Ocena brak

Gospodarowanie zapasami

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /07.10.2011

Charakterystyka

Zapasy powstają w wyniku różnic w intensywności strumieni dostaw i strumieni zużycia lub poprzez odchylenia zużycia faktycznego od planowanego. Obecnie gospodarka zapasami skupia się na maksymalnej redukcji zapasów i optymalizacji przepływów materiałowych. Celem zarządzania zapasami jest zapewnienie ich wielkości niezbędnej do prowadzenia działalności przy najmniejszych możliwych kosztach.


Czynniki kształtujące zapasy produkcyjne dzieli się na:

  1. Czynniki zewnętrzne (warunki dostaw, sezonowość produkcji i dostaw, źródła i formy zaopatrzenia, wielkości jednorazowej dostawy i minimalne partie transportowe, warunki rynku zbytu i czynniki ekonomiczne).
  2. Czynniki wewnętrzne (magazynowa|warunki magazynowania, magazynowanie, techniczno-organizacyjne, przygotowanie materiałów do produkcji, charakter zużycia produkcyjnego, dynamika zmian asortymentowych oraz właściwości materiałów, procesu technologicznego i wyrobów).

Zasady

Podstawowe zasady zarządzania zapasami to:

  • minimalizacja nakładów na zakup, sprowadzanie i utrzymywanie zapasów;
  • zapewnienie ciągłości produkcji i rytmiczności obsługi odbiorców przy najniższych kosztach zapasów;
  • niedopuszczanie do powstawania nadmiernych i zbędnych zapasów oraz optymalne ich zagospodarowanie w razie ich wystąpienia;
  • przeciwdziałanie stratom ilościowym i jakościowym oraz normalnemu zużyciu zapasów.

Metody

Przykładowe metody gospodarowania zapasami:

  • Pareto|Reguła 80/20 - mówi, iż w zbiorowości niejednorodnej 20% elementów reprezentuje 80% skumulowanej wartości cechy, która służy jako kryterium klasyfikacji. W praktyce logistycznej reguła 80/20 stała się podstawą analizy zapasów i na jej bazie stworzono metodykę szeroko stosowanej analizy ABC, która dzieli zapasy pod kątem wartości. Skoro 20% pozycji asortymentowych pozostających w zapasie stanowi 80% całkowitej wartości zapasu, to sugeruje odmienne podejście do sterowania zapasem tych 20% pozycji, do procesu wyboru dostawców oraz do obsługi dostaw.
  • ABC - polega na podziale dóbr zaopatrzeniowych na 3 grupy wg ich właściwego udziału w wartości zużycia materiałowego.
  • XYZ - bada stopień regularności zapotrzebowania na poszczególne materiały.

Wskaźniki

Wskaźniki ułatwiające gospodarowanie zapasami:

  • Wskaźnik struktury zapasów ilościowy = ilość danego rodzaju zapasów/ stan zapasów w badanym okresie - ilość
  • Wskaźnik struktury zapasów wartościowy = wartość danego rodzaju zapasów / stan zapasów w badanym okresie -wartość
  • Wskaźnik dynamiki zapasów = stan zapasów w końcu okresu badawczego - ilość / stan zapasów na początku okresu badawczego - ilość
  • Wskaźnik obrotu zapasami materiałowymi = wartość zużytych materiałów w ciągu roku / średni stan zapasów w okresie badanym
  • Wskaźnik obrotu zapasami mater.-bazowy = wart. zużytych materiałów w okresie bazowym / średni stan zapasów w okresie bazowym
  • Wskaźnik zapasochłonności = średni stan zapasów w okresie badanym / sprzedaż netto
  • Wskaźnik przyrostu zapasów materiałów = przyrost zapasów / wzrost produkcji
  • Wskaźnik poziomu kosztów utrzymania zapasów = koszty utrzymania zapasów / średni stan zapasów w okresie badanym.

  • Autor: Agnieszka Musiał
    Źródło: Encyklopedia Zarządzania
    Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry