Ocena brak

HUBMAIER BALTHASAR

Autor /Gordiana Dodano /22.10.2012

ur. 1480 (lub 1485) w Friedbergu,
zm. 10 III 1528 w Wiedniu, przedstawiciel —> anabaptystów
(I) morawskich.

W 1503-12 studiował filozofię i teologię we Fryburgu Br.,
po czym przyjął święcenia kapł.; 1512 przeszedł wraz ze
swym nauczycielem J. — Eckiem na uniw. w Ingolstadt,
gdzie doktoryzował się i został prof, teologii oraz duszpasterzem
przy kościele NMP; 1516 mimo mianowania go prorektorem
uniwersytetu, przeniósł się do Ratyzbony i został kaznodzieją
katedralnym; tu antysemickimi wystąpieniami przyczynił
się m.in. do pogromu Żydów (1519); był też kapelanem
kaplicy Zur Schönen Maria (dawnej synagogi), wokół
której rozwinął się ruch pielgrzymkowy; 1520 objął duszpasterstwo
w Waldshut.

Pod wpływem pism M. Lutra i kontaktów
z —» Erazmem z Rotterdamu i U. — Zwinglim zbliżył się
do kręgów reformacji, której zalecenia (m.in. w sprawie zniesienia kultu obrazów) wprowadził już 1524 w Waldshut; 1525
przyjął ponowny chrzest od W. Reublina; ochrzcił także dużą
część rady miejskiej i mieszkańców Waldshut; zaangażował
się jednocześnie po stronie powstańców w tzw. wojnie chłopskiej;
zmuszony do opuszczenia miasta, udał się do Zurychu,
gdzie został uwięziony; po pubi, odwołaniu swych rei. poglądów
przybył 1526 do Mikulova na Morawach, gdzie przy poparciu
księcia Leonarda z Lichtensteinu utworzył gminę anabaptystów;
sprawy dyscyplinarne jak i kazania H. Huta doprowadziły
do rozbicia wspólnoty (H. był reprezentantem
nurtu pacyfistycznego); 1527 H. na rozkaz króla Ferdynanda
I został uwięziony; w wyniku oskarżenia o herezję i wzniecanie
buntów skazano go na śmierć przez spalenie.

H. był jednym z twórców doktryny anabaptystów, zawartej
w 25 jego pismach (Schriften, Z 1524-27); zasadnicze tezy
programu reformacyjnego H. ukazał już w Achtzen schlussrede(
n) so betreffende eyn gantz christlich (1524), a sprecyzowane
w Uon ketzern und Iren verbrennern (1524) tezy o wolności
sumienia stały się mottem dla wielu późniejszych opracowań;
poglądy dotyczące sakramentów chrztu i Eucharystii
wyłożył w Ain Summ [...] den Kinder Tauff und des
Nachttmal belangent (1525), do którego powstania przyczynił
się spór z Zwinglim; bibl. uzasadnienie chrztu dorosłych zawiera
Vom dem christlichen Tauff der gläubigen (1525); z późniejszego
okresu pochodzą katechizm Ein christennliche Leertafel
(1526) oraz wiele in. prac dotyczących liturgii, karności,
stosunku do władzy państw, i kośc. (Von dem Schwert,
1527); H. postulował pierwszorzędną rolę Pisma św. (zwł.
NT) jako jedynego kryterium wiary; Kościół uważał za braterską
wspólnotę włączającą kolejnych członków przez —»
chrzest dorosłych, zdolnych do świadomej wiary i decyzji.
Eucharystia jest wg niego ucztą miłości braterskiej, upamiętniającą
ofiarę krzyżową.

Prace H. w sposób pozyt. wyróżniały się spośród in. pism
współcz. mu teologów reformacji i znalazły kontynuatorów
wśród późniejszych przedstawicieli ruchu anabaptystycznego
(np. P. Riedemann, P. Walpots).

 

J. Loserth, Doctor Balthasar H. und die Anfänge der Wiedertaufe in Mähren. Brünn 1893, B 1923; A.W. Hegler, RE VIII 418-424; H.C. Vedder, Balthasar H. the Leader of the Anabaptists, NY 1905; C. Sachsse, H. als Theologe, B 1914; J.W. Johnson, Balthasar H. and Baptist Historie Commitments, JR 9(1929) 50-65; Schottenloher I 343-374, V 129-130; W. Wiswedel, Balthasar H., der Vorkämpfer für Glaubens- und Gewissensfreiheit, Kas 1939; R. Dollinger, RGG III 464-465; F. Zoepfl, LThK V 503-504; T. Bergsten, Balthasar H. Seine Stellung zu Reformation und Täufertum 1521-1528, Kas 1961; BBKL II 1109-1114; Ch. Windhorst, Täuferisches Taufverständnis Balthasar H. Lehre zwischen traditioneller und reformatorischer Theologie, Lei 1976; Das Gedächtnis des Leidens Christi und Pflichtzeichen brüderlicher Liebe. Zum Verständnis des Abendmahls bei Balthasar H. Umstrittenes Täufertum 1525-1975. Neue Forschung, Gö 1977, 111-137; Balthasar H. Anabaptist Theologian and Martyr, Valley Forge 1978; H.J. Goertz, Die Täufer. Geschichte und Deutung. Mn 1980; D.C. Steinmetz, Luther und H. im Streit um die Freiheit des menschlichen Willens, EvTh 43(1983) 512-526 (bibliogr.); Ch. Windhorst, TRE XV 611-613.

Podobne prace

Do góry