Ocena brak

IDENTYFIKACJA - W NAUKACH SPOŁECZNYCH

Autor /Matylda Dodano /23.10.2012

I. oznacza proces utożsamiania
się jednostki z —> grupą społ., której cele i wartości
uznaje ona za własne, lub też z wykonywaną funkcją albo
rolą społeczną.

I. z grupą społ. wymaga uświadomienia sobie istnienia grupy
jako pewnej całości i uznania siebie za jej członka; i. jako
łączność i solidarność jednostki z grupą może być rozumiana
d y s t r y b u t y w n i e , gdy i. z tą społecznością wynika z i. z
jej członkami, lub k o l e k t y w n i e , gdy i. jest skutkiem
określonego stosunku do niej, jednostka zaś identyfikuje się
z grupą jako całością, czyli z wartościami, normami, wzorami
zachowań postulowanymi przez nią dla swoich członków, a
dopiero wtórnie utożsamia się z in. jednostkami jako członkami
wybranej grupy.

Specyfika i. przejawia się w określonych
postawach jednostek wobec przedmiotu i.; osoba utożsamiając
się z grupą, przyjmuje jej treści doktrynalne i wartości,
system norm, wzory zachowań, ustalone formy kultu;
wg H. Carriera członkostwo w grupie wyróżnia się: akceptowaniem
wartości i norm grupowych, podjęciem interakcji z
jej członkami (—» interakcja społeczna), świadomością przynależności
do niej, uznaniem jednostki przez grupę za jej
członka; ścisła i pełna i. jednostki z grupą jest możliwa jedynie
w małych grupach, których członkowie znają się osobiście
oraz pozostają w bezpośrednich stycznościach (—» wspólnota);
i. w dużych grupach jest bardziej zróżnicowana, emocjonalnie
mniej intensywna, a nawet możliwe są tu więzi tylko
nominalne czy peryferyjne.

I. społ. rozumiana jako proces utożsamiania się jednostki
z wykonywaną funkcją albo rolą społ. uzależniona jest od
przynależności osoby do grupy społ. lub uznania świata wartości
akceptowanego przez tę grupę; człowiek pełniąc wiele
—> ról społecznych i wykonując różnorodne —» funkcje społeczne,
preferuje jedną lub kilka z nich i podporządkowuje im
wszystkie pozostałe; tak rozumiana i. jest procesem zmiennym,
człowiek bowiem w różnych okresach życia utożsamia
się z różnymi rolami i funkcjami wykonywanymi w różnych
grupach społecznych.

Istotną rolę odgrywa i. rei.; badana w kategoriach empirycznych
przejawów życia rei.-kość. (—» religijność), oznacza
utożsamianie się wyznawców z systemem wartości, norm oraz
wzorów określających sposób myślenia i działania, które są
uznawane w danej grupie rei. czy w Kościele za obowiązujące;
jest to zwykle również więź o charakterze instytucjonalnym
z określoną grupą wyznaniową (przynależność w aspekcie
obiektywnym i subiektywnym), prowadząca do akceptacji
jej celów i zadań.

W socjologii religii określa się stopień i. z
religią i Kościołem na podstawie nast. kryteriów: wspólne
prawdy wiary (doktryna), wspólne normy zachowań (moralność),
wspólne sprawowanie kultu (liturgia), wspólna organizacja
i — instytucje; całkowita i. z Kościołem charakteryzuje
się maksymalną akceptacją wierzeń dogm., pełną —* internalizacją
norm. rei.-mor., regularnym uczestnictwem w rei.
praktykach obowiązkowych i nadobowiązkowych oraz w in.
działaniach o charakterze par.-kość; tak rozumiana i. wyraża
się w maksymalnej realizacji oczekiwań i wymagań Kościoła
jako reprezentanta zinstytucjonalizowanej religii.

Współcześnie
liczba osób identyfikujących się całkowicie z Kościołem
maleje; częściowa i. z Kościołem charakteryzuje się niepełną
akceptacją modelu kościelnie zorientowanej religijności; nie
oznacza to jednak zerwania więzi o charakterze instytucjonalnym,
lecz jedynie odrzucenie niektórych prawd wiary (— indyferentyzm
religijny), wartości, wzorów zachowań, form
kultu i symboliki rei.; na ogół nie wiąże się też z kształtowaniem
nowego porządku aksjologiczno-normatywnego. Częściowe
lub czasowe zmniejszenie stopnia i. z Kościołem jest
symptomem ograniczonej redukcji religijności; badania socjol.
ukazują proces stopniowego zmniejszania się religijności
kość, a nie religijności w ogóle; dokonuje się także odchodzenie
od religijności tradycyjnej do wspólnotowej (F. Fürstenberg).

 

H. Carrier, Psycho-sociologie de l'appartenance religieuse, R I960; S. Ossowski, O osobliwościach nauk społecznych, Wwa 1962, 19833; F. Fürstenberg, Religionssoziologie, Neuwied 1964, 197(r; L'appartenance religieuse. Conférence Internationale de Sociologie Religieuse, Bru 1965; A. Terstenjak, Psychosoziologie der Zugehörigkeit zur Kirche, UR 4(1968) 33-62; A.L. Bertrand, Z.T. Wierzbicki, Socjologia wsi w Stanach Zjednoczonych. Stan i tendencje rozwojowe, Wr 1970; P.M. Zulehner, Religion nach Wahl. Grundlegung einer Auswahlchristenpastoral, W 1974; Religiös ohne Kirche? Eine Herausforderung für Glaube und Kirche, Mz 1977; N. Luhmann, Funktion der Religion, F 1977; P.L. Berger, The Heretical Imperative. Contemporary Possibilities of Religious Affirmation, GC 1979; W. Riess. Glaube als Konsens. Über die Pluralität im Glauben, Mn 1979.

Podobne prace

Do góry