Ocena brak

JADWIGA ANDEGAWEŃSKA - Informacje Ogólne

Autor /Onufry Dodano /02.11.2011

- urodziła się: 1373 lub 1374, zmarła: 1399

- na tronie w latach 1384 - 1399

- dynastia Andegaweńska

- poprzednik: Ludwik Andegaweński

- następca: Władysław Jagiełło

- córka Ludwika Andegaweńskiego, króla Węgier i Polski oraz Elżbiety Bośniaczki

- mąż: Władysław Jagiełło, wielki książę litewski

- dzieci: Elżbieta Bonifacja (zmarła po urodzeniu).

Ludwik Andegaweński planował przekazać tron polski starszej córce Marii, a młodszą, Jadwigę pozostawić na tronie węgierskim. Jednak po śmierci Ludwika, Węgrzy powołali na tron Marię, a panowie małopolscy nie zgodzili się na kontynuację unii personalnej z Węgrami. Chcieli mieć własnego monarchę. Odrzucili również kandydaturę Zygmunta Luksemburskiego, męża Marii. Wtedy to powstał pomysł sprowadzenia do Polski młodziutkiej Jadwigi. Dwa lata pertraktowano z Elżbietą Bośniaczką. W 1384 roku na zjeździe szlachty zażądano, pod groźbą odrzucenia kandydatury Andegawenów na tron Polski, natychmiastowego przyjazdu Jadwigi. Wtedy dopiero przysłano młodą królewnę do Krakowa (1384 rok). W czasie bezkrólewia po śmierci Ludwika sytuacja wewnętrzna w Polsce była skomplikowana. Możni wielkopolscy rywalizowali o władzę z małopolskimi, powstała koncepcja powołania na tron księcia Siemiowita IV mazowieckiego. W Wielkopolsce toczyła się wojna domowa, zwana wojną Grzymalitów z Nałęczami. W chwili przybycia do Polski Jadwiga była jeszcze dzieckiem.

Wcześniej jednak, co było często stosowaną praktyką w średniowieczu, została zaręczona z księciem Wilhelmem Habsburgiem (właściwie został zawarty związek małżeński). Aby uprawomocnić ten związek, po dojściu do pełnoletności, małżeństwo powinno zostać skonsumowane. Panowie polscy planowali jednak dla Jadwigi zupełnie inną przyszłość. Po przybyciu do Krakowa została uroczyście koronowana na królową Polski przez arcybiskupa Bodzantę. Od razu pojawił się problem wyboru odpowiedniego małżonka. Wielkopolanie preferowali Siemowita IV, zwyciężyła jednak koncepcja Małopolski o unii personalnej z Litwą. Do Krakowa przybyło uroczyste poselstwo Jagiełły, z propozycją małżeństwa i zapłacenia odszkodowania dla Wilhelma Habsburga z powodu nie dopełnienia kontraktu małżeńskiego.

W 1385 roku w Krewie doszło do porozumienia, na mocy którego Jagiełło zobowiązał się ochrzcić siebie i poddanych i połączyć Litwę z Polską. Na chrzcie w 1386 roku Jagiełło przyjął imię Władysława, następnie poślubił Jadwigę i został koronowany na króla Polski. Unia polsko-litewska była przede wszystkim tworem małopolskich możnowładców, kierujących państwem i młodą królową. Osobisty udział Jadwigi i jej zasługi w tym względzie są niewielkie. Jadwiga, mimo młodego wieku, wykazywała się rozsądkiem i dojrzałością. Jej zainteresowanie nauką i kulturą zaowocowało poparciem dla Uniwersytetu Krakowskiego, założonego przez Kazimierza Wielkiego.

Uczelnia bardzo podupadła po śmierci założyciela. Uniwersytet organizowali uczeni mężowie, Jadwiga zaś uzyskała od papieża zgodę na otwarcie katedry teologii oraz dostarczyła środków materialnych na uruchomienie uczelni. Przekazała na ten cel klejnoty i kosztowne szaty. W testamencie zapisała Uniwersytetowi złoto i klejnoty. Zakupiono za nie dwa, przeznaczone na kolegia domy, oraz żupę solną w Bochni na uposażenie wykładowców. Była to jedyna w tym czasie polska uczelnia. Zawdzięczamy jej rozwój nauki polskiej w XV wieku, szkolenie potrzebnych krajowi specjalistów.

Jadwiga prowadziła też szeroko zakrojoną działalność fundacyjną i charytatywną. Była dobrodziejką szpitala w Bieczu, Sandomierzu, Nowym Sączu, na Stradomiu. Szpitale średniowieczne były przede wszystkim przytułkami, instytucjami opieki społecznej. Stąd wielka popularność Jadwigi, ubóstwianej przez poddanych opiekunki chorych i ubogich. Podziw i szacunek poddanych zjednywały jej również posty i inne pobożne uczynki, jak np. fundacje licznych kościołów, klasztorów i ołtarzy (Lednica, Sandomierz, Krosno, Kraków). Jadwiga, będąc królową, pełniła też wspólnie z mężem funkcje polityczne. Przyjmowała dyplomatów i dostojników.

Jej kancelaria wystawiała wiele dokumentów, między innymi prowadziła korespondencję z Rzymem oraz ożywioną wymianę listów z Krzyżakami. W negocjacjach z nimi Jadwiga wykazała się dojrzałością, taktem dyplomatycznym i nieustępliwością. Królowa pośredniczyła w łagodzeniu konfliktów między Jagiełłą, a Witoldem i w pertraktacjach z Zygmuntem Luksemburczykiem. Stała też na czele wyprawy na Ruś Czerwoną w 1387 roku (faktycznym dowódcą był Spytko z Melsztyna). Była ostatnim dziedzicznym władcą kraju. Pozostała po niej opinia świątobliwej i wybitnej władczyni.

Podobne prace

Do góry