Ocena brak

Gwarancje praw i wolności obywatelskich

Autor /Barnim Dodano /13.12.2011

Pod tym pojęciem rozumiemy zespół czynników i środków zapewniających wprost urzeczywistnienie praw jednostki. Wyróżniamy gwarancje materialne i formalne. Te pierwsze dotyczą ogólnych cech ustroju gospodarczego, społecznego i politycznego. Gwarancje formalne występują bądź jako gwarancje pośrednie, bądź gwarancje bezpośrednie. Gwarancje pośrednie stanowią zasady i instytucje prawne, dla których realizacja praw obywatelskich jest celem pobocznym (np. zasada niezawisłości sędziowskiej, właściwa hierarchicznie budowa systemu źródeł prawa). Gwarancje bezpośrednie tworzone są z zamiarem wyposażenia obywateli w bezpośrednie środki dochodzenia ich swobód i praw.

Podstawowym środkiem dochodzenia praw i wolności w Polsce jest droga sądowa, bo tylko w tej procedurze możliwe jest ich dochodzenie przez jednostkę. Wynika to z ogólnej zasady art. 45, a dodatkowe podkreślenie znajduje w art. 77 ust. 2, który zakazuje zamykania drogi sądowej dla dochodzenia naruszonych wolności i praw, oraz art. 78, który formułuje zasadę dwuinstancyjności postępowania (ale zarazem dopuszcza ustanowienie wyjątków). W tym kontekście Konstytucja podkreśla też zasadę cywilnej odpowiedzialności państwa (samorządu) za niezgodne z prawem działania funkcjonariuszy (art.77 ust. 1). Konstytucja ustanawia też dwie dalsze procedury służące ochronie konstytucyjnych wolności i praw:

  1. skargę konstytucyjną – każdy może ją wnieść bezpośrednio do TK w razie naruszenia jego konstytucyjnych praw i wolności ostatecznym orzeczeniem wydanym przez sąd lub organ administracji publicznej (ale skargę kierować można tylko przeciwko normie, która stanowiła podstawę takiego orzeczenia),

  2. wniosek do RPO, z którym każdy może wystąpić o pomoc w ochronie swych wolności i praw naruszonych przez organy władzy publicznej,

Podobne prace

Do góry