Ocena brak

Immunitet dyplomatyczny i immunitet konsularny (podstawa prawna, zakres podmiotowy i przedmiotowy, nietykalność i udział w procesie)

Autor /Longin Dodano /01.12.2011

Zakres przedmiotowy- treść immunitetu,

Zakres podmiotowy- osoby korzystające z immunitetu.

Immunitet dyplomatyczny - określony jest w art.578. Wg tego przepisu orzecznictwu polskich sądów karnych nie podlegają:

1. Uwierzytelnieni w RP szefowie przedstawicielstw dyplomatycznych państw obcych

2. Osoby należące do personelu dyplomatycznego tych przedstawicielstw

3. Osoby należące do personelu administracyjnego i technicznego tych przedstawicielstw

4. Członkowie rodzin wymienionych w pkt. 1-3, jeżeli pozostają z nimi we wspólnocie domowej

5. Inne osoby korzystające z immunitetów dyplomatycznych na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych.

W tej ostatniej grupie osób można wymienić pracowników ONZ oraz głowy państwa. Z przywileju tego nie korzystają obywatele polscy lub osoby posiadające w kraju stałe miejsce zamieszkania, w zakresie czynności nie pełnionych podczas i w związku z wykonywaniem funkcji urzędowych art.584. Immunitet ten wyłącza ściganie z powodu jakiegokolwiek przestępstwa, a więc bez względu na wagę popełnionego przestępstwa i bez względu na to, czy popełnione zostało w czasie urzędowania czy też poza nim.

Immunitet zostaje wyłączony tylko wówczas, gdy państwo wysyłające wyrzeknie się w sposób wyraźny immunitetu w stosunku do oznaczonej osoby art. 580. Immunitet dyplomatyczny mimo, że wyklucza możliwość ścigania osoby korzystającej z tego przywileju przez polskie organy ścigania, nie jest immunitetem o charakterze materialnym, gdyż za to samo przestępstwo osoba chroniona tym przywilejem może być pociągnięta do odpowiedzialności przed sądem własnego państwa.

Najbardziej pełny jest immunitet w sprawach karnych (istnieje także immunitet w spr. cywilnych i administracyjnych). Art. 31 konwencji wiedeńskiej nie przewiduje od niego żadnych wyjątków. Znaczy to, że sąd karny w razie ustalenia, że sprawa dotyczy osoby korzystającej z immunitetu dypl., z urzędu musi stwierdzić swą niewłaściwość i postępowanie umorzyć. Wg K. Libery, immunitet ten obejmuje wszelkie stadia postępowania. Jeżeli zatem przedstawiciel dyplomatyczny popełni czyn zagrożony sankcją karną, władze śledcze nie mogą go przesłuchiwać, zatrzymać ani przeprowadzać rewizji osobistej.

Przedstawiciel dyplomatyczny nie jest zobowiązany do składania zeznań w charakterze świadka. W przypadkach bezwzględnej konieczności uzyskania zeznań, władze miejscowe mogą skorzystać z pośrednictwa Ministra Spr. Zagranicznych, który ewentualnie proponuje przedstawicielowi dyplomatycznemu złożenie zeznań we własnym mieszkaniu, przed delegowanym pracownikiem ministerstwa spr. Zagranicznych. Może jednak odmówić składania zeznań w tej formie.

Immunitet konsularny- obejmuje osoby wymienione w art. 579§1. Wg tego przepisu orzecznictwu polskich sądów karnych nie podlegają:

1. Kierownicy urzędów konsularnych i inni urzędnicy konsularni państw obcych,

2. Inne osoby zrównane z nimi na podst. umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych. Immunitet konsularny jest przedmiotowo węższy w porównaniu z immunitetem dyplomatycznym. Orzecznictwu polskich sądów karnych nie podlegają sprawcy czynów popełnionych w toku i w wykonywaniu ich funkcji urzędowych, a na zasadzie wzajemności w pozostałym zakresie (art.579§ l). Kierownik urzędu konsularnego oraz inni urzędnicy konsularni państw obcych podlegają zatrzymaniu lub tymczasowemu aresztowaniu jedynie w razie zarzutu popełnienia zbrodni. Jednakże o takim fakcie powinien być niezwłocznie zawiadomiony Minister Spraw Zagranicznych (art.579§2). Poza tym wypadkiem pozbawienie wolności takiej osoby może nastąpić wyłącznie w wykonaniu prawomocnego wyroku sądu polskiego (art.579§3) Immunitet konsularny nie ma zastosowania:

1. Do obywatela polskiego lub osoby mającej w kraju stałe miejsce zamieszkania (art.5584), w zakresie czynności nie pełnionych podczas i w związku z wykonywaniem ich funkcji urzędowych,

2. W razie zrzeczenia się immunitetu przez państwo wysyłające (art.580§ l). Członkowie urzędu konsularnego nie są zobowiązani do składania zeznań w charakterze świadka, jeśli dotyczą one faktów związanych z wykonywanymi przez nich funkcjami oraz do przedstawienia ich korespondencji i dokumentów urzędowych.

Podobne prace

Do góry