Ocena brak

Historia dramatu i teatru greckiego

Autor /Bastek125 Dodano /05.05.2011

Teatr a z nim dramat rozwnął się w Atenach w VI w. p.n.e. Wyrósł on z pieśni lirycznych ku czci Dionizosa, boga wina, urodzaju i odradzającej się przyrody. Z biegiem lat pieśni te nabierały charakteru liryczno - epicznego, a wiersze przekształciły się w utwory sceniczne, które z czasem usamodzielniły się, zatracając pierwotny, ściśle religijny charakter. Przedstawienia odbywały się w święta dionizyjskie tzw. małe albo wiejskie dionizje i wielkie - miejskie. Dostępne były w zasadzie dla mężczyzn, trwały zaś kilka dni i łączyły się z zawodami trzech dramaturgów. Każdy z nich wystawiał kolejno w ciągu jednego dnia swą tragedię, czyli widowisko złożone z czterech części: trzech tragedii (trylogia) oraz dramatu satyrowanego. Pięciu wylosowanych sędziów, uwzględniając w dużej mierze reakcję widowni w czasie wystawiania sztuk, orzekało o pierwszeństwie i przyznawało dramaturgom nagrody.

W przeddzień konkursu odgrywano zazwyczaj komedie. Sam teatr, tzn. widownię budowano na stoku wzgórza pod gołym niebem, wykuwając w skale amfiteatralnie rozłożone siedzenia przewidzane dla tysięcy widzów. W dole znajdowała się kolista orkiestra dla chóru. Powyżej na tle budynku, z którego wychodzili aktorzy umieszczona była właściwa scena. Na scenie aktorzy, a byli nimi wyłącznie mążczyźni, występowali w maskach symbolizujących wiek, płeć, zawód, klasę społeczną i charakter osób dramatu.

Chodzili zaś na koturnach, tj. w obówiu o grubej podeszwie i symbolicznej barwie. Głowy przybierali wysokimi, ozdobnymi fryzurami, a szaty bohaterów odznaczały się bogactwem i jaskrawością barw. Przy pomocy tych środków wyolbrzymiano aktorów i starano się im nadać posążny charakter. W Grecji wytworzyły się trzy różne typy dramatu: tragedia - wywodząca się z pochwalnych, podniosłych hymnów, tzw. dytyrambów, śpiewanych przez pasrerzy przebranych w koźle skóry. Stąd wywodzi się nazwa: tragos-kozioł, ode-pieśni. Jest to dramat poważny, zagadnieniowy i konfliktowy, dochodzi w nim bowiem do starcia różnych postaw ludzkich. Kończy się katastrofą.

Drugi typ dramatu - komedia, wyrosła z satyrycznych pieśni śpiewanych w czasie procesji i pochodów ku czci Dionizosa, oraz z żartów i zabawnych scenek, odgrywanych przez ludowych wesołków. Jest to więc dramat lekki, pogodny, satyryczny i wesoły, o pomyślnym zakończeniu. Komedia poruszyła przeważnie sprawy aktualne: obyczajowe lub polityczne. Odmianą jej był dramat satyryczny, w którym chór występował w kostiumach przedstawiających satyrów (wyobrażano ich sobie w postaci ludzkiej, ale z koźlimi uszami i rogami), tj.towarzyszy Dionizosa ; wedłóg legendy prowadzili oni wesoły tryb życia, grając, tańcząc i śpiewając przy winie, często w nimf. Dramat antyczny stworzył własne budowy utworu, które różnią go od dramatu nowożytnego. Podstawową zasadę teorii dramatu starożytnego były trzy jedności: akcji, miejsca i czasu.

Fabułę stanowił jeden wątek, a akcja toczyła się w tym samym miejscu i trwała jedną dobę. Ograniczona była iliść aktorów, równocześnie bowiem występowało na scenie dwóch, a wyjątkowo trzech aktorów. Poza aktorzmi występował ponadto chór, który zapowiadał pojawienie się bohaterów, komentował wydarzenia na scenie i w pieśniach lirycznych wypowiadał refleksje, wykożystując przy tym odpowiednie formy taneczne. Najwybitniejsi dramaturdzy greccy to Ateńczycy: Ajschylos, Sofokles, Eurypides. Znakomitym komediopisarzem był również ateńczyk: Arystofanes.

Podobne prace

Do góry