Ocena brak

HERBART I REALIZM: POGLADY - ETYKA i ESTETYKA

Autor /Ted Dodano /15.07.2011

Herbarta byly z kolei zastosowaniem jego psychologii. Byly, tak jak ona, utrzymane w duchu determinizmu i intelektualizmu. Oryginalnoscia Herbarta bylo, ze dwie te dyscypliny - etyke i estetyke - zespolil ze soba. Zespolenia zas dokonal na korzysc estetyki, której podporzadkowal etyke. Laczyl je twierdzac, ze stosunek nasz do dobra jest taki sam, co do piekna: jest to mianowicie stosunek bezposredniego i bezinteresownego upodobania. Kant okreslal w ten sposób postawe estetyczna. Herbart zas sadzil, iz okreslenie jego w równej mierze stosuje sie i do postawy moralnej.

Etyke Herbart rozumial wasko: jak wielu myslicieli XIX wieku ograniczal ja, by przez to poprawic jej pozycje naukowa. Przy takim ograniczeniu zadanie etyki stalo sie istotnie podobne do zadania estetyki: miala tylko ustalac, co sie podoba i co sie nie podoba. Etyka stala sie wylacznie sprawa „smaku moralnego", jak estetyka sprawa smaku estetycznego. Estetyke i tak samo wlaczona do niej etyke cechowal u Herbarta przede wszystkim formalizm. Odpowiadalo to jego zalozeniom metafizycznym. Twierdzil, ze upodobanie znajdujemy tylko w stosunkach: piekno lezy tylko w odpowiednich stosunkach barw i dzwieków; a podobnie tez  i moralnosc tkwi we wlasciwym stosunku czlowieka do innych i do samego siebie.

Podobne prace

Do góry