Ocena brak

Izrael i świat arabski

Autor /motorola Dodano /03.05.2012

Utworzenie państwa Izrael dało ojczyznę od setek lat rozproszonym i prześladowanym Żydom. Równocześnie jednak z większości Palestyńczyków uczyniło uchodźców i doprowadziło do ostrego konfliktu arabsko-izraelskiego. Jak dotąd ani walki, ani negocjacje nie przyniosły jego zakończenia.

W XIX wieku Żydzi zaczęli uzyskiwać prawa obywatelskie w wielu krajach europejskich. Nie zlikwidowało ta jednak głęboko zakorzenionych uprzedzeń, ku z czym dyskryminacja trwała nadal. Teodor Herzl (1860-1904), publicysta żydowski działający w Wiedniu, doszedł do przekonania,że Żydzi mogą być naprawdę wolni tylko we własnym kraju.  Stanął on na czele ruchu syjonistycznej, który za zadanie postawił sobie doprowadzenie odrodzenia państwa Izrael na biblijnych terenach Palestyny.

W tym czasie Palestyna wchodziła w skład Imperium Osmańskiego i do I wojny światowej osadnictwo żydowskie było tam znikome. W czasie wojny walcząca z Turkami Wielka Brytania wsparła arabskie powstanie antytureckie (1916), równo-cześnie jednak, zgodnie z deklaracją A.J.Balfoura, zapowiedziała pomoc w realizacji idei żydowskiekiej siedziby narodowej w Palestynie.

W 1918 roku Imperium Osmańskie rozpadło się. a kontrolę nad obszarami Bliskiego Wschodu przejęły Francja i Wielka Brytania, które sprawowały tam władzę z ramienia Ligi Narodów. Na swoich terytoriach mandatowych Brytyjczycy utworzyli dwa państwa arabskie - Transjordanię (obecnie Jordania) i Irak, zachowując bezpośrednie zwiechrznictwo nad Palestyną, gdzie coraz liczniej napływali osadnicy żydowscy.

Ojczyzna

Jednak zarówno Brytyjczycy, jak i Żydzi się nie brać pod uwagę problemów związanych z obecnością arabskiej ludności na terenie Palestyny prawdopodobnie z tego powodu, że jeszcze nie wykształciło się wśród niej silne poczucie odrębności narodowej.

Sytuacjaa pogorszyła się jeszcze wraz z masowym napływem Żydów emigrujących z nazistowskich Niemiec. Brytyjczycy starali się ograniczyć imigracjię żydowską, cowywołało protesty organizacji syjonistycznych. Narastał opór osadników żydowskich który stał się szczególnie silny po II wojnie światowej. Brytyjczycy zawracali całe statki bezdomnych żydowskich imigrantów , którzy ledwie co uszli z życiem z niemieckich obozów zagłady. Nie mogąc spełnićsprzecznych  żądań Arabów i Żydów, Wielka Brytania pozbyła się ostatecznie swojego mandatu. Zgodnie z rezolucją ONZ 1947 r. Palestyna miała zostać podzielona na dwa państwa połączone unią gospodarczą, jednak projektu tego nie zaakceptowali Arabowie. Dzień przed zapowiedzianym wycofaniem się wojsk brytyjskich, żydowska Tymczasowa Rada Narodowa proklamowała utworzenie  państwa Izrael. W odpowiedzi oddziały armii egipskiej, irackiej, syryjskiej, libańskiej, jordańskiej, jemeńskiej i Arabii Saudyjskiej wkroczyły do Palestyny.

Konflikty arabsko-izraelskie

Pomimo przewagi liczebnej Arabowie przegrli, a setki tysięcy Palestyńczyków opuściły tereny zajęte przez armię izraelską i jako uchodźcy osiedliły się w państwach ościennych. Walki ustały, jednak żaden z krajów arabskich nie uznał Izraela.

Pozostając w ciągłym zagrożeniu, Izrael stworzył silną armię. W czasie wojny sześciodniowej w 1967 r. wojska izraelskie zajęły resztę Palestyny, aż po rzekę Jordan (tzw. Zachodni Brzeg), znajdującą się dotychczas pod kontrolą Jordanii wschodnią część Jerozolimy, syryjskie Wzgórza Golan oraz kontrolowany przez Egipt Okręg Gazy.

To przygniatające zwycięstwo jeszcze bardziej oddaliło możliwość trwałego pokoju w regionie, jako że pod okupacją izraelską znalazło się ponad milion Palestyńczyków mieszkających na Zachodnim Brzegu. Palestyńczycy w ciągu tych lat wykształcili silne poczucie odrębności narodowej, a ich interesy na arenie międzynarodowej reprezentowała utworzona w roku 1964 Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP), na czele której w 1969 roku Jasir Arafat. Izrael nie uznał OWP, uważając ją za organizację terrorystyczną. Sytuacja skomplikowała się jeszcze bardziej z powodu poparcia ekonomicznego, jakiego Izraelowi udzielały USA. Zaangażowanie USA po stronie Izraela spowodowało„żc Związek Radziecki popierał Arabów i wten sposób konflikt na Bliskim Wschodzie stał się częścią zimnej wojny.

W 1973 r. niespodziewany atak wojsk egipskich i syryjskich zaskoczył Izraelczyków (tzw. wojna Jom Kipur). Jednak po początkowych porażkach armia Izraela odniosła zwycięstwo, umieszczając swe oddziały na zachodnim brzegu Kanału Sues-kiego. Rozczarowani postawą swojego radzieckiego sojusznika Egipcjanie rozpoczęli w 1978 r. negocjacje z Żydami, które odbywały się w rezydencji prezydenta USA Jimmy Cartera w Camp David w stanie Maryland.

Sytuacja patowa

W 1979 r. w Waszyngtonie podpisano układ pokojowy, na mocy którego Egipt odzyskał półwysep Synaj w zamian za uznanie państwa Izrael. Jednak

nadzieje na normalizację sytuacji w całym regionie nie spełniły się. Pozostałe państwa arabskie dalej odmawiały Izraelowi prawa do istnienia, natomiast Żydzi nie chcieli uznać OWP jako oficjalnego reprezentanta interesów palestyńskich, nie zgadzali się również na utworzenie państwa palestyńskiego na Zachodnim Brzegu. W 1977 roku zwycięstwo w wyborach parlamentarnych odniósł blok partii prawicowych Likud, którego polityka wobec Arabów była jeszcze bardziej bezkompromisowa niż Izraelskiej Partii Pracy, rządzącej krajem wiatach 1948-1977.

W 1981 r. samoloty izraelskie zbombardowały obiekty na terytorium Iraku, w celu uniemożliwienia temu krajowi wyprodukowania broni jądrowej. Rząd zaczął zachęcać Żydów do osiedlania się na Zachodnim Brzegu, co wzbudziło ostre protesty Palestyńczyków. W 1982 r. armia izraelska interweniowała w czasie wojny domowej w Libanie, wypędzając z tego kraju oddziały OWP. Jednak masakry dokonane przez oddziały Falangi Libańskiej w obozach palestyńskich, do których dostępu strzegły oddziały izraelskie, poruszyły opinię publiczną całego świata i spowodowały, że wielu Izraelczyków odniosło się negatywnie do całej operacji. Wprawdzie w 1993 r. OWP ostatecznie uznała prawo Izraela do istnienia, a władze izraelskie zgodziły się na to, że OWP jest reprezentantem narodu palestyńskiego, to jednak proces pokojowy postępuje bardzo powoli i jest co jakiś czas przerywany z powodu ataków terrorystycznych przedstawicieli skrajnych ugrupowań z obu stron.


Izrael i świat arabski - WAŻNIEJSZE DATY


1896

Teodor Herzl publikuje swój projekt utworzenia państwa żydowskiego w Palestynie

1916

Powstanie arabskie przeciwko Turkom

1917

Deklaracja A.J. Balfoura; Brytyjczycy okupują Palestynę

1920

Pierwsze zamieszki spowodowane niezadowoleniem z żydowskiego osadnictwa

1936

Arabskie powstanie w Palestynie

1947

ONZ ogłasza rezolucję postanawiającą o podziale Palestyny na dwa państwa

1948

Brytyjczycy opuszczają Palestynę; proklamacja państwa Izrael

1956

Kryzys sueski

1967

Wojna sześciodniowa

1973

Wojna Jom Kipur

1977

Likud formuje rząd Izraela

1978

Rozmowy w Camp David

1982

Oddziały OWP opuszczają Liban

1987

Powstanie palestyńskie

1993

Porozumienie izraelsko-palestyńskie o autonomii Okręgu Gazy i Jerycha

Podobne prace

Do góry