Ocena brak

Izostazja

Autor /Sebek123 Dodano /28.05.2011

Utrzymanie równowagi grawitacyjnej mas skalnych w skorupie ziemskiej jest możliwe dzięki plastyczności astenosfery. Poszczególne fragmenty sko­rupy ziemskiej, stanowiące wyodrębnione całości, są bardziej zagłębione w astenosferze gdy maj ą większą masę, natomiast gdy ich ciężar jest mniej­szy, „zanurzenie" w astenosferze jest również niewielkie. Dążność do za­chowania osiągniętej w ten sposób równowagi nazywamy izostazją.

Równowaga izostatyczna poszczególnych fragmentów skorupy ziem­skiej może zostać zachwiana przez różne procesy geologiczne, np. fałdo­wanie gór, gromadzenie osadów w obniżeniach, rozwój lub zanik pokrywy lodowej. Powstające góry obciążają dodatkowo kontynent, natomiast pro­cesy zewnętrzne niszczące jego powierzchnię, powodują, że ląd staje się lżejszy, gdyż pochodzący z tego niszczenia materiał jest osadzany w zbiorni­kach morskich. W efekcie zostaje zaburzona równowaga grawitacyjna sko­rupy ziemskiej. Jej przywrócenie jest możliwe dzięki ruchom izostatycz­nym, czyli pionowym powolnym ruchom fragmentów skorupy ziemskiej.

Klasycznym przykładem ruchów izostatycznych jest podnoszenie się Skandynawii o ok. 10 mm rocznie. Skandynawia, będąca ośrodkiem zlodo­wacenia w plejstocenie, została wgnieciona w astenosferę, co było spowo­dowane wielkim ciężarem lądolodu. Po jego stopnieniu skorupa, dążąc do stanu równowagi, zaczęła się podnosić. Od czasu ustąpienia lądolodu Skan­dynawia podniosła się o 350 m.

Ruchy izostatyczne są wypadkową wewnętrznych i zewnętrznych czynników zmienności.

Podobne prace

Do góry