Ocena brak

GWARDIA CESARSKA

Autor /Cecylllllll Dodano /11.06.2013

Elitarne jednostki wojsk., utworzone z najlepszych żoł., mające strzec osoby cesarza, a równocześnie stanowiące strategiczną rezerwę WA. Wywodziła się z resztek dawnej gwardii królewskiej, które przetrwały jako gwardia Zgromadzenia Narodowego (potem Konwentu iCiała Ustawodawczego) oraz gwardia Dyrektoriatu. Bezpośrednio po zamachu stanu 18 Brumai-re’a Bonaparte polecił 3 I 1800 połączyć te formacje i utworzył z nich 2 bat. grenadierów pieszych, komp. strz. pieszych, 2 szwadrony grenadierów konnych, komp. strz. konnych i komp. art. konnej. Ta gwardia konsularna liczyła 2089 ludzi.

Dowodził nią Murat. 14 XI 1801 Bonaparte dokonał pierwszej reorganizacji gwardii. Przydzielił do niej 4 gen., mających dowodzić poszczególnymi rodzajami broni, co zapowiadało dalszy wzrost liczby gwardzistów. Davout objął komendę nad piech., Bessieres nad kaw., Songis nad art. Nie obsadzono stanowiska dow. wojsk inżynieryjnych. Tegoż dnia powstały „korpusy” grenadierów pieszych i strz. pieszych, złożone z 2 bat. Miesiąc potem Rapp zaczął tworzyć szwadron mameluków. Savary natomiast zajął się formowaniem legionu żandarmerii wyborowej. Najstarszych żoł. gwardii, nieraz okrytych ranami i niezdolnych do czynnej służby, zebrano 12 VII 1802 w komp. weteranów, która odtąd pełniła służbę w pałacu Saint-Cloud.

W ramach przygotowań do wojny z Anglią 17IX 1803 Bonaparte utworzył bat. marynarzy gwardii, podzielony na 5 „załóg”. 21 I 1804 powstały 2 bat. welitów, przydzielone do grenadierów pieszych i do strz. pieszych 10 V 1804 gwardię konsularną przemianowano na cesarską. Całością gwardii dowodził sam cesarz. Nigdy, w żadnych okolicznościach, nie mianował namiestnika, który mógłby wyręczyć go w dowodzeniu. Wyznaczył jednak 4 płk.-gen. jako dow. poszczególnych formacji gwardii. Byli to: Davout dla grenadierów, Soult dla strz. pieszych, Bessieres dla kaw. i Mortier dla art. oraz marynarzy. Gwardia liczyła wówczas 11 350 ludzi. 1806, podczas kolejnej reorganizacji, utworzono p. dragonów cesarzowej i p. fizylierów gwardii, a także żandarmerię ordynansową. Kilka miesięcy później przystąpiono do formowania p. poi. szwoleżerów.

W 1809 nastąpił podział na starą i młodą gwardię. Stara składała się z istniejących już pułków, uformowanych z żoł. mających 10 lat służby, dla których przynależność do gwardii była nagrodą za czyny bojowe. Były to regimenty grenadierów pieszych, strz. pieszych, grenadierów konnych, strz. konnych, dragonów, poi. szwoleżerów, szwadron mamelu-ków, żandarmeria wyborowa oraz art. gwardii. Młoda gwardia natomiast, znacznie liczniejsza, miała być korpusem bojowym, używanym na polu walki. Zaliczono do niej fizylierów-grenadierów i fi-zylierów-strz. pieszych, a także zupełnie nowe formacje tyralierów-grenadierów pieszych, tyra-lierów-strz. pieszych.

W 1810-1812 następuje dalsza rozbudowa gwardii (przede wszystkim młodej). Powstają: bat. marynarzy (odtworzony po kapitulacji poprzedniego bat. pod Baylen), 6 pułków tyralierów i 6 pułków woltyżerów, bat. pociągu zaprzęgów. W związku z likwidacją Królestwa Holandii w 1810 do gwardii włączono pewne jednostki gwardii holend. P. grenadierów pieszych otrzymał nr 2, p. huzarów stał się 2 p. szwoleżerów-lansjerów. Do gwardii włączono także 4 pułki piech. z Legii Nadwiślańskiej. Kilka miesięcy przed kampanią 1812 cesarz podzielił gwardię na starą, średnią i młodą, przy czym podział przebiegał nieraz wewnątrz pułków, w zależności od stażu.

Po kampanii 1812 cesarz nie tylko starał się odbudować gwardię, ale także zwiększyć jej liczebność, aby w ten sposób wzmocnić morale całej WA. Wśród nowych pułków były 3 regimenty eklererów, z których 3, złożony z Polaków, został przydzielony do poi. szwoleżerów gwardii. Powstał też poi. bat. starej gwardii. W kampaniach 1813 i 1814 gwardia tworzyła 7 dyw., które Napoleon traktował jako jednostki bojowe i rzucał do walki niemal w każdej batalii.

Ludwik XVIII ordonansem z 12 V 1814 rozwiązał wszystkie pułki młodej i średniej gwardii. Starą gwardię natomiast znacznie okroił i zmienił w nowe formacje. Pol. p. szwoleżerów gwardii powrócił do kraju. W czasie Stu Dni Napoleon odtworzył większość pułków, a ogólna liczebność gwardii wzrosła do 112 tys. Wiele pułków było jednak w trakcie tworzenia i na pole walki wyruszyła tylko część gwardii.

Epopea gwardii cesarskiej zakończyła się pod Waterloo, gdzie do ostatka walczył p. grenadierów pieszych. Dowodzący starymi wiarusami gen. Cambronne odpowiedział na propozycję kapitulacji: „Gwardia ginie, ale się nie poddaje”. Ludwik XVIII rozwiązał jesienią 1815 wszystkie pułki gwardyjskie.

Podobne prace

Do góry