Ocena brak

HERMENEUTYKA - W EKUMENIZMIE

Autor /Zefiryna Dodano /17.10.2012

H. jest teorią i praktyką interpretacji
(w pewnym zakresie autorytatywnie określona przez
działające w —» ruchu ekumenicznym Kościoły) przyjętą w
ekum. — dialogu (III); dotyczy sztuki rozumienia prawd wiary
charakterystycznych dla określonych wyznań chrzęść, a
zwł. zawartego w Biblii —» depozytu wiary oraz podstawowych
ujęć (—» symbole wiary) przyjętych w sposób oficjalny
przez te wspólnoty (np. orzeczenia soborów, księgi symboliczne,
pisma reformatorów); w —» ekumenicznej teologii h.
umożliwia systematyczne i kryt. przedstawienie interkonfesyjnej
problematyki teologicznej.

Troska o zjednoczenie —* chrześcijaństwa (—» ekumenizm),
w którym aspektywna różnorodność i podobieństwo wyznań
wyrażają —» powszechność Kościoła, nakazuje (przy zachowaniu
teol. i wyznaniowego —* pluralizmu) w dążeniu do —»
jedności Kościoła precyzyjne określenie wspólnych zasad interpretacji;
formułują je zarówno poszczególne Kościoły, jak
i wyłonione przez nie międzywyznaniowe komisje.

Całościową
próbę uporządkowania metodologii h. ekum., będącej
normatywną podstawą —» dialogu (III), stanowi dokument O
dialogu ekumenicznym opublikowany 1967 przez Mieszaną
Komisję Sekretariatu do Spraw Jedności Chrześcijan i Ekum.
Rady Kościołów (w: Wiara katolicka w dialogu, Wwa 1970,
129-137), —> dyrektorium ekum. oraz sformułowane przez ten
Sekretariat Refleksje i wskazania odnośnie do dialogu ekumenicznego
(w: Ut unum. Dokumenty Kościoła katolickiego na temat ekumenizmu, Lb 1982, 149-162); dochodzenie do prawdy
ułatwiają zasady pomocnicze nakazujące, by każdy ze
współuczestników dialogu, wychodząc z własnego rozumienia
objawionego misterium, starał się odkryć, ocenić i poważnie
rozważyć wszystko, co u drugich posiada wartość autentyczną;
poszukiwanie to winno mieć charakter permanentny
(trzeba „szukać, aby znaleźć, znaleźć, aby dalej szukać" -
Augustyn); ostatecznym celem dialogu, prowadzonego w duchu
życzliwości i równości, jest pełne zwycięstwo Chrystusa
w Kościołach i nad Kościołami, a nie dążenie do zwycięstwa
własnego Kościoła; ekum. praktyka ujawniła potrzebę znalezienia
ponadkonfesyjnego języka; strony dialogu posługujące
się własną terminologią uczyły się właściwie rozumieć wyrażenia
przyjęte przez in. wyznania; utrwaliła się także technika
redakcji wspólnych dokumentów; po zreferowaniu poglądu
stron dopuszczającego język konfesyjny precyzowano wykorzystywaną
terminologię, a nast. formułowano wspólne
stanowisko wyrażone w języku ponadkonfesyjnym; pozwalało
to na ekum. reinterpretację wszystkich ujęć, zwł. w odniesieniu
do życzliwego odczytania fundamentalnych tekstów
wykorzystywanych przez wspólnoty; studium tych źródeł,
uwolnione od ducha polemiki, prowadziło do stopniowego
usuwania nieporozumień i odkrywania już istniejącej wspólnoty.

Szczególną troską otacza się właściwą interpretację źródeł
objawionych; wg ustaleń komisji —» Wiara i Ustrój wyrażonych
w Ecriture et tradition (w: Nouvauté dans l'oecuménisme.
Dieu aujourd'hui. H., Eucharistie, Israël, Taizé 1968,
53-98) postuluje się powiązanie —> egzegezy biblijnej z życiem
Kościoła; obok skrajnie ujętej zasady sola Scriptura ujawniły
się w ramach tej komisji nurty nakazujące korzystanie
z tradycji Kościoła, gdyż prawda Pisma św. jest włączona w
życie i nauczanie chrzęść oraz stanowi jej interpretację wyrażoną
przez konkretne formy tradycji i chrzęść praktyk (nauczanie
i kult); stąd też oprócz Biblii uprawnionym źródłem
chrześcijaństwa jest np. nauczanie ojców Kościoła.

Obecność
w Piśmie św. różnorodnych tradycji (ich konsekwencją jest
możliwość różnorodnych, lecz uzasadnionych interpretacji
bibl.) tłumaczy zasadność pluralizmu Kościołów, a tym samym
akceptacji ich odrębności wykraczającej ponad zasadę
tolerancji; uzasadnia to również pluralizm prawdy bibl. nakazujący,
by w dążeniu do harmonizacji sformułowań uchodzących
za sprzeczne nie gubić bogactwa bibl. orędzia (komplementarność
interpretacji).

Zasady te zostały skonkretyzowane 1986 w dokumencie
Directives concernant la coopération interconfessionnelle dans
la traduction de la Bible. Nouvelle édition révisée, Secrétariat
pour l'Unité des Chrétiens (Service d'Information (1987) z.
65, 150-156), wyd. przez Sekretariat do Spraw Jedności
Chrześcijan i Świat. Alians Bibl. (United Bibie Societies);
wykorzystując międzykośc. współpracę nad ekum. wydaniami
Pisma św. zalecają one, by ustalić wspólne instrumentarium
w krytyce Biblii (np. ograniczanie się do informacji ułatwiających
zrozumienie tekstu - kontekst hist., geogr. i kulturowy,
miejsca paralelné i zwroty językowe niezrozumiale w
naszej kulturze); wyklucza się podkreślanie w komentarzach
teol. (najlepiej zamieszczanych w osobnym tomie) konfesyjnego
charakteru interpretacji (wyodrębnianie ich ze względu
na specyfikę wyznaniową); uwidaczniające się różnice należy
ukazywać w perspektywie rozwoju rozumienia tekstu albo
wskazywać na dopuszczalną przez oryginał możliwość in.
przekładu; postuluje się także wykorzystanie ksiąg deuterokanonicznych
(sygnalizując jednak ich specyfikę).

 

E. Schlink, Die Struktur der dogmatischen Aussage als ökumenisches Problem, KD 3(1957) 251-315; L'Ecriture, la Tradition et les traditions (Quatrième Conference Mondiale, Section II), FV (1964) z. 1, 18-36; P. Wacker, Theologie als ökumenischer Dialog Herman Schell und die ökumenische Situation der Gegenwart, Mn 1965; A. Dulles, The Survival of Dogma, GC 1971 (passim); S. Olejnik. Jedność wiary a pluralizm teologiczny. Tezy Międzynarodowej Komisji Teologicznej. CT 45(1975) z. 2, 5-18; W. Hryniewicz, Interpretacja dogmatu jako problem ekumeniczny, RTK 23(1976) z. 2. 73-85; J. Myśków, Apologetyka a ekumenizm, CT 46(1976) z. 2, 53-69; La traduzione interconfessionale del Nuovo Testamento, Unitas 32(1977) 54-61; Présentation de la traduction oecuménique de la Bible, w: Traduction Oecuménique de la Bible, P 1977, 7-8; M. Rusecki, Możliwość pluralizmu w teologii fundamentalnej', RTK 25(1978) z. 2, 31-54; S. Napiórkowski, Wszyscy pod jednym Chrystusem. Ogólnokościelny dialog katolicko-luterański, Lb 1985 (passim); Recepcja - nowe zadanie ekumenizmu, Lb 1985 (passim); Watykan - Genewa. Zbiór dokumentów. 20 lat oficjalnej współpracy Kościoła Rzymskokatolickiego i światowej Rady Kościołów, Wwa 1986 (passim); Teologia a filozofia. Międzyuczelniane seminarium teologów, Warszawa, ATK, 25 maja 1987 roku, STV 27(1989) z. 1, 163-229; M. Rusecki, Cud w myśli chrześcijańskiej, Lb 1991.

Podobne prace

Do góry