Ocena brak

HAMILTON WILLIAM

Autor /Mina Dodano /15.10.2012

ur. 8 III 1788 w Glasgow, zm. 6
V 1856 w Edynburgu, filozof i logik.

Studiował w Glasgow i
w Balliol College w Oksfordzie; 1817-29 wyjeżdżał do Niemiec,
gdzie stał się zwolennikiem kantyzmu; od 1821 wykładał
na uniw. w Edynburgu, kierując (od 1836) katedrą logiki
i metafizyki.

Rozgłos zdobył dzięki wczesnym pracom filoz.
publikowanym 1829-36 w „Edinburgh Review" (przedr. pt.
Discussions on Philosophy and Literature, Lo 1852); pośm.
opublikowano jego Lectures on Metaphysics and Logic (I-IV,
E 1859-60).

W stylu filozofowania H. zbliżony był do —* szkockiej
szkoły filozoficznej, która przez swój dogmatyzm (odwołujący
się w uzasadnieniu realizmu do zdrowego rozsądku) stanowiła
reakcję na ang. empiryzm i sceptycyzm; łączył ją w oryginalny
sposób z obcą jej doktryną I. Kanta i w tej postaci
uprawiana przez H. koncepcja filozofii panowała 1830-66 w
Anglii; przyjąwszy postawę kryt. odrzucił odwołujące się do
zdrowego rozsądku uzasadnienie realizmu, twierdząc, że poznajemy
bezpośrednio tylko treści naszej świadomości i dopiero
na ich podstawie sądzimy o istnieniu rzeczy niezależnych
od świadomości.

Zdroworozsądkowej filozofii szkoc. nadał
też obce jej znamiona — fenomenalizmu (kontakt świadomości
jedynie ze zjawiskami, a nie z rzeczami, jak sądził Th.
Reid), —» relatywizmu (wysunięta na plan pierwszy względność
poznania) i —» agnostycyzmu (odrzucenie wszelkiego poznania
—» absolutu). Przyjęty przez H. krytycyzm kantowski
zaatakował 1865 z pozycji empiryzmu J.S. Mill (Examination
of Sir William H. Philosophy), a od strony filozofii idealistycznej
- J.H. Stirling.

W logice (podobnie jak współcześni mu A. De Morgan i
G. Boole) rozwijał Leibnizowskie idee formalizmu, przejawiające
się w dążeniu do matematyzacji logiki. Nowatorski
charakter miała ogłoszona 1840 przez H. koncepcja kwantyfikacji
orzeczenia.

 

S.V. Rasmussen, The Philosophy of Sir William H., K(9b 1927; T. Kotarbiński, Wykłady z dziejów logiki, Ł 1957, 100-102; Ch.N. Bent. El movimiento de la muerte de Dios. Un studio de Gabriel Vahanian, William H., Paul van Burren, Thomas J.J. Altizer, Santander 1969; J. Roig Givonella, La filosofia des sentido común desde Reid y H., en torno a Balmes v Llovens y Barba, Espíritu 19(1970) 50-75; B.A. Brody, Reid and H. on Perception, Monist 55(1971) 423-441; R.J. Fogelin, H. Quantification of the Predicate, PhQ 26(1976) 217-228; G. Geduldig. Die Philosophie des Bedingten. Transzendentalphilosophische Überlegungen zur Philosophie Sir William H. (1788-1856). Bo 1976; A.R. Greenberg, Sir William H. and the Interpretation of Reid's Realism, Modern Schoolman 54(1976-77) 15-32; Th.L. Hankins, Triplets and Triads. Sir William Rowau H. on the Metaphysics of Mathematics, Isis 68(1977) 175-193; J. McCosh. The Scottish Philosophy. Biographical Expository, Critical from Hutcheson to H., NY 1980; F. Restaino, John Stuart Mill e William H. Confronto e crisi di due filosofie, Cagliari 1983.

Podobne prace

Do góry