Ocena brak

HÖNIGSWALD RICHARD

Autor /Nepomucen Dodano /19.10.2012

ur. 18 VII 1875 w Magyaróvár
(obecnie Mosonmagyaróvár), zm. 11 VI 1947 w New Haven
(stan Connecticut), filozof, pedagog.

Po uzyskaniu 1902 w Wiedniu doktoratu nauk med. studiował
filozofię w Grazu (u A. Meinonga) i w Halle (u A. Riehla),
gdzie 1904 doktoryzował się, a 1906 habilitował się we
Wrocławiu; od 1911 wykładał filozofię na uniw. we Wrocławiu,
a 1930-33 w Monachium; 1933 ze względu na żyd. pochodzenie
został zmuszony do przejścia na emeryturę i 1938 znalazł się w obozie koncentr. w Dachau; 1939 wyjechał do
Stanów Zjedn., gdzie prowadził wykłady m.in. w Waszyngtonie.

W sposób charakterystyczny dla —> transcendentalnej
filozofii H. podkreślał rolę teorii poznania jako fundamentalnej
dyscypliny filoz., spełniającej wymogi nauki „ścisłej"; nawiązując
do neokantowskiej (—> neokantyzm) teorii poznania,
sformułował ontol. teorię „konkretnej subiektywności";
H. uznał ją za poznawczy oraz językowy korelat rzeczywistości
(—» monada) i „idealną" prawdę, będącą przedmiotem
wartościujących analiz w etyce, estetyce i logice, w pedagogice
zaś potraktował ją jako „idealny" cel wychowawczy (tzw.
etycyzm pedagog. J.F. —* Herbaría, P. —* Natorpa).

Znaczny dorobek H. (m.in. 38 książek) obejmuje głównie
hist, i systematyczne analizy problematyki teoriopoznawczej
(Beiträge zur Erkenntnistheorie und Methodenlehre, L 1906;
Grundfragen der Erkenntnistheorie, T 1931) oraz zagadnienia
z zakresu historii filozofii (Die Philosophie des Altertums, Mn
1917, L 1924; Die Philosophie von der Renaissance bis Kant,
B 1923), filozofii języka (Philosophie und Sprache, Bas 1937,
Da 1970), psychologii i pedagogiki (Die Grundlagen der
Denkpsychologie, Mn 1921, St 19653; Über die Grundlagen
der Pädagogik, Mn 1918, 19272); prace wyd. pośm. w Schriften
aus dem Nachlass (I-IV, St 1957-61, V-X, Bo 1965-77)
dotyczą zagadnień filozofii kultury i filoz. teorii nauki.

 

G. Wolandt, Gegenständlichkeit und Gliederung. Untersuchungen zur Prinzipientheorie Richard H. mit besonderer Rücksicht auf das Problem der Monadologie, Kö 1964; M. Brelage, Transzendentalphilosophie und konkrete Subjektivität, w: tenże, Studien zur Transzendentalphilosophie Werke, B 1965, 72-229, 245-253; G. Huernheimer, Erziehungswissenschaft kontra Pädagogik. Historisch-systematische Untersuchungen zum Theorienbegriff der Dilthey-Schule, Paul Natorps und Richard H.. Bochum 1968; W. Schmied-Kowarzik, D. Benner. Prolegomena zur Grundlegung der Pädagogik II, Wup 1969; G. Wolandt, Idealismus und Faktizität, B 1971; tenże, Richard H. Philosophie als Theorie der Bestimmtheit, w: Grundprobleme der grossen Philosophen. Philosophie der Gegenwart, Gö 1973, II 43-101 (bibliogr.); N. Meder, Prinzip und Faktum, Transzendentalphilosophische Untersuchungen zu Zeit und Gegenständlichkeit im Anschluss an Richard H., Bo 1975; E. Hufnagel, Richard H., Pädagogikbegriff. Zur Verhältnisbestimmung von Philosophie und Pädagogik, Bo 1979; W. Ritzel, Philosophie und Pädagogik im 20. Jahrhundert, Da 1980, 65-85.

Podobne prace

Do góry