Ocena brak

Jak budowa skał wpływa na krajobraz?

Autor /Parker Dodano /31.01.2012

Krajobraz zależy również od budowy skał, które go tworzą. Czasami stygnąca lawa przekształca się w bazalt, który przybiera postać sześcio­kątnych słupów, jak te które można zobaczyć w Giant Causeway w Irlandii Północnej. Na styku bazaltowych słupów duża powierzchnia skał jest narażona na niszczącą działalność deszczu, lodu - oraz płynących strumieni.
Wapienie krystaliczne również nie są skałą 3 jednolitą. W liczne szczeliny wapieni wcieka wo­al da, drążąc głębokie jamy, tak zwane zapadliska krasowe. Powierzchnia ziemi pozostaje sucha, natomiast pod spodem formują się całe systemy malowniczych jaskiń. Te formacje skalne tworzą tak zwany krajobraz krasowy.
Pęknięcia i rozłamy w olbrzymich masach skalnych to efekt ruchów skorupy ziemskiej. Ska­ły przemieszczające się względem siebie, wzdłuż owych pęknięć, są przyczyną niebezpiecznych trzęsień ziemi, zwanych tąpnięciami.
Zdarza się również, że jeden blok skalny zapadnie się pozostawiając na obrzeżach dwa uskoki tektoniczne, w środku zaś tworząc dolinę ryftową. Warstwy skalne, łagodnie nachylone w wyniku ruchów skorupy ziemskiej, są w różnym stopniu odporne na erozję. Miękkie zostają zerodowane szybciej, natomiast znajdujące się powyżej warstwy skał twardych dłużej pozostają nienaruszone i tworzą strome krawędzie, tak zwane kuesty lub progi morfologiczne. W Polsce przykłady tego typu krajobrazu można spotkać w okolicach Częstochowy.
Jeszcze inaczej przedstawia się rzeźba terenu na obszarze pofałdowanym. Region Weald w po­łudniowo-wschodniej Anglii to silnie zerodowana antyklina, czyli siodło. Słabsza, wierzchnia część antykliny została najbardziej zniszczona, natomiast kredowe skarpy, górujące po prze­ciwnych stronach doliny, to fragmenty tej samej, twardszej warstwy.

Ważnym czynnikiem kształtującym „wygląd" naszej planety są zewnętrzne siły natury. Wiele formacji jest skutkiem oddziaływania niskiej temperatury oraz przemieszczających się lodow­ców. To dzięki nim w górach można podziwiać U-kształtne doliny, nieckowate cyrki lodowcowe oraz kopulaste wyniosłości zwane barańcami.

Podobne prace

Do góry