Ocena brak

HELICZE, Halicz, Halitz

Autor /Toma Dodano /16.10.2012

Rodzina drukarzy krak.; trzej
bracia H. byli synami Chaima z Halicza; od 1534 prowadzili
na Kazimierzu (Kraków) pierwszą w Polsce drukarnię hebr.;
ich przejście 1 5 3 7 z judaizmu na katolicyzm doprowadziło do
bojkotu drukarni przez Żydów, których król Zygmunt I Stary
ukarał nakazem wykupienia całej produkcji oficyny; dokonany
wówczas spis druków był pierwszym w świecie inwentarzem
książek hebr.; 1539 bracia podzielili się majątkiem i
prowadzili osobno działalność wydawniczą; po 1553 brak informacji
o braciach H.

1. SAMUEL ANDRZEJ, ur. ok. 1515; działał początkowo w
Krakowie, a 1 5 3 3 zorganizował w Oleśnicy drukarnię hebr.,
w której wydał m.in. modlitewnik hebr. i Pięcioksiąg; zniszczenie
oficyny 1 5 3 5 przez huragan stało się powodem wypędzenia
go (wraz z in. Żydami) z miasta; do 1540 pracował z
braćmi w Krakowie; 1 5 5 3 był zecerem w Stambule.

2. ASZER PAWEŁ, ur. ok. 1 5 1 7 w Krakowie; 1540 wydrukował
(sfinansowany przez bpa P. Gamrata) NT alfabetem
hebr. w języku jidysz; 1543 na Psim Polu k. Wrocławia uruchomił
drukarnię, w której ukazał się podręcznik do czytania
tekstów niem. pisanych alfabetem hebr. Elemental oder Lesebüchlein
(Hundsfeld 1543) oraz prawdopodobnie ewang. ulotki
i broszury, pieśni nabożne i opowieści bibl.; od 1548 drukował
w Legnicy ulotne pisemka o rei. i społ. treści.

3. ELJAHIM JAN, ur. ok. 1519; po upadku 1537 oficyny
hebr. w Krakowie związał się z drukarnią H. Unglerowej,
której czcionkami 1539-40 pod własnym nazwiskiem wydał
11 druków, a wśród nich m.in. Andrzeja Lubelczyka Tumultuaria
responsio in libellum Philippi Melanchtonis (1540) oraz
Apologia monasticae religionis diluens nugas Erasmi L. Carvajala
(1540).

 

M. Balaban. Drukarstwo żydowskie w Polsce XVI wieku, w: Pamiętnik Zjazdu im. Jana Kochanowskiego w Krakowie 8 i 9 czerwca 1930, Kr 1931, 103-106, 117, 118; B. Kocowski, SPKP 324; Drukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku, Wr 1983, I 1, 380-385.

Podobne prace

Do góry