Ocena brak

INTERPRETACJA

Autor /DomikB Dodano /08.11.2012

 

INTERPRETACJA ^c = ob­jaśnianie) gr. hermeneia; ang. interpretation; fr. interpretation; nm. Interpretation, Deutung, Auslegung

1. —> Wyjaśnianie (2) czynności lub wy­tworów ludzkich przez wskazanie ich ge­nezy, struktury i funkcjonowania oraz od­chyleń od racjonalnego zachowania; szcze­gólnym przypadkiem takiego wyjaśniania jest interpretacja systemów znakowych, polegająca na wydobyciu ukrytego lub niejasnego czy niewyraźnego sensu jakie­goś tekstu. Reguły interpretacji formułuje —> hermeneutyka.

Pojęcie interpretacji jest przedmiotem refleksji we współczesnej epistemologii i filozofii nauki, gdzie podkreśla się, wbrew neopozytywizmowi, że nie ma czegoś ta­kiego jak czysta obserwacja i niezinterpretowane teoretycznie fakty naukowe. Dyskutuje się m. in. kwestię stosunku mię­dzy interpretacją a —^ rozumieniem (1), pod­kreślając bądź ich współzależność i wza­jemne dopełnianie się (H. G. Gadamer), bądź pierwotność interpretacji, bądź pierwotność rozumienia (M. Heidegger).

2. Interpretacja syntaktyczna — stosunek między teoriami, który
charakteryzuje się następująco: jeśli aksjo­maty pewnej teorii To pozostają zdaniami prawdziwynni, kiedy występującym w nich terminom pierwotnym nadamy sens przy­porządkowany tymże terminom w jakiejś innej teorii T, to teoria To ma interpretację w teorii T; np. teoria, jaką jest -^ rachunek zdań, ma interpretację w pewnej teorii sieci elektrycznych dzięki temu, że wszy­stkie aksjomaty rachunku zdań pozostaną prawdziwe, gdy pojęcie prawdziwości
zdania zastąpimy np. pojęciem pobudzenia układu (tj. przepływu prądu), fałszywość zdania — brakiem pobudzenia, spój­niki — symbolami stosunków między układami elektrycznymi (z racji odwzoro­wania stosunków logicznych nazywa się je w informatyce układami logicznymi), itd. Według P. F. Strawsona nie ma jednozna­cznego przejścia od twierdzeń systemu sfor­malizowanego do jego interpretacji, a więc do jego zastosowania w filozofii.

3. W znaczeniu rzadziej używanym: interpretacja semantyczna teo­rii — układ, zwany też modelem teorii, złożony z określonego zbioru oraz z rela­cji i funkcji; zbiór składa się z indywiduów rozważanych w danej teorii (np. Uczb w ary­tmetyce, ciał niebieskich w astronomii), relacje zaś i funkcje służą do charaktery­zowania różnych indywiduów z danego zbioru.

 

Podobne prace

Do góry