Ocena brak

Hierarchiczna teoria potrzeb Maslowa – podst. założenia i rodzaje potrzeb

Autor /Poldek Dodano /05.07.2011

Maslow podkreślał, że wrodzone skłonności człowieka są dobre lub naturalne, a nie złe, dlatego korzystne i prowadzące do rozwoju jest wszystko to, co realizuje jego wew. naturę natomiast niekorzystne to co naturę tę frustruje, hamuje lub neguje. Teoria sformułowana przez niego dotyczy motywacji rozumianej jako cel zachowania i wyjaśnia zarówno zachowania patologiczne, jak i zdrowe. Zakłada ona hierarchiczną organizację potrzeb oraz dwa jakościowo różne rodzaje motywacji: niedoboru (braku) i wzrostu. Maslow wyróżnił pięć głównych klas potrzeb:

1) Fizjologiczne,

2) bezpieczeństwa,

3) przynależności i miłości,

4) szacunku i samoakceptacji oraz

5)samorealizacji, zakładając, że ich organizacja jest hierarchiczna.

Oznacza to że realizacja potrzeby z każdego kolejnego poziomu jest możliwa pod warunkiem zaspokojenia potrzeby z poziomu niższego.

Funkcjonowanie człowieka i jego rozwój są realizacją kolejnych szczebli drabiny, czy też „piramidy’’ potrzeb. Najniższe w hierarchii potrzeby fizjologiczne, takie jak głód czy pragnienie są w naszym kręgu kulturowym zaspakajane prawie zawsze. W procesie rozwoju potrzeby bezpieczeństwa dominują u niemowląt. Potrzeby przynależności i miłości przejawiają się jako pragnienie uczuciowych związków z innymi ludźmi. Ta grupa potrzeb jest najczęściej frustrowana a owa frustracja odpowiada za większość zachowań patologicznych i nieprzystosowanych. Potrzeby samoakceptacji i doznania szacunku ze strony innych konkretyzują się jako potrzeby dominacji, uznania, prestiżu lub zyskiwania znaczącej pozycji społecznej. Najwyżej w hierarchii znajduje się klasa potrzeb samorealizacji.

Funkcjonują one na innej zasadzie niż potrzeby znajdujące się niżej w hierarchii. Potrzeby samorealizacji są bowiem potrzebami wzrostu lub metapotrzebami, natomiast pozostałe to potrzeby niedoboru (braku), zwane też podstawowymi. Rozróżnienie to ma w teorii Maslowa znaczenie kluczowe, ponieważ odmienny mechanizm zaspakajania potrzeb wzrostu i niedoboru określa zasadnicze różnice pomiędzy osobami zdrowymi (samo realizującymi się) i chorymi. U tych ostatnich potrzeba samorealizacji nie ujawnia się, ponieważ – zależnie od poziomu w hierarchii – niezaspokojona jest jedna lub więcej potrzeb niedoboru.

Do góry