Ocena brak

Hardun

Autor /Gonzo Dodano /12.01.2012

Rodzina agamowate (Agamidae)

Wygląd: duża, krępa, kolczasta agama o dużej, szerokiej, wyraźnie odgraniczonej od tułowia głowie, silnych nogach i długich, zakończonych mocnymi pazurami palcach. Grzbiet pokryty kolczastymi łuskami, najsilniej wykształconymi wokół błony bębenkowej, na nogach i na ogonie. Ubarwienie grzbietu jest zmienne i waha się od jasno- do ciemnoszarego; może być również brązowawe lub zupełnie czarne. Na grzbiecie występuje żółtawy, rombowy deseń, natomiast na ogonie jasne i ciemne przemienne prążki.

Strona brzuszna żółtawa z ciemniejszym mar-murkowaniem. Dojrzałe do rozrodu samce są często wspaniale ubarwione. Zależnie od rejonu występowania ich głowy mogą przybierać czerwony, żółty lub niebieski odcień, podgardle staje się pomarańczowe, a barwy tułowia i nóg jaskrawsze. Samice są zawsze mniejsze od samców; pojawienie się u nich jaskra-wszych barw jest tylko lekko zaznaczone. Całkowita długość ciała 300-350 mm.  

Występowanie: hardun żyje na Korfu i na niektórych Cykladach; izolowane stanowisko znajduje się w północnej Grecji w okolicach Salonik. Występuje ponadto w Azji Mniejszej i_ Egipcie.

Środowisko: głównie silnie nasłonecznione, skaliste i kamieniste tereny oraz widne gaje, w których hardun może przebywać na pniach drzew. Często spotyka się go w pozostałościach budowli i murów, w antycznych ruinach bywa przeważnie nie do przeoczenia.

Tryb życia: wybitnie ciepłolubny hardun zwraca na siebie uwagę gdy kiwa głową w uniesionej, czujnej postawie. W stosunku do znajdującego się naprzeciw człowieka zachowuje zwykle daleko posuniętą ostrożność i bojaźń. Przestraszony, ucieka gwałtownie i z dużym hałasem kryje się w swoim schronieniu. Gdy się go tam niepokoi, nadyma się i doskonale klinuje w swojej kryjówce, tak że niemożliwe staje się wydobycie go stamtąd. Złapane har-duny znane są z dużej bojowości. Mogą dotkliwie podrapać ostrymi pazurami i mocno pogryźć silnymi zębami. Harduny żyją w niewielkich grupach, składających się z jednego dominującego samca i kilku podporządkowanych samców stojących niżej w hierarchii, pewnej liczby samic oraz z dojrzewającej młodzieży. W tak zorganizowanej społeczności najjaskrawsze barwy ma samiec zajmujący najwyższą pozycję. Przebywa na najwyżej położonym słonecznym miejscu.

Rozród: wszystkie gotowe do rozrodu samice są zapładniane przez dominującego samca. Składają 8-10 jaj o wymiarach 11 x 19 mm.

Pokarm: świerszcze, pasikoniki, chrząszcze i szarańczaki, małe jaszczurki i części roślin.

Wrogowie: mimo swojej bojowości hardun ma wrogów naturalnych np. duże położy (połoz kaspijski i malpolon). Polują na nie także koty domowe.

Uwagi: bardzo często spotyka się harduny pozbawione ogona. Ponieważ agamowate nie mają możliwości odrzucania ogona w razie niebezpieczeństwa (i jego późniejszej regeneracji - przyp. tłum.), takie okaleczenia są raczej skutkiem toczonych między nimi walk. W przeciwieństwie do innych gadów, kryjących się w najgorętszej porze dnia w swoich kryjówkach lub w cieniu, harduny są jeszcze aktywne przy temperaturze powietrza i gruntu bliskiej 60CC. Także podczas silnego wiatru, przebywają na otwartych, nasłonecznionych miejscach; znikają jednak natychmiast w swych kryjówkach, gdy tylko niebo zachmurzy się. Okres niekorzystnej pogody spędzają nieruchomo w ukryciu. Jeśli wytropi się har-duna w kryjówce w czasie zimnej pogody, zwykle nie jest w stanie uciec.

Podobne prace

Do góry