Ocena brak

GOSPODARSTWO RODZINNE

Autor /Lilianna Dodano /08.10.2012

Warsztat pracy rolniczej
lub pozarolniczej, w którym produkcja opiera się na
prywatnej własności ziemi i in. środkach wytwórczości, a
praca wykonywana jest wyłącznie lub w przeważającym stopniu
przez właściciela i j e go rodzinę.

Od najdawniejszych czasów działalność wytwórcza człowieka
rozwijała się w ramach g.r.; wśród ludów uprawiających
myślistwo był już podział pracy przy zdobywaniu niezbędnej
żywności; wzrost znaczenia g.r. nastąpił przy osiadłym trybie
życia społeczeństw zajmujących się uprawą roli; w epoce
przedindustrialnej egzystencję rodziny zabezpieczała praca
wszystkich jej członków we własnym gospodarstwie wytwórczym,
rolnym lub rzemieślniczym (wytwarzanie pożywienia
i ubrania, lekarstw i sprzętu gosp.). Współcześnie najważniejszą
domeną g.r., któremu odpowiada zazwyczaj jedna
rodzina, jest rolnictwo, a zwł. indywidualna gospodarka
chłopska; rodzinny c h a r a k t e r może mieć również produkcja w
sferze pozarolniczej (np. w drobnotowarowym rzemiośle).

Celem g.r. jest zaspokojenie potrzeb gospodarującej w
nim rodziny, a wytworzony produkt jest jej własnością;
chłopskie g.r. (z wyjątkiem towarowych) wytwarzają produkty
przede wszystkim dla siebie i jedynie nadwyżki przeznaczane
są na rynek, rodzinny zaś warsztat rzemieślniczy
produkuje głównie na sprzedaż. Podział produkcji czystej,
po zrealizowaniu niezbędnych świadczeń (na rzecz państwa
i osób trzecich), zależy od osobistej decyzji właściciela gospodarstwa,
którą warunkuje jednak określona polityka państwa
(rozmiar świadczeń, polityka kredytowa i polityka cen).

Kierownikiem produkcji i dysponentem siły roboczej jest
zazwyczaj głowa rodziny (ojciec-gospodarz), a każdy z jej
członków ma odrębną rolę i podporządkowuje swe działania
i n t e r e s om gospodarstwa, korzystając zarazem z szans, jakie
ono mu stwarza. W g.r. nie występuje kategoria płacy, normowany
czas pracy lub kategoria czasu wolnego; praca w
g.r. jest ciągła i składa się z wzajemnie uzależniających się
różnorodnych jej cyklów.

Gospodarująca rodzina identyfikuje
się z gospodarstwem, a gospodarka domowa i produkcyjna
przenikają się nawzajem; g.r. jest nie tylko warsztatem
pracy, ale także miejscem życia całej rodziny (tu doskonali
się osobowość, odpoczywa i zdobywa kwalifikacje).
Ustawodawstwa wielu państw uznają g.r. za korzystną
formę ekon.-społ. organizacji rolnictwa, w której staranność
pracy rodziny równoważy techn. przewagę wielkiego przedsiębiorstwa;
g.r. j a k o kompleks rodzinno-produkcyjny uznaje
się za trwały element demokr. społeczeństw.

Kościół stoi na stanowisku, że rodzinna własność wytwórcza,
z racji wartości, jakie r e p r e z e n t u j e , powinna być zachowana
i propagowana (enc. —> Rerum novarum); pap. Pius XII
w przemówieniu wigilijnym 1942 (AAS 35(1943) 9-24) podkreślił,
że w sytuacji, gdy dom rodzinny i zakład pracy tworzą
zintegrowaną całość, byt rodziny, jej trwałość i funkcjonowanie
uzyskują najwartościowsze i najsolidniejsze zabezpieczenie;
takie g.r. zapewnia niezależność od władzy pubi., co
ma szczególne znaczenie w wychowaniu dzieci, a ponadto stwarza korzystne warunki do osobowego doskonalenia się
przez wykonywaną pracę.

 

A. Brzoza. Indywidualna gospodarka chłopska jako system gospodarczy, w: Ekonomika rolnictwa i polityka rolna. Wwa 1961, 19632, II 67-105; H. Markowska, Rodzina w środowisku wiejskim. Wwa 1964; W. Styś, Współzależność rozwoju rodziny chłopskiej i jej gospodarstwa. Wwa 1964; D. Galaj, F. Jakubczak, Gospodarstwo i rodzina. Wwa 1968; F.W. Mleczko, Wieś i rolnictwo na granicy epok, Wwa 1978 , 63-89; J. Majka, Katolicka nauka społeczna. Studium historyczno-doktrynalne, R 1986, 301-311.

Podobne prace

Do góry