Ocena brak

Historyczna ciągłość i zmiana form społeczeństwa obywatelskiego - zróżnicowane empiryczne desygnaty pojęcia

Autor /gorol Dodano /12.04.2011

1) Pojęcie to narodziło się już w starożytności , używał go w swoich dziełach Cyceron societas civilisDla Cycerona - jak i dla Arystotelesa - było oczywiste, że „społeczeństwo obywatelskie" jest synonimem państwa. Starożytni myśleli, bowiem o obywatelach w kategoriach obowiązków wobec państwa, a nie ich uprawnień.

2) W XVI w. pojawił odpowiedniki societatis civilis w językach zachodnioeuropejskich. Sądzić można, że pierwszym z tych języków był francuski. Termin ten został użyty po raz pierwszy w 1545 r „Społeczeństwo obywatelskie" to społeczeństwo upodmiotowionych politycznie obywateli, funkcjonujących w gospodarce rynkowej, w ramach dostosowanego do tych warunków prawa.

3) Locke stworzył liberalną konstrukcję „społeczeństwa obywatelskiego". Traktując „rząd" - czyli państwo - jako swoistego powiernika społeczeństwa, nie przeciwstawiał sobie państwa i społeczeństwa. Państwo było instrumentem społeczeństwa, powołanym do określonego celu „Społeczeństwo obywatelskie" oznacza, w myśl tej koncepcji, całokształt instytucji politycznych i społecznych poddanych prawu i zapewniających korzystanie przez obywateli z ich praw politycznych i ekonomicznych, w ramach gospodarki rynkowej.

4) Hegel, który, wprowadził termin „społeczeństwo obywatelskie" do szerokiego obiegu w języku niemieckim. Dla Hegla społeczeństwo obywatelskie stanowiło społeczność poślednią - między rodziną a - mającym dlań znaczenie podstawowe - państwem, między tym, co prywatne, a tym, co publiczne.

5) Przede wszystkim myśl heglowska zaważyła na dominującym na kontynencie europejskim - ujmowaniu społeczeństwa obywatelskiego jako sfery życia zbiorowego znajdującej się poza państwem („pozarządowej"), lecz w pewnym stopniu państwu podporządkowanej poprzez uprawnienia regulacyjne i nadzorcze władz publicznych. (posługiwał się w takim rozumieniu Karol Marks.) 

6) Termin ten powrócił do europy od lat 60-tych XX stulecia

Desygnaty: „społeczeństwo obywatelskie" nie może istnieć bez uznania podmiotowości politycznej obywateli, ale też i bez funkcjonowania gospodarki rynkowej, a obydwa te aspekty wymagają odpowiedniego umocowania prawnego.

Podobne prace

Do góry