Ocena brak

Humanizacja pracy

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /20.08.2011

Charakterystyka

Humanizacja pracy to z jednej strony podejmowanie działań mających na celu ograniczanie i eliminowanie negatywnego wpływu pracy na człowieka z drugiej zaś wdrażanie rozwiązań przyczyniających się do dostosowania pracy do możliwości psychofizycznych człowieka poprzez oddziaływanie na elementy środowiska pracy.


Historia

Humanizacja pracy po raz pierwszy w postaci koncepcji naukowej pojawiła się w pierwszej połowie dwudziestego wieku w postaci "szkoły stosunków międzyludzkich". Powodem jej powstania było nasilenie się dehumanizacyjnych skutków pracy. Następnie na przestrzeni lat pojawiały się nowe bardziej zaawansowane idee. Przykładowo były to koncepcja "solidarności" czy też "rozwoju organizacyjnego". Kończący się dwudziesty wiek zaowocował pojawieniem się w latach osiemdziesiątych koncepcji zarządzania zasobami ludzkimi, której popularność znacząco ewoluowała i jest ona dziś bardzo szeroko stosowana.


Zjawiska dehumanizujące pracę

Przykładami podstawowych negatywnych zjawisk źle wpływających, na pracę człowieka, które humanizacja pracy stara się ograniczać są niewątpliwie:

  • stres, działający nie tylko na sferę psychiczną człowieka lecz także pośrednio uderzając w prawidłowe funkcjonowanie organizmu
  • nadmiar obowiązków
  • dezorientacja ewaluatywna objawia się powstaniem sytuacji, gdy jednostka nie potrafi dokonać oceny rzeczywistości lub jakichś jej fragmentów 1991, s.177
  • alienacja dotyczy nie tylko separacji pojedynczych pracowników lecz również całe grupy czy też określone zachowania
  • frustracja będąca efektem niemożności osiągnięcia zakładanych celów

Metody humanizujące pracę

Lata badań oraz bogactwo doświadczenia pozwoliło na wyklarowanie odpowiednich metod humanizujących organizację pracy. Są to metody związane bezpośrednio z czynnościami wykonywanymi przez pracowników jak i w sposób pośredni na nie wpływające poprzez regulacje czasu pracy oraz tworzenie specjalnych jednostek zadaniowych składających się z pracowników danej organizacji.

Wśród metod ściśle związanych z konkretnymi czynnościami pracowników można wyróżnić:

  • rotacja pracy czyli zmiana stanowiska pracy skutkująca wykonywaniem innych prac
  • rozszerzanie pracy polegające na poszerzeniu zakresu obowiązków pracownika
  • wzbogacanie pracy to przekazanie odpowiedzialności danemu pracownikowi za wykonanie całego produktu połączone z udzieleniem mu autonomii w tym zakresie oraz przekazanie informacji zwrotnej o wynikach jego pracy

Metoda grup autonomicznych jest dobrą ilustracją humanizacji pracy w oparciu o tworzenie jednostek zadaniowych. Grupę autonomiczną tworzą pracownicy, których głównym celem jest wykonanie określonego zadania będącego cząstką całego przedsięwzięcia. Grupa posiada własną autonomię decyzyjną oraz odpowiada tylko za swoje wyniki pracy.

W związku z różnorakim charakterem zadań i problemów jakie mogą mieć do rozwiązania grupy autonomiczne można wyróżnić ich trzy podgrupy:

  • grupa szeregowa
  • grupa równoległa
  • grupa rozgałęziona

Kryterium czasu także pozwala na prezentację kilku często stosowanych metod humanizacji:

  • zróżnicowany czas pracy charakteryzuje się rozpoczynaniem i kończeniem czasu pracy w różnych przedziałach godzinowych
  • elastyczny czas pracy, dzięki któremu pracownicy rozpoczynają i kończą pracę w dowolnym momencie lecz muszą uwzględnić okres czasu kiedy to wszyscy pracownicy muszą wykonywać powierzone zadania
  • Cztero- i trzydniowy tydzień pracy to wydłużenie dobowej normy czasu pracy z automatycznym ograniczeniem liczby dni pracy w tygodniu
  • niepełny wymiar czasu pracy pozwala na zatrudnieniu na jednym stanowisku pracy dwóch pracowników w niepełnym wymiarze czasu pracy
  • job-sharing umożliwia wykonywanie danej pracy przez kilka osób, którą wcześniej wykonywała jedna osoba

  • Autor: Krzysztof Piekarski
    Źródło: Encyklopedia Zarządzania
    Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry