Ocena brak

Integralny nacjonalizm

Autor /BolekII Dodano /30.04.2013

Pius XI, przeciwny wszystkim .nacjonalizmom jako zagrożeniu dla pokoju światowego, ostro wystąpiłprzeciw zafascynowaniu się wielu katolików francuskich, z niektórymi biskupami na czele, ruchem ActionFrnçaise. Ruch ten, zapoczątkowany (1899) przez utalentowanego pisarza Charles’a Maurras wydawaniemczasopisma pod tytułem Action Française, na początku I wojny światowej miał poparcie tylkomałej grupy katolickich konserwatystów, bo został (potępiony przez Święte Oficjum. Zainteresowaniznali to potępienie, mimo że Pius X wstrzymał ogłoszenie dekretu. Ruch atoli nie zmienił swego programu,w którymi Maurras, będąc pozytywistą z przekonań, zaznaczył: Naszym pełnym programem jestprzede wszystkim polityka - polityka nacjonalistyczna - polityka nacjonalizmu integralnego.

Oznacza to dzisiaj, że religii atakowanej na płaszczyźnie politycznej trzeba bronić za pomocą polityki, a ta obronazakłada i czyni konieczną zawsze obecną myśl o interesie narodu. Maurras nadal też uznawał, że ustrójrepublikański jest obcy narodowej, monarchicznej tradycji francuskiej. Republikę uważał za dzieło Żydów,którzy doprowadzili do rozdziału Kościoła od państwa. Przez taki pogląd ruch stał się nośnikiemantysemityzmu, zdołał jednak (po 1918) umocnić swe wpływy w Paryżu, którego kręgi intelektualnebyły zauroczone działalnością jego pisarzy, oraz na prowincji wśród średniej burżuazji, która odczuwałaskutki powojennej stagnacji ekonomicznej i winą za to obarczała reżim.

Pius XI żywił niepokój, że Maurras opowiadający się za Kościołem, a faktycznie będący agnostykiem,nie odszedł od swego przekonania o dwóch nie związanych z sobą porządkach: politycznym i moralnym,arii od zasady uznającej interes narodowy i państwo za wartość absolutną. W działalności czasopismaAction Française papież widział opór przeciw swojej polityce uspokojenia religijnego we Francji. Określającapapieskie stanowisko deklaracja francuskiego Episkopatu (9.03.1923) zaznaczyła, że ruch głosinacjonalizm integralny, który w istocie reprezentuje tylko pogańską koncepcję państwa, gdzie Kościół majedynie utrzymać porządek i nie jest uważany za instytucję Boską i niezależną, mającą prowadzać duszeku celowi ponadnaturalnemu.

Założenia ruchu Action Française były sprzeczne z koncepcją Akcji Katolickiej, organizowanej na zasadziepodporządkowania działalności świeckich kierownictwu hierarchii. Papież, po uważnym śledzeniuprzez dwa lata publikacji tego ruchu, wydał najpierw brewe grożące potępieniem, a gdy przywódcy odmówilizmiany swej polityki, ogłosił (29.12.1926) oficjalne potępienie, dziennik zaś Action Françaisewłożono na Indeks kościelny. Biskupi francuscy ze swej strony opublikowali zakaz należenia do tego ruchu. Egzekwowanie kościelnych zarządzeń wywołało wiele emocji i kryzys niejednego sumienia.Sławny teolog, 80-letni jezuita Louis Billot, nie przestał z ruchem sympatyzować, tracąc posiadaną godnośćkardynalską. Liderzy ruchu, Ch. Maurras i Léon Daudet, pisarz i dziennikarz, nie poddali się orzeczeniupapieskiemu. Uczyniła to jednak część ich uczniów, nie chcąc psuć - jak mówili - drugiego ralliementpapiestwa z Republiką.

Rozwój wypadków skłonił przywódców Action Française do rewizji swych poglądów i do wyrażeniagotowości pojednania się z Kościołem. Uczynili to ma końcu pontyfikatu Piusa XI i za Piusa XII(19.06.1939), który też cofnął zakazy i zdjął czasopismo z Indeksu. Ruch jednak podczas wojny skompromitowałsię kolaboracją z rządem Pétaina. Maurras został skazany (1945) na dożywotnie więzienie(zm. 1952) i usunięty z Akademii Francuskiej.

Podobne prace

Do góry