Ocena brak

GRALEWSKI JAN ks.

Autor /Pafnucy Dodano /09.10.2012

ur. 16 XII 1868 w Sierpcu, zm. 17
II 1924 w Warszawie, działacz oświatowy, spol. i polityczny.

Po studiach filoz.-teol. w seminarium duch. w Warszawie
przyjął 1891 święcenia kapł.; był wik. w Grodzisku Maz.,
1893-94 w kościele św. Piotra i Pawła w Warszawie, nast. w
kościele popijarskim na Starym Mieście i 1896 jego rektorem;
od 1893 był także katechetą pensji żeńskich, a 1895 prefektem
szkoły realnej; 1900 zmuszony przez władze zaborcze do zaniechania
działalności pedagog., zaangażował się w pracę
społ.; pełnił funkcję przew. sekcji wychowawczej przy Tow.
Higienicznym i Instytucie Higieny Dziecięcej ; współpracował
także z Tow. Dobroczynności; 1899-1914 był członkiem komitetu
redakcyjnego Encyklopedii Wychowawczej i współpracownikiem
Wielkiej Encyklopedii Ilustrowanej-, 1905 należał do
współorganizatorów strajku szkolnego i bojkotu szkoły ros.;

był także współinicjatorem Pol. Macierzy Szkolnej, a od 1906
jej wiceprezesem; z ramienia Stronnictwa Nar.-Demokr. posłował
1906 do I i 1907 do II Dumy; korzystając z doświadczeń
zebranych w czasie podróży do Anglii, Francji i Stanów
Zjedn., założył 1907 elitarną szkołę z internatem zw. Ogniskiem,
stosującą nowe metody nauczania; za sprzeciwianie się wprowadzeniu języka ros. do szkół Macierzy odebrano mu
1907 rektorstwo kościoła popij arskiego i wydalono z Królestwa,
a po powrocie 1908 zakazano głoszenia kazań; 1911 G.,
zerwawszy ze Stronnictwem Nar.-Demokr. związał się ze
Stow. Nauczycielstwa Pol.; 1909-10 przewodniczył jego sekcji
wychowawczej, a 1914 komisji pedagog.;

1915-16 był rektorem
kościoła św. Marcina w Warszawie; 1916 wyjechał do
Szwajcarii, gdzie aktywnie uczestniczył w polit, życiu emigracji;
po powrocie do kraju objął 1918 stanowisko inspektora
szkolnictwa powsz. w Ministerstwie Wyznań Rei. i Oświecenia
Pubi.; 1920 byl kierownikiem wojskowych placówek
oświatowych w Poznaniu; 1921 zosta! prob, w Domaniewicach
k. Łowicza. Pisał podręczniki do nauki religii dla klas
niższych (Pan Jezus w duszy dziecka.

Podręcznik do nauczania
religii w szkołach powszechnych I-II, Lw 1923; Nauczanie
religii rzymsko-katolickiej, Lw 1923) oraz Przemówienia do
dziatwy przed pierwszą spowiedzią i komunią świętą (Wwa
1898); od 1923 był w Warszawie egzaminatorem synodalnym.

 

S. Konarski, PSB VIII 538-540; Z. Łukawski, Kolo Polskie w rosyjskiej Dumie Państwowej w latach 1906-1909, Wr 1967, 27, 78; R. Bender. Społeczne inicjatywy chrześcijańskie w Królestwie Polskim 1905-1918, Lb 1978, 102-128; Historia katolicyzmu społecznego w Polsce 1832-1939, Wwa 1981, 230, 249.

Podobne prace

Do góry