Ocena brak

IDŹKOWSKI ADAM

Autor /Matylda Dodano /23.10.2012

ur. 24 XII 1798 w Olszance k. Pułtuska,
zm. 3 V 1879 w Litynie (Podole), architekt, budowniczy.

Studiował 1820-24 na wydz. sztuk pięknych UW (otrzymał
tytuł magistra budownictwa i miernictwa); 1824-27 kontynuował
studia za granicą (zwiedził Włochy, Francję, Anglię i
Niemcy); po powrocie został 1828 asesorem budownictwa
przy Komisji Oświecenia, potem otrzymał stanowisko budowniczego
pałaców ces. w Księstwie Łowickim; był także członkiem
Rady Ogólnej Budowniczej przy Komisji Spraw Wewnętrznych.
Twórczość I. charakteryzuje eklektyzm z wyraźną fascynacją
sztuką got. (np. udana przebudowa 1837-43 warsz. archikatedry
św. Jana, z elewacją frontową i podziałami wewn.,
utrzymanymi w neogotyku ang., oraz budowa 1846 neogot.
dworca kolejowego w Skierniewicach);

dziełem I. było przerobienie
(1841) kościółka św. Wawrzyńca na Woli na cerkiew,
przebudowa (1844-47) kościoła par. w Mszczonowie, a
zwł. budowa (1847) kompleksu pałacowego oraz mauzoleum
Sołtanów w Trylesinie i przebudowa (1850-51) dla Konstantego
Niezabitowskiego pałacu w Olszewicach; z prac niedatowanych
zwraca uwagę budowa pałacyku ces. na Powązkach
oraz przebudowa (wspólnie z Andrzejem Gołońskim) pałacu
Paskiewiczów w Homlu. Dużym uznaniem cieszyły się projekty
L, np. za projekt restauracji Świątyni Pokoju w Rzymie
otrzymał godność członka florenckiej Akademii Sztuk Pięknych,
a za projekt z 1855 pałacu wystawy powsz. w Londynie
- złoty medal.

I. prowadząc prace budowlane i projektowe nie rezygnował
z koncepcji teor., których rezultatem były liczne publikacje,
m.in. Kroje architektury, obejmujące rozmaite jej
kształty, uważane jako przedmiot piękności (Wwa 1832), a
zwł. Plany budowli, obejmujące rozmaite rodzaje domów,
mieszkań wiejskich różnej wielkości, kościołów, gmachów publicznych,
mostów, ogrodów, monumentów i tym podobnych
szczegółów w rozmaitych stylach architektury opublikowane
w zeszytach, ze stalorytami (120 tablic), które wydane w 3
wersjach językowych: pol. (Wwa 1843), franc. (P 1843-52) i
ros., stały się jedną z najbardziej popularnych i cenionych w
XIX w. publikacji dotyczących architektury; zbyt szerokie zainteresowania
oraz uleganie nadmiernie wybujałej wyobraźni
doprowadziły I., zwł. w ostatnich latach życia, do całkowicie
utopijnych pomysłów, gł. w sferze rozwiązań techn. i kosztorysowych
(np. projekt z 1828 tunelu pod Wisłą oraz koncepcja
z 1845 kolei wodnoziemnej);

do śmiałych pomysłów I.
zaliczyć należy projekt z 1857 kolei jednoszynowej z wagonami
zawieszonymi po obu stronach; I. zajmował się także poezją
(pod pseudonimem Adam Pellegrino wydał 1857 utwór
Świątynia Pokoju).

 

TI 8(1879) ser. 3, 369-370; WEPI XX1X-XXX 715-718; Łoza 125; H. Kowalska, PSB X 143-144; A. Milobędzki, Zarys dziejów architektury w Polsce, Wwa 1963, 19783, 279, 281-283, 286; J. Frycz, Restauracja i konserwacja zabytków architektury w Polsce w latach 1795-1918, Wwa 1975, 36-37, 70, 72-78; T.S. Jaroszewski, Orient w architekturze polskiej XIX wieku, w: Orient i orientalizm w sztuce. Wwa 1986, 161-192; A.K. Olszewski. Architektura w latach 1830-1890, w: Sztuka Warszawy, Wwa 1986, 308-309.

Podobne prace

  • ADAM

    Ocena / Autor /Faust666
    Dodano /29.02.2012 praca w formacie txt

  • ADAM

    Ocena / Autor /Tomil
    Dodano /17.05.2012 praca w formacie txt

  • ASNYK ADAM

    Ocena / Autor /Siemirad
    Dodano /29.05.2012 praca w formacie txt

  • Adam i Ewa

    Ocena / Autor /tina
    Dodano /09.01.2013 praca w formacie txt

Do góry