Ocena brak

GUADALUPE (2)

Autor /Rena Dodano /11.10.2012

Nar. sanktuarium maryjne Meksyku, położone
na pn.-wsch. krańcach stolicy, najpopularniejszy ośrodek
pątniczy Ameryki Łacińskiej.

1. G e n e z a i r o z w ó j k u l t u MB Niepokalanej z G. -
Nuestra Señora de G. (tytuł i jego powiązania z G. w Hiszpanii
pozostają, pomimo wielu hipotez, ciągle niewyjaśnione).
Wg miejscowej tradycji kult MB z G. zrodził się pod wpływem
objawień MB Niepokalanej (9, l i i 12 XII 1531) indiańskiemu
neoficie bł. Janowi Diego (zm. 1548; jego kult zatwierdził
6 V 1990 pap. Jan Paweł II podczas III pielgrzymki
do Meksyku) na wzgórzu Tepeyac (miejsce byłej świątyni pogańskiej,
gdzie —» Aztekowie czcili boginię Tonantzin jako
matkę ziemi);

wiarygodność tego objawienia stwierdził 1533
pierwszy bp Meksyku Juan de Zumárraga OFM, który postawił
kaplicę na miejscu objawień, stanowiącą zaczątek obecnego
sanktuarium; synod prow. 1555 zatwierdził kult, zalecając kontrolę jego form i treści; nowy kościół został wzniesiony
1566-75 z inicjatywy bpa Alonso de Montúfar i rozbudowany
1622 przez abpa Juana de la Serna; kolejną świątynię
w stylu barokowym konsekrował 1709 abp Juan Ortega y
Montañéz, a pap. Leon XIII z okazji koronacji obrazu 1895
wyniósł do godności bazyliki mniejszej; 1976 obok pierwotnego
sanktuarium powstała nowoczesna bazylika, którą 1979,
1984 i 1990 odwiedził pap. Jan Paweł II (corocznie odwiedza
sanktuarium w G. ok. 20 min wiernych, w tym ok. 6000
pielgrzymek zorganizowanych).

Przedmiotem kultu w G. jest łaskami słynący obraz (143 x
55 cm) NMP Niepokalanej, ubranej w suknię różową, stojącej
na sierpie księżyca podtrzymywanego przez anioła; postać
Madonny otacza mandorla z promieni (wg badań prowadzonych
przez M. Rojasa i J.R. Hernándeza Illescasa, układ
gwiazd na lazurowym płaszczu MB jest odbiciem konstelacji
gwiezdnej w dniu przesilenia zimowego 1531); na podstawie
analiz chemicznych i ekspertyz lekarskich M. Cabrery (1756)
i J.I. Bartolache (1785), potwierdzonych współcz. badaniami
chemika niem. Richarda Kuhna, obraz zalicza się do —* acheiropitów
(miałby powstać jako cudowne odbicie postaci Maryi
na wykonanym z agawowego płótna płaszczu Jana Diego, w
który, wg tradycji, zebrał on róże ofiarowane mu przez
Maryję jako znak autentyczności mariofanii, wymagany przez
bpa Zumarragę).

W kilka już lat po objawieniach MB z G.
kult rozprzestrzenił się na dalsze tereny amer. (1540 w Nikaragui,
od 1564 na Filipinach i 1598 w Boliwii, stając się tam
drugim po —> Copacabana miejscem lokalnego kultu maryjnego);
1737 MB z G. została ogłoszona patronką miasta
Meksyk, 1746 Patronką Kalifornii, Gwatemali i Salwadoru,
1754 całego Meksyku, a 1757 Puerto Rico; aprobując kult
MB z G. pap. Benedykt XIV ustanowił dzień 12 XII świętem
patronalnym Meksyku, dla którego zatwierdził (25 V 1754)
własny formularz liturg.; święto MB z G. (od 1858 nar.) stanowi
główną uroczystość patronalną Meksyku, a kult ten był
ważnym czynnikiem umacniania się nar. jedności i tożsamości
(Meksykanie w walkach o niepodległość kraju 1810 i 1821
używali sztandarów z wizerunkiem MB z G.) oraz przyczynił
się do pojednania Hiszpanów z Indianami (w końcowym objawieniu
12 XII 1531 MB miała przedstawić się Janowi Diego
jako NMP z G. w Hiszpanii). W Argentynie powstało w poł.
XVIII w. sanktuarium MB z G. w Santa Fé, z własnym świętem
patronalnym obchodzonym w 2. niedzielę po Wielkanocy
(1928 odbyła się koronacja tamtejszego, łaskami słynącego
wizerunku-kopii z G.).

Pap. Pius X ogłosił 1910 MB z G.
Patronką Ameryki Ł a c , a pap. Pius XI 1935 Patronką Wysp
Filipińskich; 1945 przy okazji kolejnej koronacji pap. Pius
XII nadał MB z G. tytuł Królowej Meksyku i całej Ameryki,
1955 zaś ogłosił patronką ludzi pracy świata kat. ; pod patronatem
MB z G. rozpoczęto 1984 nowennę obchodów kat.
500-lecia odkrycia Ameryki przez K. Kolumba i ewangelizacji
kontynentu amerykańskiego. W Europie, a zwł. we Włoszech
(począwszy od XVII w.), kult MB z G. szerzyli m.in.
jezuici (obraz z kościoła S. Nicola in Carcere w Rzymie został
przywieziony 1767 przez misjonarzy wydalonych z Meksyku,
koronowany 1925 jako łaskami słynący; obraz w par.
Arsoli k. Rzymu przywieziony ok. 1790 przez meksyk, jezuitę
Giovanniego Bermeo i obraz w Albino - dar jezuitów z
Puebla), augustianie (obraz z kościoła św. Ildefonsa w Rzymie,
wykonany 1669 przez Juana Corree de Murcia, najstarszy
wizerunek MB z G. czczony we Włoszech od 1672) oraz
w XX w. zgrom, córek Maryi Niepokalanej z G. (wydalone
1921 z Meksyku, wybudowały 1928-29 kościół MB z G. na
Monte Mario w Rzymie, przekształcony 1932 w par., umieszczając
w nim XIX-wieczną kopię meksyk, wizerunku - dar
jubileuszowy katolików Meksyku dla pap. Leona XIII, koronowany
1955); o wzrastającym zainteresowaniu i rozwoju
kultu MB z G. świadczą współcześnie powstające parafie pod
tym wezwaniem w Rzymie i w in. miastach wł. oraz w całym
świecie katolickim.

Polska została oddana w opiekę MB z G. 3 V 1959 przez prymasa Meksyku kard. Miranda y Gomez
na prośbę Episkopatu Polskiego, a Prymas Polski kard. Józef
Glemp (przy udziale Prymasa Meksyku kard. Ernesto Compio
Ahumada) konsekrował 1987 nowy kościół pod wezw.
MB z G. w Laskach k. Warszawy.

2. Z g r o m a d z e n i a z a k o n n e pod wezw. MB z G.:

° adoratorki wieczyste Jezusa Eucharystycznego i MB z
G. (-» adoratorki 8);

° adoratorki wieczyste Jezusa w Najśw. Sakramencie i
NMP z G., Adoratorices Perpetuas de Jesús Sacramentado
de Santa Maria de G., zał. 1875 w Tlaxpana (Meksyk) przez
brygidkę Marię Loreto od Najśw. Sakramentu jako zgrom,
brygidek-sakramentek dla wieczystej adoracji Najśw. Sakramentu
i kształcenia młodzieży, a przez Marię Concepción
Méndez Perez Gil (druga przełożona gen.) przekształcone w
zgrom, adoratorek wieczystych; 1897 przyjęło regułę rzym.
adoratorek Najśw. Sakramentu (—* adoratorki 2), do których
je afiliowano, a 1924 zostało eryg. przez Stolicę Apost. jako
kongr. autonomiczna; 1973 w 17 domach zak. było 296 profesek
(19 kolegiów wychowawczych); dom gen. w Meksyku;

° córki Maryi Niepokalanej z G. (—» córki I B 14°);

° córki Najśw. Serca Jezusa i MB z G., Hijas del Sagrado
Corazón de Jesús y de Santa Maria de G., zgromadzenie na
prawie pap., zał. 1895 przy sanktuarium MB z G. w Zacatecas
(Meksyk) przez José Anastasio Diaz López; 1962 otrzymało
dekret pochwalny Stolicy Apost.; 1974 w 40 domach
zak. były 423 profeski; dom gen. w Zacatecas;

° córki NMP z G., Hijas de Santa Maria de G., zgromadzenie
na prawie diec, zał. 1902 w Puebla de los Angeles
(Meksyk) przez Marię del Rosario Avila i Dolores Oropeza
y Neve przy pomocy ks. Alojzego Gonzagi de la Torre y
Baeza w celu chrzęść wychowania młodzieży; 1975 w 14 klasztorach
było 110 profesek; dom gen. w Puebla;

° guadalupańskie misjonarki Ducha Świętego, Misjoneras
Guadalupanas del Espíritu Santo, zgromadzenie na prawie
pap., zał. 1930 w Morelia (Meksyk) przez F. Rougiera, eryg.
przez bpa Leopoldo Ruiz y Flores pod nazwą Catequistas
Guadalupanas, 1973 uzyskało zatwierdzenie Stolicy Apost.;
zajmuje się katechizacją, formacją katechetek, duszpasterstwem
powołaniowym i liturg., asystencją socjalną, pomocą
med., apostolatem za pomocą środków społ. przekazu; 1977
w 33 domach było 290 profesek; dom gen. w Meksyku;

° katechetki guadalupańskie, Catequistas Guadalupanas,
zgromadzenie na prawie pap., zał. 1921 w Saltillo (Meksyk)
przez bpa Jesús Maria Echavarría y Aguirre, 1924 afiliowane
do zak. karmelitów bosych; 1964 otrzymało dekret pochwalny
Stolicy Apost.; 1974 było 141 profesek w 17 domach, z
których 3 są w Stanach Zjedn.; dom gen. w Saltillo;

° misjonarki franciszkanki z G., Misioneras Franciscanas
de G., zgromadzenie na prawie diec, zał. 1953 w Culiacán
(Meksyk) przez bpa Lino Aguirre García i Marię Guadalupe
Martinez Orozco w celu pomocy kapłanom diec. (m.in. w
duszpasterstwie środowiskowym przez katechizację, prowadzenie
szkolnictwa par. i kursów przedmałż.); 1977 w 8 domach
na terenie Meksyku i Wenezueli było 50 profesek; dom
gen. w Culiacán;

° misjonarki guadalupańskie, Misioneras Guadalupanas,
zgromadzenie na prawie diec, zał. 1916 w Guadalajarze
(Meksyk) przez Manuela Ezcanes Torres i Mercedes Jiménez
Urzúa, zajmujące się wychowaniem młodzieży chrzęść, zatwierdzone
1963 przez ord. Guadalajary; 1978 w 18 domach
zak. były 173 profeski i 17 nowicjuszek; dom gen. w Guadalajarze;

° misjonarki guadalupańskie Chrystusa Króla OSB, Misioneras
Guadalupanas de Cristo Rey OSB, zgromadzenie na
prawie pap., zal. 1930 w Meksyku przez José Castellóna Valasco
i Josefinę Marię Valencia y Rodriguez przy pomocy
Carlo Azcárate OSB i Marii Placydy Barrios de los Rios
OSB, mające się zajmować wychowaniem młodzieży, zwł.
ubogiej, oraz posługą w seminariach duch. i kolegiach kośc; 1975 otrzymało pap. dekret pochwalny, a 1950 zostało afiliowane
do konfederacji benedyktyńskiej; 1977 w 32 domach
zak. na terenie Meksyku i Stanów Zjedn. było 313 profesek;
dom gen. w Villa de G. (Meksyk);

° misjonarki Najświętszego Serca Jezusa i NMP z G.,
Misioneras del Sagrado Corazón de Jesús y de Santa Maria
de G., zgromadzenie na prawie pap., zał. 1926 w Guadalajarze
(Meksyk) przez Marię Reginę Sánchez Muñoz przy duchowym
i materialnym wsparciu jezuitów (Leonardo Fernández
i Lazzaro Valades); jego celem jest chrzęść wychowanie
młodzieży, działalność charytatywna i szpitalnictwo oraz pomoc
domowa w seminariach duch. i domach rekolekcyjnych;
1964 otrzymało dekret pochwalny Stolicy Apost.; 1977 w 52
domach na terenie Meksyku i Stanów Zjedn. było 229 profesek;
dom gen. w Meksyku;

° misjonarki społ. franciszkanki z G., Misioneras Sociales
Franciscanas de G., zgromadzenie na prawie diec, zał.
1946 w Meksyku przez Marię Cappola przy poparciu franciszkanów;
jego celem jest mis. apostolstwo wśród młodzieży i
szpitalnictwo; 1950 zostało agregowane do zakonu franciszkanów;
1976 w 14 domach było 89 profesek; dom gen. w Meksyku;

° siostry guadalupanki de la Salle, Hermanas Guadalupanas
de la Salle, zgromadzenie na prawie pap., zał. 1944
przez Prospero Juana Fromentala Cayroche FSC w Meksyku
dla celów apostolatu par., nauczania chrzęść oraz posługiwania
w kolegiach kośc. i seminariach, zwł. braci szkolnych;
1948 zostały afiliowane do ich zgromadzenia (FSC) jako Hermanas
Oblatas Lasalianas Guadalupanas; po opracowaniu
1961 nowych konstytucji przez Antonio Maria Lozano FSC
przyjęły aktualną nazwę oficjalną; 1976 zgromadzenie zostało
ostatecznie zatwierdzone przez Stolicę Apost.; 1976 w 23 domach
(w Meksyku, Kolumbii, Stanach Zjedn., Hiszpanii i
Rzymie) było 179 profesek, 8 nowicjuszek i 6 postulantek;
dom gen. w Meksyku;

° misjonarze Najśw. Serca i NMP z G., Misioneros del
Sagrado Corazón y Santa Maria de G., zał. przez Teodosio
Martineza Ramosa i Marię Amadę Sánchez Muñoz dla ewangelizacji
w środowiskach pozbawionych kapłanów; 1938 zgromadzenie
otworzyło pierwszą szkołę w mieście Meksyk,
kształcącą przyszłych kapłanów dla diec. Chiapas (—> Śan
Cristóbal de Las Casas), 1951 uzyskało zatwierdzenie apost.;
1969 istniało 10 domów; dom gen. w Meksyku;

° siostry guadalupańskie od wynagrodzenia, Hermanas
Guadalupanas de la Reparación, zgromadzenie na prawie
diec, zał. 1929 w Meksyku przez Klarę García Ortiz i bpa
Miguela de la Mora w celu wynagradzania Bogu za grzechy,
którymi go obrażano podczas rewolucji meksyk, (nazwa pierwotna
zgrom. Victimas de Gratitud Sacerdotal Almas Glorificadoras
del Eterno Padre), 1940 eryg. jako zgrom, kontemplacyjno-
czynne przez ord. Veracruz bpa Manuela Pio Lópeza;
1965 w 3 domach zak. było 30 sióstr; dom gen. w Meksyku;

° służebniczki Chrystusa Króla i NMP z G. (—»• Chrystus
Król III 14);

° męski instytut NMP z G. dla misji zagr., Institutům a
Sancta Maria de G. pro Missionibus Exteris; zgromadzenie
na prawie pap. bez ślubów zak., a z obowiązkiem życia wspólnotowego,
zał. 1949 w Meksyku przez episkopat meksyk, w
celu wsparcia misji zagr. i kształcenia miejscowego duchowieństwa
kleru; pracuje w Japonii (od 1955), Korei Pd. (od 1962)
i w Kenii (od 1966); 1977 w 22 domach było 107 członków;
dom gen. w Meksyku.

 

M. Cuevas, Album histórico Guadalupano del PV centenario, Mexico 1930; P.F. Velasquez, La aparición de Santa Maria de G., Mexico City 1931, 1981; J. García Gutiérrez, El primer oficio liturgico de la Virgen Santa Maria de G., Méjico 1935; tenże, Primer siglo guadalupano 1531-1648. Documentación indígena y española que pone de manifesto los fundamentos históricos de la aparición guadałupana. Mexico 19452; R. Vargas Ugarte, Historia del culto de Maria en Iberoamérica y de sus imágenes y santuarios más celebrados, BA 1947. Ma 19563; Ch.E. Roy, La Vierge de G. Impératrice des Amériques, Mo 1956; A.I. Gomez Ferreyra, La dévotion mariale en Argentine, MarMan V 337-338; T. Oroza Deuer, La devo-don manale en Bolivie, MarMan V 360-361; J.A. Romero, La piété du peuple Mexicain envers la Vierge Marie, MarMan V 285-293; J.L. Cassidy, Mexico, Land of Mary's Wonders, Paterson 1958; J. Gonzalez Moreno, Iconografia guadalupana. Clasificación cronológica y estudio artístico de las más notables reproducciones de la Virgen de G. de Méjico conservadas en las Provincias Españolas, México 1959; C. Taylor, Our Lady of G., Dayton 1961; Fidel de Jesús Chauvet, Las apariciones de la Virgen de G. en Mexico, w; Maria et Ecclesia. Acta Congressus Martologici-Mariani in civitate Lourdes anno 1958 celebrati, R 1962, XII 113-161; S. Watson, The Cult of Our Lady of G., CollegeviUe 1964; B. Bergöend, La Nacionalidad Mexicana y la Virgen de G., Mexico City 1957, 19682; A.M. Garybay, NCE VI 821-822; M. Dejonghe, Orbis Marianus. Les Madonnes couronnées à travers le monde. P 1967, I 325-326, 345; DIP I 109, 554, II 693, III 1689, 1724, IV 1449-1451, V 145-146, 1478, 1550, 1559-1561, 1614, 1640; AAS 68(1976) 602-604; S. Méndez Arceo, La nueva basilica. Estado actual de la cuestión guadalupano, Servir 12(1976) 215-234; E. Hoornaert, Maria en la pastoral popular, Bogota 1977, 89-110; S. García, G. Historia, devoción y arte, Se 1978; V. Maccagnan, Nuovo dizionario di mariologia, Mi 1986 , 655-669 (bibliogr.); B.A. Saggiorato, La Madonna nel mondo, Vicenza 1986, 84-85; R. Aubert, DHGE XXII 475-480.

Podobne prace

Do góry