Ocena brak

HIRSCHER JOHANN BAPTIST

Autor /Scholastyka Dodano /18.10.2012

ur. 20 I 1788 w Altergarten
(Badenia-Wirtembergia), zm. 4 IX 1865 we Fryburgu
Br., teolog moralista, pastoralista.

Po seminaryjnych studiach filoz.-teol. we Fryburgu Br. i
Meersburgu przyjął 1810 święcenia kapł.; 1812-17 wykładał
teologię mor. w seminarium diec. w — Ellwangen; 1817 objął
katedrę teologii mor. i pastoralnej na wydziale teol. w Tybindze,
gdzie nawiązał kontakt nauk. z LA. Móhlerem; był
współtwórcą (z J . S . —» Dreyem) kat. —» tybińskiej szkoły teologicznej
oraz zał. „Theologische Quartalschrift" (1819). Od
1837 wykładał teologię mor. na uniw. we Fryburgu Br.; wyróżniała
go różnorodność zainteresowań, śmiałość postulatów
badawczych oraz szeroki zasięg działalności (m.in. opiekował
się młodymi twórcami, gromadził dzieła sztuki, angażował
się w działalność dobroczynną oraz w ruch zbliżenia wyznań
chrzęść.).

Znając ówczesną teologię scholast., usiłował podjąć
współpracę z przedstawicielami nowych kierunków badawczych,
m.in. z A. Klüpflem (zm. 1811), który uprawiał teologię
o profilu historiozbawczym, oraz protest, teologiem
F.H. Schwarzem, ujmującym (wbrew kazuistyce) życie mor.
człowieka jako integralną całość.

W swoich głównych dziełach
teol.-mor., m.in. Die christliche Moral, als Lehre von
der Verwirklichung des göttlichen Reiches in der Menschheit
( I - I I I , T 1835-36, 18515), H. traktował teologię jako nauk.
przedstawienie myśli chrzęść, całościowo ujmujące życie
mor. człowieka (wpływ Schwarza); za centr, zasadę określającą
opis moralności uznał bibl. ideę —» Królestwa Bożego, którego urzeczywistnieniem winno być całe życie chrzęść,
niemal fotograficznym zaś odzwierciedleniem - teologia
mor.; stanowisko to (mimo podejrzenia o pozytywizm mor.)
zainicjowało nurt odnowy teologii mor., który znalazł swe
dopełnienie w chrystocentrycznej orientacji F. Tillmanna i
zalecanej przez Sobór Wat. II idei powołania człowieka.

H.
był także autorem dzieł katechet, m.in. Katechetik oder der
Beruf des Seelsorges (T 1831, 18404), które zapoczątkowało
traktowanie —> katechetyki jako odrębnej dyscypliny teol.,
Katechismus der christkatholischen Religion (Fr 1842, wiele
wydań) i Der kleinere Katechismus der christkathollschen Religion
(Fr 1845, wiele wydań), gdzie także zastosował ideę
Królestwa Bożego, oraz Beiträge zur Homiletik und Katechetik
(T 1852). H. przyczynił się również do odnowy kerygmatycznej
w kaznodziejstwie, przedstawiając objawienie w aspekcie
praktycznym, m.in. dzięki pracy Über das Verhältnis
des Evangeliums zu der theologischen Scholastik der neuesten
Zeit (T 1823, Fr 1862) oraz zbiorom kazań, np. Betrachtungen
über die sonntäglichen Evangelien des Kirchenjahres (I-II,
T 1837-43, Fr 18626; Niedzielne ewangelie roku kościelnego
I-II, Pz 1920-21); występował z nowatorskimi koncepcjami
pastoralnymi (m.in. likwidacja mszy prywatnych i mszy bez
komunii wiernych, postulował powsz. udzielanie komunii
pod 2 postaciami oraz wprowadzenie do liturgii języka nar.);
niektóre publikacje (Mlssae genutnam notlonem eruere, T
1822, i Die kirchlichen Zustände der Gegenwart, T 1849), ze
względu na śmiałość formułowanych w nich poglądów wpisano
do indeksu ksiąg zakazanych.

H. opublikował także (często
wznawiane i tłumaczone na różne języki) Geschichte Jesu
Christi, des Sohnes Gottes und Weltheilandes (T 1839, 1845;
Żywot Jezusa Chrystusa Syna Bożego i Zbawiciela świata, Leszno
1845) i Das Leben der seligsten Jungfrau und Gottesmutter
Maria (T 1837, 1899; Żywot Najświętszej Panny Bogarodzicy
Maryi ku nauce i zbudowaniu niewiast i dziewic, Grodzisk
1855). Zaliczany do inspiratorów odnowy teologii mor.,
wywarł wpływ na odnowę kaznodziejstwa, liturgii oraz teologii
pastoralnej w krajach języka niem., a także we Francji.

 

E. Vermel, Jean Adam Moehler et l'école catholique du Tibingue (1815-1840), P 1913; E. Mangenot, DThC VI 2512-2514; H. Schiel, Johann Baptist von H. Eine Lichtgestalt aus dem deutschen Katholizismus des 19. Jahrhunderts, Fr 1926; G. Zunini, Introduzione a Johann Baptist H. Non ingannarti, R 1948, 5-12; Hocédez I 221-226; F. Blacker, Johann Baptist von H. und seine Katechismen, Fr 1953; E. Scharl, Freiheit und Gesetz. Die theologische Begründung der christlichen Sittlichkeit in der Moraltheologie Johann Baptist H., Rb 1958; A. Exeler, Eine Frohbotschaft von christlichen Leben. Die Eigenart der Moraltheologie Johann Baptist H., Bas 1959; G. Maron, RGG III 364-365; J.G. Ziegler, Ergänzungen zu Johann Baptist H. „Christliche Moral", ZKTh 84(1962) 85-100; tenże, Die Reichsgottesidee Johann Baptist H. unter dem Aspekt der Exegese und Moraltheologie, ThG 52(1962) 30-41; J. Rief, Reich Gottes und Gesellschaft nach Johann Sebastian Drey und Johann Baptist H., Pa 1965; HKośc IV 280-281, 289; E. Keller, Johann Baptist H., Wegbereiter heutiger Theologie I, Gr 1969; H. Loduchowski, Biblische Verkündigung nach Johann Baptist von H.. Rb 1970; J.F. Groner, Das Aufbauprinzip der Moraltheologie, Hei 1972, 24-30; H. Juros, Pozytywizm biblijny w teologii moralnej, STV 12(1974) z. 2, 48-54; Katholische Theologen Deutschlands im 19. Jahrhundert, Mn 1975, II 40-69; M. Brzozowski, Teoria kaznodziejstwa, DTKP III 2, 75-121; BBKL II 897-899; J. Pryszmont, Historia teologii moralnej, Wwa 1987, 158-173.

Podobne prace

Do góry