Ocena brak

Hongkong

Autor /Sasza Dodano /31.01.2012

Hongkong do niedawna był tery­torium zależnym Wielkiej Brytanii. Dziś to dobrze prosperujące, gwarne miasto należy do Chińskiej Republiki Ludowej. Dla turystów wciąż pozostaje ekscytującym celem podróży.
Wyspa, na której leży Hongkong, jest jed­nym z wielu najbardziej przeludnionych miejsc na Ziemia a za czasów panowa­nia brytyjskiego była dodatkowo jednym z miejsc najzamożniejszych. Niewiele zmieniło się też po tym, gdy 1 lipca 1997 roku Brytyjczycy, po wy­gaśnięciu 99-letniej dzierżawy terytorium, zwró­cili Hongkong Chinom.
Była brytyjska kolonia Hongkong (.chińska nazwa Xianggang) składa się z wyspy Hongkong i sąsiednich Wysp Kamieniarzy, które razem z Półwyspem Koulun tworzyły tak zwane Nowe Tery­toria. Stolicą była Victoria położona nad zatoką tworzącą wielki naturalny port na północnym wybrzeżu wyspy Hongkong.

Hongkong jest bardzo mały - główna wyspa ma nie więcej niż 17 km długości i 8 km szerokości. Cały region, włączając w to obszar lądu niedawno wydarty morzu, ma powierzchnię 1074 km2.
Półwysep oraz wyspy tworzące Hongkong leżą w ujściu Rzeki Perłowej, tuż na południe od Zwrotnika Raka. Panuje tutaj klimat subtropikalny z gorącym i wilgotnym latem oraz suchą i łagod­ną zimą. Średnia temperatura powietrza waha się, zależnie od pory roku, od 16°C do 29°C. W ciągu roku na wyspę spada około 2200 mm deszczu, z tego 80% w okresie pomiędzy majem i wrze­śniem. Od czerwca do października trwa pora taj­funów. Oprócz huraganu towarzyszą im większe niż zwykle opady.

Hongkong leży na nadmorskich, niskich wzgó­rzach. Zaledwie 8% jego terytorium nadaje się do produkcji rolnej. Najwyższym punktem jest liczą­ca 958 metrów n.p.m. góra Tai Mo Shan na pół­noc od Koulun. Równina w północno-zachodniej £ części Nowych Terytoriów rozciąga się aż po rzekę x Shenzhen. odgraniczającą Hongkong od reszty Chin. Na terytorium Hongkongu znajdują się zale­dwie trzy naturalne źródła wody i strumienie. Aż 70 procent wody pitnej dostarczane jest zza byłej granicy chińskiej za pomocą rurociągów. Reszta, gromadzona w wielkich zbiornikach, pochodzi z opadów atmosferycznych. Aby stworzyć nowe miejsca pod rozbudowę miasta, wydarto morzu duże obszary lądu na północnym wybrzeżu wyspy Hongkong i wokół Koulun.
Rozwój i urbanizacja Hongkongu na przestrze­ni XX wieku spowodowały stały niedobór terenów pod zabudowę. W rezultacie zmniejszał się areał ziemi uprawnej, dziś pozostało zaledwie kilka kilo­metrów kwadratowych terenów rolniczych. Jed­nakże dzięki niedawno wprowadzanemu progra­mowi zalesiania odrodziły się niektóre tereny leśne byłej kolonii. Eukaliptusy, bananowce oraz palmy znowu zaczynają się pojawiać na tym niesłycha­nie zurbanizowanym skrawku ziemi.
Historia.
Hongkong był zamieszkany nieprzerwanie od neo­litu. Archeolodzy odkryli tu przedmioty świad­czące o wpływach północnochińskich kultur epoki kamiennej. Jednak dopiero po pojawieniu się tu Brytyjczyków w XIX wieku wyspa stała się czymś więcej niż tylko domem paru biednych rodzin rybackich lub bazą wypadową piratów.
Z początku Brytyjczycy zainteresowali się wys­pą jako bazą dla lukratywnego handlu opium, który kwitł na całym Dalekim Wschodzie. W 1839 roku rząd Chin rozpoczął kampanię antyopiumową. Chińczycy obiegli należące do Brytyjczyków wy­twórnie opium w Kantonie i skonfiskowali ponad 20 tysięcy skrzyń tego narkotyku. Dało to impuls do wybuchu pierwszej wojny opiumowej (1839-1842), którą Brytyjczycy bez trudu wygrali. Na podstawie traktatu podpisanego w 1842 r. w Nankinie Chiny musiały otworzyć porty w Kantonie i Szanghaju dla brytyjskiego handlu i zagwaranto­wać, że Brytyjczycy będą sądzeni za popełnione w Chinach przestępstwa przez eksterytorialne sądy brytyjskie oraz po raz pierwszy przekazać zwy­cięzcom wyspę Hongkong.
W drugiej wojnie opiumowej (1856-1860) Chiny walczyły z połączonymi siłami brytyjsko-francuskimi i ponownie uległy. Chińczycy zostali następnie zmuszeni do oddania Brytyjczykom w dzierżawę na 99 lat Koulunu i przyległych tere­nów na północy (tzw. Nowych Terytoriów). Termin dzierżawy wygasł 1 lipca 1997 roku i dopiero wtedy cała była kolonia powróciła pod suwerenną władzę Chin.
Rozwój handlu na wyspie nastąpił właściwie zaraz po przejęciu nad nią kontroli przez imperium brytyjskie. Wkrótce kolonia zaczęła świetnie pro­sperować, a jej zamożność i wysoki poziom życia
zaczęły od tej pory przyciągać emigrantów z tery­torium Chin i nie tylko. Migracje nasilały się szcze­gólnie wtedy, gdy Chiny targane były wojnami bądź zamieszkami wewnętrznymi.
W 1941 roku Hongkong został zajęty przez Japonię, która okupowała go do końca II wojny światowej, gdy przywrócono brytyjską władzę kolonialną. Komunistyczne wojska Mao Tse-tunga pojawiły się na granicy z Hongkongiem w roku 1949, po zwycięstwie nad Kuomintangiem Czang Kaj-szeka w wojnie domowej. Komuniści nie przedsięwzięli jednak prób inwazji na Hongkong, mimo że władze w Pekinie zawsze podkreślały, że traktaty przekazujące to terytorium pod władzę Brytyjczyków zostały wymuszone na Chinach siłą i przez to nie są wiążące. Chiny właściwie nigdy nie przeszkadzały w swobodnym rozwoju kolonii, głównie dlatego, że aż 40 procent chińskich wpły­wów z handlu zagranicznego pochodziło właśnie z handlu z Hongkongiem.

W 1984 roku Chiny i Wielka Brytania podpisały deklarację potwierdzającą, że ChRL odzyska pełną i suwerenną władzę nad Hongkongiem w roku 1997. Jednocześnie Pekin przyrzekł, że w ramach państwa chińskiego Hongkong otrzyma znaczną autonomię, która umożliwi rozwój kapitalizmu i pozwoli zachować dotychczasowy styl życia mieszkańców przez dalsze 50 lat. W 1990 roku Chiny ogłosiły konstyytucję Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkongu, która miała obo­wiązywać po 1997 roku. Przewidywała ona mię­dzy innymi, że trzecia cześć przedstawicieli do lokalnego ciała ustawodawczego będzie wybiera­na w wolnych wyborach, oraz że administrujący Regionem chiński zarządca będzie miał upraw­nienia większe od brytyjskiego gubernatora.
Politycznie Hongkong rozwijał się inaczej niż pozostałe brytyjskie kolonie. Ustrój nigdy nie ewo­luował w stronę demokracji parlamentarnej, głów­nie zresztą z obawy przed reakcją strony chińskiej.
Do 1985 roku Rada Ustawodawcza składała się wyłącznie z urzędników i członków mianowanych przez gubernatora, którego z kolei mianował bez­pośrednio rząd brytyjski. Po 1985 roku niektórzy członkowie Rady byli wybierani w pośrednich wy­borach . a od 1991 roku 18 z 57 członków było wy­bieranych w wyborach bezpośrednich. Ostatnich 5 lat rządów brytyjskich zostało zdominowanych przez dostosowywanie ustroju kolonii do chińskiej konstytucji.
Mieszkańcy
Populacja Hongkongu liczy około 6,5 miliona osób. Liczba narodzin jest jedną z najniższych w Azji i jest nieco wyższa od liczby zgonów, która jest również niska. W rezultacie średnia wieku popu­lacji jest wysoka - zaledwie 25% mieszkańców Hongkongu nie ukończyło 25 lat.
Prawie 96% ludności Hongkongu to Chińczycy, w większości Kantończycy pochodzący z przyle­gającej do enklawy chińskiej prowincji Kwangtung. Pozostałe 4% stanowią Brytyjczycy, obywatele Wspólnoty Narodów, Japończycy, Portugalczycy i Amerykanie. Mieszka tu około 57 tysięcy Fili­pińczyków oraz 30 tysięcy Hindusów i Pakistań­czyków. Rocznie około 60 tysięcy mieszkańców Hongkongu emigruje, głównie do Australii i Ame­ryki Północnej w poszukiwaniu lepszej sytuacji by­towej bądź z obawy o swą przyszłość pod rządami chińskimi. Ten exodus jest jednak równoważony z nakładem przez legalną i nielegalną imigrację z Chińskiej Republiki Ludowej.
Ponad 90 procent ludności wyznaje buddyzm bądź taoizm (znajduje się tu ponad 600 świątyń tych religii). Większość pozostałych to chrześcija­nie , choć żyje tu również nieco muzułmanów i wy­znawców hinduizmu.
Hongkong jest przede wszystkim miastem chiń­skim, aczkolwiek wpływy Zachodu są tu duże. Podstawowym językiem urzędowym i handlowym jest angielski, jednak w życiu codziennym używa się dialektu kantońskiego. Edukacja w szkołach jest również prowadzona po chińsku (dialekt kantoński), z angielskim jako podstawowym językiem obcym. Wzrasta znaczenie dialektu mandaryńskiego. W Hongkongu działa Orkiestra Chińska utworzona w roku 1977, która stara się łączyć mu­zyczne dzieła kultury zachodniej z muzyką chińską i tradycyjnymi instrumentami. Tutejsze Muzeum Sztuki zgromadziło bardzo bogate zbiory sztuki zachodniej i dalekowschodniej. Poza tym ma ono bogaty zbiór dokumentacji kontaktów brytyjsko-chińskich, od XVIII stulecia począwszy. W Hong­kongu działa prężny przemysł filmowy, produkują­cy nie tylko filmy karate. Wielu reżyserów tutejszej nowej fali pobierało nauki w Hollywood.
Media i edukacja.
Hongkong ma najbardziej niezależną prasę w całej Azji, po Japonii. Natomiast nadawanie programów TV oraz radiowych regulują szczegółowe przepisy.
Rząd wymaga, by każda stacja telewizyjna w każdy dzień roboczy emitowała ponad 8 godzin progra­mów edukacyjnych. Rzeczywiście edukacja ma podstawowe znaczenie w polityce władz Hong­kongu. Pierwsze 9 lat nauki jest bezpłatne, po­wszechne i obowiązkowe. Ponad 2 tysiące szkół podstawowych zapewnia miejsca dla około 1 mln 450 tysięcy uczniów. Prawie wszystkie dzieci idą następnie do dwuletniej szkoły średniej. W Hong­kongu są trzy uniwersytety, dwie politechniki, kole­gium baptystów oraz jeszcze dwie inne pełno­prawne szkoły wyższe. Istnieje tu również 8 szkół technicznych oraz 4 kolegia nauczycielskie.
Rząd pomaga bezrobotnym, niezdolnym do pra­cy oraz emerytom. Opieka zdrowotna w szpitalach publicznych jest również subsydiowana.
Gospodarka.
Podstawą gospodarki Hongkongu jest przemysł lekki oraz handel międzynarodowy. Właśnie konsekwentny rozwój tych sektorów gospodarki w czasach panowania brytyjskiego był czynnikiem, dzięki któremu mała społeczność rybaków prze­kształciła się w wielką metropolię pełną drapaczy chmur, której produkt krajowy brutto (PKB) nale­ży do najwyższych w Azji.
W XIX wieku Hongkong byt głównym centrum handlu państw zachodnich z Chinami. Do dziś prze­pływa przez to terytorium trzecia część chińskiego importu i eksportu. Po 1949 roku. gdy w Chinach upadł handel kapitalistyczny, a szanghajscy biz­nesmeni uciekli przed zbliżającymi się komuni­stami, lokalni przedsiębiorcy i brytyjskie domy handlowe założyły wiele nowych zakładów prze­mysłowych, wykorzystując tanią siłę roboczą, jaką stanowią emigranci z Chin Ludowych. Sukces, jaki osiągnął Hongkong, eksportując swe wyroby do Europy i Ameryki Północnej, przyciągnął po­ważnych inwestorów z USA i Japonii.
W ostatnich latach wiele procesów produkcyj­nych przeniesionych zostało do powstałej w Chi­nach na granicy z Hongkongiem specjalnej strefy ekonomicznej, gdzie siła robocza jest znacznie tań­sza. W rezultacie firmy z Hongkongu zatrudniają dwa razy więcej pracowników w Chinach niż w samej byłej kolonii. Przemysł Hongkongu produ­kuje głównie towary konsumpcyjne, jak elektro­nika, tworzywa sztuczne, urządzenia elektryczne - udział tych produktów w PKB to aż 33%. Dla tego młodego kraju eksport jest znacznie istotniej­szy niż rynek wewnętrzny. Hongkong ma spore nadwyżki w handlu międzynarodowym, a główne rynki zbytu jego produktów to USA, Chiny, Niem­cy, Wielka Brytania, Japonia. Singapur i Tajwan. Importuje się głównie surowce, maszyny, żywność i towary konsumpcyjne - przede wszystkim z Chin, Japonii.Tajwanu i USA.
Hongkong jest największym, po Tokio, centrum bankowym regionu Pacyfiku. W bankach powsta­je 19% PKB byłej kolonii. Największe inwestycje zagraniczne tu lokowane pochodzą z Wielkiej Bry­tanii. Japonii, Holandii, Szwajcarii i USA.
Rolnictwo i rybołówstwo.
Rolnictwo i rybołówstwo wytwarzają zaledwie pół procenta PKB Hongkongu i zatrudniają około 1% czynnych zawodowo mieszkańców. Jednak wydaj­ność rolnictwa wzrasta znacznie z wprowadzaniem nowych technologii produkcji. Hongkong nie jest samowystarczalny żywnościowo, a głównym do­stawcą żywności są Chiny. Rybołówstwo, z kolei, jest dobrze rozwinięte i morska flota rybacka Hongkongu pokrywa zapotrzebowanie rynku we­wnętrznego. Ryby są też towarem eksportowym.
W Hongkongu wydobywa się kaolin oraz ska­leń. Eksploatacja złóż jest opłacalna, jednak stano­wi znikomą część PKB. Bardzo istotną gałęzią gospodarki jest turystyka. W 1989 roku Hongkong odwiedziło 5 milionów gości, co spowodowało, że udział wpływów z turystyki stanowił aż 7 procent produktu krajowego brutto.
Port w Hongkongu należy do najsłynniejszych i najpiękniejszych w świecie. Terminal kontene­rowy Kwai Chung z 12 miejscami cumowniczymi jest drugi co do wielkości w świecie. Molo może przyjmować statki o długości do 290 metrów i za­nurzone na głębokość 10 metrów. Znajdują się tu trzy pływające suche doki - największy z nich mie­ści jednostki o wyporności do 150 tysięcy ton DWT. W roku 1990 do portu w Hongkongu wpły­nęło ponad 20 tysięcy oceanicznych statków han­dlowych oraz prawie 100 tysięcy barek rzecznych, które rozładowały tu w sumie ponad 89 milionów ton ładunku
Do niedawna portem lotniczym Hongkongu było leżące na półwyspie Koulun lotnisko Kai Tak, odległe o około 20 minut drogi od Causeway Bay na wyspie Hongkong. Lądujące i startujące samolo­ty przemykały między drapaczami chmur, co po­wodowało duże zagrożenie. Dochodziło do wypad­ków. W rezultacie port Kai Tak zastąpiono nowym zbudowanym na wydartych morzu terenach na wyspie Lantau. Na lotnisku w Hongkongu działa ponad 40 międzynarodowych przewoźników lotni­czych, w tygodniu odbywa się około 1750 regular­nych lotów liniowych. Co rok ląduje tu i odlatuje stąd ponad 100 tysięcy samolotów z 18,5 miliona­mi pasażerów na pokładach oraz ponad 800 tysią­cami ton ładunku.
Atrakcje turystyczne.
W byłej kolonii znajdziemy wiele atrakcji tury­stycznych. Z dala od głównych ulic handlowych ze sklepami, restauracjami i klubami nocnymi, z których Hongkong słynie, każda z wysepek ma swój odrębny charakter. Jest tam wiele plaż, wio­sek rybackich i szlaków spacerowych prowadza­ją cych poprzez wiejskie ustronia, podziwiać można malownicze krajobrazy nowoczesnego miasta.

Podobne prace

Do góry