Ocena brak

HOCKING WILLIAM ERNEST

Autor /Scholastyka Dodano /19.10.2012

ur. 10 VIII 1873 w Cleveland
(Ohio), zm. 12 VI 1966 w Madison, filozof. Studiował
inżynierię na uniw. w Iowa, filozofię w Harvard University
oraz 1902-03 w Niemczech (Getynga, Berlin i Heidelberg);
1914-43 wykładał filozofię w Harvardzie.

W filozofii łączył elementy pragmatyzmu, realizmu, idealizmu
i mistycyzmu; jego neg. pragmatyzm wskazuje na potrzebę
poznania intelektualnego oraz prawdy absolutnej ; realizm
H. wiąże się z dowartościowaniem roli doświadczenia w
filozofii (rozumianej jako nauka posługująca się metodami
empirycznymi, a nie jako mądrość) oraz w życiu rei.; z kolei
jego idealizm obiektywny (empiryczny) oznacza afirmację
duchowości świata i wolności myśli, mistycyzm zaś zakłada
uznanie Innego Ducha [Other Mind) - Boga transcendującego
ludzkie doświadczenie, ale nawiązującego relacje z człowiekiem.

W teorii poznania łączył H. doświadczenie zmysłowo-emocjonalne, intuicję oraz poznanie intelektualne. W antropologii
H. nie dostrzegał opozycji między subiektywnością
przeżyć człowieka a obiektywnością natury; w jaźni ludzkiej
rozgraniczył sektor ciała, tj. element aktualnie skończony i
włączony w przestrzeń, oraz sektor duszy, czyli element potencjalnie
nieskończony i transcendujący przestrzeń (kategorię
duszy rozumiał dynamicznie i fenomenologicznie, a nie substancjalno-
ontologicznie); jaźń ludzka to „pole pól", czyli
zdeterminowane ciało oraz wolny i kreatywny duch; człowiek
ma swe transcendentne, absolutne „przeznaczenie" (destiny
- kategoria, będąca odpowiednikiem klasycznego pojęcia nieśmiertelności).

H. uznawał nieodzowność religii, będącej relacją
do całości wszechświata w jego ostatecznych pozazmysłowych
podstawach, czyli w Bogu.

Za istnieniem Absolutu,
będącego faktem odwiecznym i niezmiennym, przemawia wg
niego dowód ontol. oparty na doświadczeniu jaźni człowieka
(nie jest to więc dowód czysto aprioryczny); Bóg jest „towarzyszem"
człowieka, nadaje sens światu i ludzkiemu życiu
oraz jest prawem i podstawą życia społ.; Bóg i człowiek przynależą
do siebie i wzajemnie się dopełniają. H. interesował
się także problematyką społ.-polit. ; w latach 20- i 30-tych
upowszechniał idee Ligi Narodów, a nast. wspierał działalność
ONZ (zwł. w zakresie mor.-społ.), popierał też prawo
do wolności pracy.

Do najważniejszych dzieł H. należą The Meaning of God
in Human Experience. A Philosophical Study of Religion
(NH 1912, 19573), Human Nature and Its Remarking (NH
1923), Present Status of Philosophy of Law and Rights (NH
1926), The Self Its Body and Freedom (NH 1928), Types of
Philosophy (NY 1929, 19593), Lasting Elements of Individualism
(NH 1937), Thoughts on Death and Life (NY 1937),
Science and the Idea of God (Chapel Hill 1944, Lo 1945) i
Experiment in Education (Ch 1954).

 

W.G. Muelder, L. Sears, The Development of American Philosophv. Bs 1940. 1960; H.B. Fleming, H. Philosophy of the Human Self. The Personalist 24(1943) z. 3 (passim); R.C. Oilman. The Bibliography of William Ernest H., Waterville 1951; E. Reck, H. Theory of God, The Journal of Religious Thought 19(1962-63) z. 2, 119-128; Philosophy, Religion and the Coming World Civilization. Essays in Honor of William Ernest H., Hg 1966, 5-80, 179-182, 342-353 (bibliogr. 465-504); N. Bosco, EF III 591-592; R.B. Thigpen, Liberty and Community. The Political Philosophy of William Ernest H.. Hg 1972.

Podobne prace

Do góry