Ocena brak

Jak kształtuje się sytuacja w wypadku zmiany ustaw przewidujących odpowiedzialność karną?

Autor /Adaukt Dodano /06.12.2011

Kwestie zmiany ustawodawstwa normują reguły tzw. prawa międzyczasowego (intertemporalne). Jeżeli czyn nie był zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, to nowa ustawa nie może objąć karalnością tego czynu i jego sprawcy. Ustawa nie działa wstecz. Gdy w chwili popełnienia czynu zabronionego był on zabroniony pod groźbą kary, ale przed prawomocnym osądzeniem sprawcy, nastąpiła pełna depenalizacja tego czynu. W zależności od etapu postępowania karnego, jeżeli zostało wszczęte należy je umorzyć lub wydać wyrok uniewinniający.

W przypadku depenalizacji częściowej – polegającej na przekształceniu w wykroczenie czynu, który wcześniej był przestępstwem. W takim przypadku jeżeli postępowanie karne zostanie wszczęte, umarza się je i przekazuje sprawę właściwemu kolegium do spraw wykroczeń. Jeżeli postępowanie osiągnęła etap rozprawy głównej, albo od czasu popełnienie czynu upłynęło 3 miesiące sąd rozpozna sprawę, orzekając na podstawie przepisów prawa o wykroczeniach.

Zmiana ustawy karnej, penalizującej dany czyn, tj. jeżeli w czasie popełnienia czynu obowiązywała inna ustawa, niż w czasie orzekania. Należy zastosować ustawę nową, ale jeżeli poprzednia ustawa była względniejsza dla sprawcy, należy ją zastosować. Jeżeli poprzednia była surowsza lub nie nastąpiły żadne zmiany należy stosować ustawę obowiązującą w chwili obecnej.

Jeżeli nastąpiła zmiana ustawy po prawomocnym osądzeniu sprawcy, to zasadniczo nie powoduje ona rewizji wyroku – w myśl zasady powagi rzeczy osądzonej. Są wyjątki. Jeżeli za przestępstwo orzeczono karę wyższą, niż jest to przewidziane w NKK, następuje złagodzenie kary do wysokości górnej granicy zagrożenia.

Depenalizacja prawomocnie osądzonego czynu – jeżeli prawomocnie osądzony czyn przestaje być zabroniony pod groźbą kary, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa, tzn. niezwłocznie przerywa się wykonanie kary i usuwa się karty karne z rejestru skazanych.

Podobne prace

Do góry