Ocena brak

HAGIOGRAFICZNE CZASOPISMA

Autor /Agrypina Dodano /12.10.2012

Periodyki wydawane
przez różne instytucje kość, wydawnictwa wyznaniowe
lub osoby fiz. w celu upowszechniania życiorysów, działalności
i kultu świętych, błogosławionych lub osób zmarłych w
opinii świętości, jak również publikujące kryt. studia źródeł
hagiograficznych stanowiących podstawę opracowań nauk. z
zakresu T-> hagiografii.

1. N a u k o w e cz.h., zainicjowane w XIX w. przez zespoły
badawcze, zwł. środowisk uniw., rozwinęły się w 1. poł. XX
w. i wiele jest kontynuowanych do dziś; do najważniejszych
należą „Analecta bollandiana" (Bru 1882-) wydawane przez
-> bollandystów, „Sankt Thomasblätter" (Rb 1889-) i „Revue
thomiste" (P 1893-), które podejmują również problematykę
doktryny teol. i filoz. Tomasza z Akwinu (—> filozoficzne czasopisma,
—» teologiczne czasopisma), podobnie jak związane
z postaciami i twórczością nauk. swoich patronów czy założycieli
cz.h. augustiańskie, benedyktyńskie, cysterskie i in. m
zakonne czasopisma; znaczna ich część należy więc jednocześnie
do — czasopism in. określonych grup; charakter nauk.
mają także cz.h. związane z życiem i teol. dorobkiem twórców odrębnej szkoły duchowości (—» duchowości religijnej
czasopisma, —» franciszkańskie czasopisma), pisarzy kośc,
lub in. wybitnych postaci z dziejów Kościoła (—» historyczno-
-kościelne czasopisma, —» liturgiczne czasopisma, —* prawno-
-kościelne czasopisma); w 1. poł. XIX w. zaczęły ukazywać
się również periodyki dotyczące liturg. śpiewu i muzyki rei.,
której patronami są św. Cecylia i św. Grzegorz I Wielki (—»
muzyczno-religijne czasopisma), a do najwcześniejszych należał
„Cacilia". Eine Zeitschrift für die musikalische Welt (Mz
1824-48).

2. P o p u 1 a r n e cz.h. mają na celu przybliżenie szerszemu
ogółowi czytelników postaci danego świętego, błogosławionego
lub kandydata na ołtarze, propagując naśladowanie
jego stylu życia i działalności; rozwój tego typu cz.h. notuje
się od końca XIX w. do II wojny świat.; żywoty wielu świętych
zaczęto publikować w „Les Saints au XIXe siècle". Biographies
de saints personnages contemporains (P 1876-78), a
periodyki poświęcone poszczególnym świętym czy błogosławionym
ukazywały się w miarę zapotrzebowania społ. na pewne
wzorce osobowe i w zależności od stanu informacji hagiograficznej;
wobec np. zainteresowania w poł. XIX w. osobą
św. Jadwigi Śląskiej wydawano „Sankt-Hedwigis-Blatt"
(Br 1860-83; od 1872 „Neues Sankt-Hedwigis-Blatt nebst Paterfamilias"),
a ożywienie wówczas kultu św. Józefa znalazło
wyraz w „Sankt Joseph-Blatt" (Mn 1863) i w „Der Sendbote
der heiligen Joseph" (W 1876); również renesans czci św. —>
Antoniego z Padwy zaowocował w XIX w. kilkoma periodykami,
jak „Die Sankt Antonius Glocklein" (Au 1883-), „Saint
Anthony Messenger" (1894-), „La Voix Saint Antoine".
Bulletin mensuel et illustré de la Pieuse Union de Saint Antoine
de Padoue (P 1894-1980), „Le Petit Messager de Saint
Antoine de Padoue" (Chambéry 1895-1911), „Der kleine
Missionar der Antonius" (Metz 1925-).

Z działu —* dziecięcych
czasopism religijnych wiele poświęconych jest obranym
patronom — dziecięcych stowarzyszeń religijnych; działalność
—> Konferencji św. Wincentego a Paulo wpłynęła na
powstanie takich periodyków, jak „Rapport général sur les
Conférences et oeuvres de la Société de Saint-Vincent de
Paul" (P 1872-81), „Le Messager de Saint-Vincent de Paul"
(Clichy 1898-1919), „Société de Saint-Vincent de Paul". Correspondance
à l'usage de secrétariats des familles de Paris et
de la banlieue (P 1915-), „Saint-Vincent de Paul". Correspondance
(P 1920-29); podobnie -H> cyrylo-metodiański ruch
zainicjował wydawanie „Cyrill".

Organ obecnie Jednoty Cirilske
(Pr 1874-) i kilku in. periodyków dotyczących postaci
św. Braci Sołuńskich (—> Cyryl i Metody III); popularność
kultu św. Joanny d'Arc w najnowszej historii Francji spowodowała
rozwój cz.h. poświęconych tej patronce - „Jeanne
d'Arc". Revue hebdomadaire illustrée à la gloire de la libératrice
de la France (P 1889-), „Jeanne d'Arc". Organe du Comité
de propagande nationale (P 1908-22), „Jehanne la Pucelle".
Revue documentaire bimensuelle. Organe du Comité
de la statue monumentale de Joanne d'Arc (P 1910-14), „Jehanne
d'Arc, Messie Nationale". Bulletin mensuel illustré
(Rouen 1929). Mniej popularni święci mieli również swoje
periodyki, np. „Le Christophore". Annales de Saint-Christophe
et de Saint-Gilles (Saint-Christophe 1891-), „Bernadette".
Revue hebdomadaire illustrée (P 1914-23), „Revue
Bernadette" (Nevers 1932-), „Odilia-Briefe". Weckruf an die
katholische Jungfrauen (Mulhouse 1922-), „The Voice of Saint
Jude" (Ch 1934-).

W P o l s c e cz.h. były pochodną tendencji istniejących w
-» hagiografii XIX w. oraz warunków, w jakich znalazł się
Kościół pod zaborami; wpłynęło to na popularyzatorski styl
tych periodyków i wtórność w stosunku do opracowań zagr.,
przy braku kryt. wydań źródeł, nawet w odniesieniu do postaci
świętych pol.; hagiografia obecna była w wielu in. czasopismach
kat., w których przeważnie publikowano okolicznościowe
artykuły hagiograficzne, np. z okazji liturg. świąt patrona,
obchodu kolejnych rocznic kanonizacji lub beatyfikacji.

W 20-leciu międzywojennym wychodziło już ok. 180
cz.h., wśród których znaczną część stanowiły —* franciszkańskie
czasopisma (3) oraz regionalne periodyki popularyzujące
też postacie zmarłe w opinii świętości; w Krakowie 1937-39
wychodził „Głos Brata Alberta" dla podopiecznych z zakładów
Adama —» Chmielowskiego, a sylwetkę duchową Wandy
Malczewskiej przybliżało „Echo z Parzna", wydawane od
1934; żywotny w Polsce międzywojennej kult św. Teresy od
Dzieciątka Jezus znalazł wyraz w rozwoju czasopism ku jej
czci, np. „Płatki róż" (Wwa 1924-35) czy „Róże św. Teresy
od Dzieciątka Jezus" (1926-); dużo o św. Teresie pisał także
—> „Głos Karmelu" oraz tygodnik „Życie Katolickie", organ
diec. łuckiej, której patronką była Święta (—* diecezjalne
czasopisma).

Wychodziły też periodyki traktujące o świętych
w ogólności; do tej grupy zalicza się zwł. „Cześć Świętych
Polskich" oraz „Życie Świętych" (Wwa 1907-12); przemiany
polit, po II wojnie świat, zahamowały rozwój cz.h.; po ich
likwidacji treści hagiograficzne powróciły do ocalałych kilku
czasopism kat., jak —» „Gość Niedzielny", —* „Nasza Rodzina",
— „Posłaniec Warmiński", —» „Przewodnik Katolicki".

Od poł. lat 50-tych zaczęły ukazywać się cz.h. w języku pol.
w Europie Zach. i Ameryce; w Rzymie zmartwychwstańcy
wydają od 1954 „Gloria Resurrectionis". Biuletyn Sługi Bożej
Matki Celiny Borzęckiej oraz „Biuletyn Spraw Beatyfikacyjnych
Zgromadzenia Zmartwychwstańców PNJCh" (R
1968-), a Postulatorski Ośrodek Studiów redaguje „Biuletyn
Informacyjny" (R 1967-) z dokumentacją stanu spraw beatyfikacyjnych
i kanonizacyjnych pol. kandydatów na ołtarze.

 

Catalogue collectif des périodiques du début du XVIIe siècle à 1939, conservés dans les bibliothèques de Paris et dans les bibliothèques universitaires des départements I-V, P 1967-81; Katalog obcojęzycznych czasopism i wydawnictw zbiorowych Biblioteki Uniwersyteckiej KUL, z. 1-5, Lb 1968-78; Z. Zieliński, Bibliografia katolickich czasopism religijnych w Polsce 1918-1944, Lb 1981; Polskie czasopisma religljno-spoleczne w XIX wieku, Lb 1988.

Podobne prace

Do góry