Ocena brak

"Hymn do Boga" - streszczenie

Autor /janek Dodano /08.03.2011

        Utwór ten został napisany prowdopodobnie we Francji w 1559 r., powstał poza cyklem Pieśni i jest jednym z pierwszych utworów poety wydanych w języku polskim (wcześniej Kochanowski pisał utwory w języku łacińskim). Kochanowski uznał ten utwór za pieśń, ale ze względu na jej cechy gatunkowe potraktować go jako hymn.

        BUDOWA UTWORU: Hymn Kochanowskiego rozpoczyna się apostrofą (bezpośredni, patetyczny zwrot do osoby, bóstwa, upersonifikowanej idei lub przedmiotu) skierowaną do Boga "Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?". Autor posłużył się pytaniami retorycznymi (pytanie pozorne, nie wymagające odpowiedzi), które stawia podmiot liryczny. Podmiot mówi w imieniu wielu ludzi - mamy tu więc podmiot zbiorowy, na co wskazuje forma "nas". Bóg opisywany przez poetę jest wszechobecny, ogarnia całą rzeczywistość.

"Kościół Cię ogarnie, wszędy pełno Ciebie, I w otchłaniach, i w morzu, na ziemi, na niebie."

        Wszystko, co istnieje, należy do Niego, dlatego człowiek nic nie może Mu ofiarować, jedynie, co może zrobić, to "wyznawać go wdzięcznym sercem". Zaś w trzeciej strofie mamy poetycki obraz Stwórcy. Jest to wspaniały architekt kosmosu.

"Tyś pan wszystkiego świata, Tyś niebo zbudował I złotym gwiazdami ślicznieś uhaftował."

        Kochanowski posłużył się tu antropomorfizacją (opisywanie zjawisk natury i kosmosu, roślin i zwierząt tak, jakby były one ludźmi lub inaczej: przypisywanie zjawiskom natury, roślinom, zwierzętom, pojęciom cech fizycznych, psychicznych lub zachowania właściwego człowiekowi) w celu zbliżenia Boga i człowieka.

        Podmiot liryczny opisuje tworzenie świata jako pracę podobną do ludzkiej. Bóg to rzemieślnik, który "uhaftował" niebo gwiazdami, to również architekt i budowniczy: "Tyś fundament założył nieobeszłej ziemi" i tan, który "przykrył jej nagość zioły rozlicznemu". Ziemia jest tu upersonifikowana - ma cechy kobiety.

        Bóg to osoba, która zbudowała, stworzyła wspaniały świat, ale Także Ten, który opiekuje się swoim dziełem:

"Za Twoim rozkazaniem morze w brzegach stoi, A zamierzonych granic przeskoczyć się boi."

        Jego doskonałość i mądrość widoczne są w niezachwianej harmonii świata i prawach, które nim rządzą. Strofa piąta jest rozbudowaną metaforą, w skład której wchodzą cztery upersonifikowane postaci: Wiosna, Lato, Jesień, Zima. Wiosna to pora ponownych narodzin przyrody, Lato "chodzi w kłosianym wieńcu" niczym wiejska dziewczyna, Jesień to gościnna gospodyni, Zima "gnuśna". za pomocą tych metafor artysta ukazują życie przyrody w jej cyklicznie zachodzących zmianach, które sprawiają, iż natura wciąż się odradza i przeobraża.

        W następnych strofach Bóg ukazany jest jako dobrotliwy ojciec i opiekun:

"Z Twoich rąk wszelkie zwierzę patrza swej żywności A Ty każdego żywisz z Twej szczodrobliwości."

        Bóg opisywany przez Kochanowskiego różni się zupełnie od Boga opisywanego w Starym Testamencie czy w epoce średniowiecza, gdzie był surowymi karzącym sędzią. W tym utworze to istota kochająca, życzliwa, pogodna, artysta, który stworzył dzieła sztuki: Ziemię i wszechświat - pełne harmonii i ładu. Jest to świat uosobiony. Użycie w jego opisie licznych animizacji i personifikacji sprawia, iż tętni on życiem zbliżonym do ludzkiej egzystencji.

        Człowiek jest mikroświatem, jego nieodłączną częścią, podlega prawom ustalonym przez Boga. Powinien je zatem akceptować i wielbić Stwórcę za jego piękno, dobroć i potęgę.

        Ostatnia strofa ma zatem charakter dźwięczny, pochwalny:

"Bądź na wieki pochwalon, nieśmiertelny Panie! Twoja łaska, Twa dobroć nigdy nie ustanie."

        Zakończona została prośbą o nieustanną opiekę:

"Jedno zawżdy niech będziem pod skrzydłami Twiemi!"

        Hymn Jana Kochanowskiego nazywany jest "manifestem renesansowego humanizmu". Bóg w tym utworze to Dobroczyńca, który nie karze, lecz obdarowuje. Poeta bardzo często używa zaimków "Twoje dary", "pełno Ciebie", "Tyś pan", "Za Twoim rozkazaniem", "Tobie k'woli". Sprawia to, że Stwórca staje się kimś bliskim, osobą, do której można się zwrócić z prośba o pomoc. Bóg jednak nie jawi się oczom czytelnika w sposób bezpośredni - jest przecież doskonały, nieśmiertelny, wieczny, niedostępny poznaniu, człowiek może podziwiać Go poprzez Jego idealne dzieło: wszechświat pełen piękna, ładu i bujności życia.

        Podobnie jak w pieśni Serce roście... mamy tu do czynienia z regularnym wierszem sylabicznym, każdy wers składa się z 13 sylab i ma średniówkę po 7 zgłosce (sylabie).

"Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?" ------- / ------ 7 sylab średniówka

        Dzięki tym cechom tekst jest bardzo rytmiczny i doskonale nadaje się do śpiewu (jest utworem melicznym), dlatego napisano do niego muzykę i jest bardzo często śpiewany w naszych kościołach podczas nabożeństw i uroczystości.

Podobne prace

Do góry