Ocena brak

HEZYCHIUSZ z JEROZOLIMY Św.

Autor /Zefiryna Dodano /18.10.2012

zm. po 450, egzegeta
i kaznodzieja.

Jako mnich przyjął ok. 412 święcenia kapł. w Jerozolimie i
wraz z bpem tego miasta uczestniczył 431 w —» Efeskim Soborze;
był podejrzewany przez pap. Pelagiusza I o sprzyjanie
monofizytyzmowi (nie potwierdzają tej opinii zachowane
pisma H.); niektóre idee chrystologiczne przejął H. od Cyryla
Aleks., choć nie stosował jego terminologii; Chrystusa nazywał
sarkotheis Logos. Wg gr. Menologium (PG 117,373)
H. komentował wszystkie księgi Pisma św. w duchu —> aleksandryjskiej
szkoły egzegetycznej, posługując się alegorią; w
teologii unikał wpływów filozofii i stosował słownictwo bibl.;
występował głównie przeciw —» nestorianizmowi, —> manicheizmowi,
—» arianizmowi i —> apolinaryzmowi.

W mariologii
ukazywał wielkość Maryi, bronił tytułu —* Theotokos i
przywileju nienaruszonego dziewictwa Maryi (aeiparthenos),
choć uznawał możliwość zachwiania jej wiary pod krzyżem;
uczył o powszechności zbawienia, —» grzechu pierworodnym,
działaniu sakramentów (zwł. chrztu), potrzebie pokuty w Kościele
i kulcie męczenników oraz o duchowej łączności z niebem;
śmierć rozpatrywał w świetle zmartwychwstania Chrystusa.
Jako kaznodzieja stosował alegorię i był pod silnym
wpływem retoryki.

Z pism H. pozostały (w przekładzie łac.) komentarz do
Kpł (PG 93,787-1180) o charakterze ascet.-mor., w wersji
arm. - komentarz do Hi 1 - 20 (wyd. Ch. Tscherakian, Ve
1913), zawierający 24 homilie H., glosy do Ps (PG 27,649-
-1344) przypisywane Atanazemu Wielkiemu, we fragmentach
- glosy do proroków mniejszych (wyd. M. Faulhaber, Fr
1898), Iz (wyd. M. Faulhaber, W 1900), Ez oraz zarzuty i ich
rozwiązanie dotyczące Ewangelii (PG 93,1339-1448), komentarz
do Ps - fragmenty (PG 93,1179-1340 i 55,711-784), glosy
do 13 hymnów bibl. (wydał V. Jagić Supplementum Psalterii
Bononiensis, W 1917, 301-320), fragment historii kośc. (Mansi
IX 248-249) oraz kazania (PG 93,1449-1480); w języku pol.
ukazały się homilie maryjne H. (SG 4(1978) 175-207, 5(1979-
-80) 245-267) z komentarzem. H. jest czczony na Wschodzie
jako święty (wspomnienie 28 III w Konstantynopolu i 22 IX
w Jerozolimie); ok. 570 istniał w Jerozolimie poświęcony jego
czci kościół (lub kaplica), w którym H. został pochowany.

 

K. Jüssen, Die dogmatische Anschauungen des H. I-II, Mr 1931-34; A. Vaccari, ECat V 581-582; K. Jüssen, Die Mariologie des H., w: Theologie in Geschichte und Gegenwart. Festschrift M. Schmaus, Mn 1957 , 651-670; BBKL II 793-794 (bibliogr.); Ch. Renoux, Un document nouveau sur la liturgie de Jérusalem, LMD 35(1979) z. 3, 139-164; M. Aubineau, „H. redivivus". Un prédicateur hiérosolymitain de la première moitié du V siècle, FZPhTh 28(1981) 253-270; Ch. Renoux, M. Aubineau, Une homélie perdue d'H., sur saint Jean-Baptiste retrouvée en version arménienne, ABol 99(1981) 45-63; L. Gładyszewski, Kaznodziejskie nauczanie H. (V wiek), SG 9(1990)143-156.

Podobne prace

Do góry