Ocena brak

Hormony - Informacje ogólne

Autor /Maurycy Dodano /07.10.2011

Hormon to substancja chemiczna, biologicznie czynna, zdolna do przekazywania informacji. Wywiera działanie na komórki i narządy, reguluje ich funkcję

Gruczoły i komórki uwalniają swoje produkty bezpośrednio do płynów wypełniających jamę ciała ( bezkręgowce ) lub do krwi ( strunowce ). Jest tam brak przewodów wyprowadzających.

Hormony regulują różne funkcje życiowe : rozwój, wzrost, rozrost, metabolizm, skład płynów ustrojowych. Hormon dociera do każdej komórki, ale działa wybiórczo, tylko na komórki, które są wyposażone w specjalne receptory - chwytniki, wbudowane w błonę komórkową lub znajdujące się w cytoplazmie.

Pod względem czynnościowym rozróżnia się hormony :

- efektorowe - działające na narządy docelowo

- tropowe - regulujące wytwarzanie i wydzielanie

- uwalniające - regulujące syntezę i wydzielanie hormonów tropowych ( np. przysadka mózgowa wydziela hormony gonado-tropowe, wpływające na wydzielanie przez narządy męskie i żeński )

Pod względem chemicznym hormony podzielono na :

- pochodne fenoli

- adrenalina

- tyroksyna

- białkowe

- hormony przysadki mózgowej

- insulina

- parathormon

- steroidowe, kory, nadnercza, płciowe

GRUCZOŁ HORMON DZIAŁANIE

Przysadka mózgowa : płat przedni wzrostu - somatropina Pobudza wzrost i podziały komórek

Nadczynność powoduje gigantyzm, niedoczynność powoduje karłowatość

tyreotropowy Działa na tarczycę, pobudza ją

kortykotropwy Oddziałuje na nadnercza

gomadotropwy Działa na jądra i jajniki

prolaktyna Działa gruczoł mleczny celem wydzielenia mleka - laktacja

Przysadka mózgowa : płat środk. melanofory Wzmaga syntezę ( działanie ) barwnika melaniny i jego koncentrację w komórkach barwnikowych - pigmentach

Przysadka mózgowa : płat tylni wazopresyna Działa na nerki : zwrotne wchłanianie H2O, działa na mięśnie gładkie - skurcz w naczyniach krwionośnych, macicy, gruczole sutkowym

oksytocyna Oddziaływuje na gruczoły mleczne, wydzielanie mleka oraz żeńskie drogi rozrodcze

Szyszynka melanina Opóźnia dojrzewanie biologiczne

Tarczyca tyroksyna i trójjodotyronina Działają na przemian wewnątrz -komórkowe;

- nadczynność powoduje chorobę basedową ( wytrzeszczone oczy, biała plamy m.in. na dłoniach );

- niedoczynność u dzieci po urodzeniu może dojść niedorozwoju - debilizmu u dorosłych do powiększenia tarczycy na zewnątrz ( kobiety ) lub do wewnątrz ( mężczyźni )

Przytarczyca parathormon Prowadzi gospodarkę z solami wapnia w organiźmie;

niedoczynność : za mało wapnia we krwi powoduje nadpobudliwość nerwową oraz tężyczkę

nadczynność : zbyt dużo wapnia odkłada się na ściankach komórek nerwowych i powoduje unieruchomienie nerwów;

wapń utrzymuje stosunek z potasem 2:1

Grasica tyrozyna Pobudza powstawanie limfocytów; przyśpiesza ich dojrzewanie; odpowiada za rozwój organizmów do 2 roku życia, do 15 roku życia zanika; tyrozyna cielęca służy do leczenia chorób rakowych, co daje efekty w początkowej ich fazie

Trzustka insulina Wiąże glukozę z krwi w glikogen magazynowany w wątrobie

Niedoczynność : cukrzyca

Insulinę wydzielają wysepki Langenharsa na powierzchni trzustki

Nadnercza

Warstwa korowa Kortykoidy

- mineralo kortykoidy

- glikoko tykoidy Odpowiadają za gospodarkę wodną cukrową i mineralną; nadczynność prowadzi w organiźmie do wilinizmu ( obułciowość )

Nadnercza warstwa rdzeniowa adrenalina Podnosi ciśnienie krwi. Przyśpiesza akcję serca

Jądra testosteron Trzeciorzędowy cykl płciowy, popęd płciowy

Jajniki estrogen Trzeciorzędowy cykl płciowy, popęd płciowy

progesteron Utrzymuje ciąże

relaksyna Ułatwia poród

Podobne prace

Do góry