Ocena brak

IBN ARABI, Abu Bakr Muhammad ibn Ali Muhji ad - Din

Autor /Matylda Dodano /23.10.2012

ur. 7 VIII 1165 w Murcji (Hiszpania), zm. 16 XI 1240
w Damaszku, arab. mistyk.

W 1173 zamieszkał w Sewilli, gdzie przebywał z przerwami
do 1194; tam oraz w in. miastach Hiszpanii i Afryki Pn. zapoznał
się z nauką islamu (fikh) oraz —> hadithami; 1194 opuścił
Hiszpanię arab. i udał się do Mekki (—> hadżdż), Melitene
(Malatya) w środk. Turcji, Konii; 1203 osiadł w Damaszku.
Na poglądy I. wywarli wpływ mistycy i filozofowie arab. i
żyd. (Ibn Masarra, al-Ghazali, Awicebron, al-Halladż), a
nadto muzułm. neopłatonizm (Awerroes).

Punktem wyjścia
epistemologii I. było uznanie rozumu ludzkiego za ograniczony;
człowiek może posiąść wiedzę na drodze poznania zmysłowego
i intelektualnego (lim), lecz szczytem poznania jest poznanie mist, mające swe źródło w Bogu; jest to poznanie
intuicyjne, boskie (marlfat). I. głosił, że wszystko, co istnieje,
stanowi manifestację Boskiej Substancji; wszelkie postrzegalne
rzeczy emanują z Boskiego Istnienia, w którym
preegzystują jako idee; świat jako emanacja jest przemijającym
cieniem Istoty Prawdziwej, tj. Boga.

Człowiek przemierza
różne etapy bądź też stadia w swoim życiu, które I.
opisywał jako „podróże": od Boga (człowiek przeszedłszy
różne światy rodzi się na ziemi i w ten sposób najdalej odsuwa
się do tego, który jest źródłem jego istnienia), do
Boga (na drodze tej człowiek osiąga stan ponownego połączenia
z Uniwersalną Inteligencją), w Bogu (jedynie to
„przemierzanie drogi" nie ma końca, bowiem ten, kto ją podejmuje,
„mieszka" w samym Bogu, chociaż on pozostaje
wciąż bytem niepoznawalnym). I. jako pierwszy w islamie
rozwinął tzw. doktrynę doskonałego człowieka, podobnego
do mikrokosmosu, w którym odzwierciedla się wszystko, co
wyższe i szlachetne w makrokosmosie.

I. głosił tezę o jedności
wszystkich religii, które ostatecznie prowadzą do jednego
i tego samego Boga; wyrażają one aspekty uniwersalnej
religii, bowiem Bóg jest istotą wszystkiego; muzułmanie
są zaś rzeczywiście „wiedzący", gdyż jedynie oni czczą Boga
jako —> Allaha.

I. napisał m.in. Al-Futuhat al-makklja (Objawienie mekkańskie),
gdzie dał pełny wykład swojej nauki —> sufizmu, Fusus
al-hlkam (Oprawy nauk) stanowiące summarium nauki 28
proroków od Adama do Mahometa, Kitab al-Asfar (Księga
podróży) opisującą przemierzanie przez człowieka drogi od,
do i w Bogu, nadto Tafsir al-Kuran (Komentarz do Koranu)
oraz Tardżuman al-aszwak (Tłumacz namiętności), tj. interpretowane
mistycznie liryki miłosne.

Nauka I. rozprzestrzeniła się w XIV i XV w. w Jemenie,
Persji, Indiach i Anatolu (azjat. część Turcji). Mogła także
wywrzeć wpływ na średniow. katalońskiego misjonarza R.
Lulla (zm. 1315), jak również na Dantego Alighieri (szczególnie
muzułm. eschatologia).

 

M. Asin Palacios. La escatologia musulmana en la „Divina Comedia", Ma 1919; H. Corbin, L'imagination créatrice dans le soufisme d'L, P 1958; J. Robson, A Dictionary of Comparative Religion, Lo 1970, 19712, 343 (bibliogr.); A. Ate§, Eis III 707-711 (bibliogr.); J. Bielawski. Maty słownik kultury świata arabskiego, Wwa 1971, 201-202; R. Marin-Guzmán, El Islam. Ideologia e historia, San Jose 1986, 200-201; tenże, Sufizm - mistycyzm islamu, CT 60(1990) z. 1, 113-118.

Podobne prace

Do góry