyłana jest na zewnątrz i ogrzewa otulające je gazy, a tak­że wytwarza ciśnienie skierowane na zewnątrz, które zapobiega całkowitej ich kondensacji pod wpływem siły grawitacji. W ten sposób gwiazda osiąga stan równowagi. Oznacza to, iż ma swój ustalony rozmiar, stałą temperaturę na powierzch­ni oraz emituje określoną ilość energii na ze­wnątrz. Astronomowie uważają, że na tym etapie życia gwiazda znajduje się w tak zwanym ciągu głównym. Jest to określenie jej położenia na wy­kresie Hertzsprunga-Russella. Autorzy tego wy­kresu mieli na celu przedstawienie właściwości fizycznych gwiazd, a przede wszystkim zależność pomiędzy ich jasnością i kolorem.

Podobne prace

Do góry