Ocena brak

Istota kwestii agrarnej we współczesnych, wysoko rozwiniętych gospodarkach

Autor /Ursyn Dodano /15.12.2011

Kwestia agrarnakwestia żywnościowa – oznacza taką sytuację społeczno – ekonomiczną, że rolnictwo i agrobiznes stają się elementem naruszającym równowagę ekonomiczną w ramach systemu gospodarki narodowej, w ten sposób stają się hamulcem rozwoju gospodarczego i społecznego.

Przejawy kwestii agrarnej to:

  • nienadążanie wzrostu produkcji rolnej za rozwojem całej gospodarki narodowej i wzrostem popytu na żywność,

  • niższa jest wydajność pracy w rolnictwie,

  • niska elastyczność rolnictwa w zakresie struktury produkcji, metod wytwarzania,

  • dysparytet (nierówność) dochodów ludności rolniczej w stosunku do pozarolniczej.

Istota kwestii agrarnej wynika z:

  • sztywności popytu na żywność,

  • rent z ziemi:

    • gruntowa – mówi o efektywności ze względu na żyzność, położenie względem siedliska (rozłóg),

    • wynikająca z kwalifikacji producenta,

    • absolutna – wynikająca z rzadkości czynnika ziemi,

  • naturalnej słabości rolnictwa wobec nierolniczego otoczenia,

  • mechanizmu przepływu kapitału w skali makroekonomicznej (nadwyżka wypracowana w rolnictwie – ok. 25% wypływa i nie wraca): teoria dwóch odwróconych lejków:

Trzeba by rozciągnąć zwężenie między lejkami, aby dochody gospodarzy rolnych uformowały tubę uniezależniającą ich od czynników zewnętrznych. Tylko aktywna polityka państwa może „połączyć” (zjednoczyć) rolnictwo z rynkiem. Wąskie gardła powodują, że produkcja czysta wytworzona w rolnictwie jest przechwytywana przez skup, przetwórstwo i konsumenci opłacają rentę monopolizacji struktury. Kapitał ten wypływa także dlatego, że można go rentowniej ulokować poza rolnictwem. Tempo zwrotu kapitału w rolnictwie jest ok. 6,5 razy wolniejsze niż na giełdzie papierów wartościowych, a także produkty spożywcze mają ok. 4 razy wolniejszy wzrost cen (gdyż spowalnia go konkurencyjność importu),

  • właściwości popytu (nie tylko sztywności względem cen i dochodów, ale także substytucji produkcji żywności produkcją pozażywnościową).

Procesy reprodukcji rozszerzonej w gospodarce rodzinnej (chłopskiej) zależą przede wszystkim od parametrów regulacyjnych stosowanych w polityce agrarnej danego okresu, głównie relacji cen artykułów nabywanych i sprzedawanych przez gospodarstwa, obciążeń finansowych oraz warunków udzielania kredytu. Uniwersalizm kwestii agrarnej w krajach o różnym poziomie rozwoju wynika z:

  1. niemożności podporządkowania rolnictwa do reszty gospodarki – wynika to z faktu, że rolnictwo nie kieruje się zasadą optimum ekonomicznego,

  2. związku rolników z ziemią, która zależy od praw natury, a nie rynku,

  3. zmienności natężenia tempa pracy w różnych porach roku, rejonach i typach gospodarstw, czyli innej organizacji dnia pracy niż w działach pozarolniczych,

  4. występowania w rolnictwie specyficznego systemu motywacyjnego – nie da się bowiem przewidzieć efektu pracy, następuje odroczenie nakładów od efektów (wolniejszy obrót kapitału),

  5. faktu, że dla większości rolników praca nie jest zawodem tylko sposobem życia, reakcja na bodźce ekonomiczne jest więc odmienna. Połączenie gospodarstwa domowego z rolniczym działa niczym amortyzator, stymulator i destymulator dla zachodzących procesów.

Podobne prace

Do góry