Ocena brak

GRZEGORZEWSKA MARIA

Autor /Rena Dodano /11.10.2012

ur. 18 IV 1888 w Wołuczy
k. Rawy Mazowieckiej, zm. 7 V 1967 w Warszawie, twórca
polskiej pedagogiki specjalnej.

Studia rozpoczęła na wydz. przyrodniczym UJ, a kontynuowała
na Międzynar. Fakultecie Pedologicznym w Brukseli
(kierowanym przez J. Joteyko) oraz w Paryżu, gdzie 1916
uzyskała doktorat estetyki; była współtwórczynią Pol. Ligi
Nauczania w Paryżu i redagowała jej rocznik.

Po powrocie
do kraju zajęła się organizacją systemu szkolnictwa specjalnego;
jako referent do spraw tegoż szkolnictwa w Ministerstwie
Wyznań Rei. i Oświecenia Pubi, (przyczyniła się do
utworzenia w ministerstwie Wydz. Szkolnictwa Specjalnego)
organizowała sieć szkół dla dzieci szczególnej troski; od 1921
prowadziła roczne Państw. Seminarium Pedagogiki Specjalnej
w Warszawie, a 1922 utworzyła Instytut Pedagogiki Specjalnej,
którego dyrektorem była do 1960 (z przerwą w czasie
II wojny świat.); 1924 zorganizowała Sekcję Szkolnictwa
Specjalnego przy Związku Nauczycielstwa Pol. i wydawała
jej kwartalnik „Szkoła Specjalna"; 1930 utworzyła wraz z W.
Radwanem Państw. Instytut Nauczycielski, którym kierowała
do 1935.

W czasie okupacji hitlerowskiej brała czynny udział
w tajnych pracach oświatowych i udzielała pomocy Żydom;
1958-60 kierowała katedrą pedagogiki specjalnej UW, pełniła
wiele funkcji społ., organizowała też kursy dla nauczycieli
szkół specjalnych oraz zjazdy nauk.; redagowała „Ruch Pedagogiczny",
„Archiwum Pedagogiczne", współpracowała z
„Pracą Szkolną" i „Biuletynem Konferencji Rejonowych".

W pracy z upośledzonymi wskazywała na konieczność profilaktyki
zaburzeń i współdziałania z różnymi specjalistami;
ukazywała wspólne podłoże wszystkich odchyleń od normy,
którym towarzyszą zjawiska adaptacji i kompensacji, oraz
odmienną patofizjologię defektów (nawiązanie do prac LP.
Pawłowa, K.M. Bykowa, A.G. Iwanowa-Smoleńskiego),
która decyduje o różnorodności metod terapii; wskazywała
na globalny charakter uszkodzeń organizmu i potrzebę całościowego
traktowania problemów wychowanków; podkreślała
też znaczenie zdrowych elementów, dodatnich cech struktury
somatopsycho-socjologicznej dziecka upośledzonego; społ.
adaptację upośledzonego łączyła z rewaloryzacją jego środowiska;
stworzyła tzw. metodę ośrodków pracy, dostosowaną
do potrzeb niemal wszystkich działów szkolnictwa specjalnego,
a szczególną moc oddziaływania nauczyciela widziała w
jego wartościach mor. (dobroć, miłość, wiara człowieka, oddanie,
odpowiedzialność) oraz związaniu ze środowiskiem.

W
osobistych kontaktach z upośledzonymi podstawową metodą
jej pracy było prowadzenie długich rozmów (zw. spowiedzią)
bez podkreślania konfesyjności. Większość jej prac (ok. 150)
dotyczy pedagogiki specjalnej i psychologii niewidomych -
Psychologia niewidomych (Wwa ok. 1930), Listy do młodego
nauczyciela (cykl 1-3, Wwa 1947-62), Pedagogika specjalna
(Wwa 1964), Wybór pism (Wwa 1964).

 

L. Chmaj, Prądy i kierunki w pedagogice XX wieku, Wwa 1962, 180-184; J. Doroszewska, O Instytucie Pedagogiki Specjalnej i jego twórcy - Marii G., KP 8(1963) z. 2, 17-41; tenże, Fragmenty biografii Marti G., RuP 38(1964) z. 6, 8-18; O. Lipkowski, Działalność społeczna i organizacyjna Marli G., RuP 38(1964) z. 6, 19-28; A. Gotubiew, Marta G., Tygodnik Powszechny 21(1967) z. 24; Maria G. 1888-1967, Szkolą Specjalna 28(1967) 195-284; E. Surowiecka, Maria G. (1888-1967), Więź 10(1967) z. 7-8, 207-210; L. Bandura, Life and Work of Maria G., Polish Psychological Bulletin 2(1971) 47-51; J. Zawieyski, Maria G., Więź 14(1971) z. 6, 3-23; Maria G. Materiały z sesji naukowej 7 XI 1969, Wwa 1972; Maria G. Pedagog w służbie dzieci niepełnosprawnych, Wwa 1985.

Podobne prace

Do góry