Ocena brak

Instytucja absolutorium dla rządu – uchwalanie i kontrola wykonania ustawy budżetowej

Autor /Barnim Dodano /13.12.2011

Szczególna postać procedura ustawodawcza przybiera w odniesieniu do ustawy budżetowej. Treścią tej ustawy jest ustalenie dochodów i wydatków państwa na okres roku budżetowego (w Polsce rok budżetowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym). Budżet jest uchwalany w formie ustawy (art. 219 ust. 1 K). Procedura jego uchwalania ujęta jest w schemat ogólnej procedury ustawodawczej, jednak występują tu liczne odrębności.

Jeśli chodzi o inicjatywę ustawodawczą, to należy ona wyłącznie do RM (art. 221) i jest ujęta jako obowiązek rządu: projekt ustawy budżetowej powinien być przedłożony Sejmowi najpóźniej na 3 miesiące przed rozpoczęciem roku budżetowego, tzn. przed dniem 1 października, chyba że istnieje wyjątkowy przypadek (np. wybory parlamentarne jesienią 1997). Jeżeli nie uda się na czas przygotować projektu ustawy budżetowej na okres całego roku, to rząd ma obowiązek wnieść projekt ustawy o prowizorium budżetowym, a więc aktu tymczasowo regulującego gospodarkę finansową państwa na krótszy okres czasu (art. 219 ust. 3).

W stosunku do ustawy budżetowej nie ma możliwości zastosowania trybu pilnego. Pierwsze czytanie musi się odbyć na posiedzeniu Sejmu, następnie projekt kierowany jest w całości do Komisji Finansów Publicznych. Senat ma obowiązek rozpatrzyć projekt tej ustawy w czasie nie dłuższym niż 20 dni, a Prezydent ma 7 dni na jej podpisanie i nie może przeciwko niej skierować weta ustawodawczego (art. 224 ust.1).

Wykonanie ustawy budżetowej jest corocznie poddane specjalnemu postępowaniu kontrolnemu w Sejmie. Rada Ministrów ma obowiązek przedłożyć Sejmowi w terminie 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej wraz z informacją o stanie zadłużenia państwa. Sejm powinien rozpatrzyć sprawozdanie w terminie 90 dni – następuje to w trybie analogicznym do trybu prac nad projektem ustawy budżetowej. Wraz ze sprawozdaniem rządu do Sejmu wpływają też dwa dokumenty NIK: analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej oraz opinia w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów. Na tej podstawie i w oparciu o stanowisko Komisji Finansów Publicznych Sejm podejmuje uchwałę w przedmiocie absolutorium dla rządu (art. 226 ust. 2).

Absolutorium jest to pozytywne skwitowanie wykonania przez RM ustawy budżetowej w minionym roku budżetowym.

Do góry