Ocena brak

GOSPODARKA FINANSOWA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO (KONTROLA ODPOWIEDZIALNOŚCI ABSOLUTORIUM Z WYKONANIA BUDŻETU)

Autor /Zenobiusz Dodano /09.12.2011

Celem kontroli jest zapewnienie zgodności między przebiegiem a wynikiem określonego działania. Jest ona procesem, w którym dokonujemy porównań wykonań z wyznaczeniami. W pojęciu kontroli mieści się:

  1. ustalenie stanu faktycznego, tj. poszczególnych faz działania oraz jego wyników,

  2. porównanie stanu rzeczywistego z obowiązującymi w danym działaniu wzorcami, w celu wyjaśnienia mogących pojawić się niezgodności,

  3. wykrywanie przyczyn niezgodności zachodzących między rzeczywistym działaniem a wyznaczeniami i sygnalizowanie jednostkom kompetentnym o dokonanych spostrzeżeniach.

Przez gospodarkę finansową jednostek samorządu terytorialnego (j.s.t.) należy rozumieć wykonywanie czynności faktycznych, prawnych i organizacyjnych, których konsekwencją jest pobieranie dochodów i dokonywanie wydatków. K.g.fin.sam. ma służyć jej racjonalizacji poprzez doprowadzanie do zgodności działań z wyznaczeniami. Kontrola gospodarki finansowej wspólnot samorządowych powinna mieć na uwadze wypełnienie funkcji weryfikującej, instruktażowej oraz profilaktycznej. Istotą tej pierwszej jest wskazywanie podmiotowi kontrolowanemu na nieprawidłowości występujące w jego gospodarce. Z kolei funkcja instruktażowa wynika wprost z charakteru prowadzonych kontroli. Kontrolujący, interpretując w toku kontroli przepisy prawne, powinien bezpośrednio wskazywać kontrolowanemu, jak powinno wyglądać jego prawidłowe działanie. Funkcja profilaktyczna związana jest natomiast z samym faktem występowania organów kontroli samorządu terytorialnego.

  • kontrola NIK - jako naczelny fachowy organ kontroli, NIK może dokonywać kontroli działalności wszystkich j.s.t., komunalnych osób prawnych i innych komunalnych jednostek organizacyjnych pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności.

  • kryteria kontroli - regionalne izby kontrolują gospodarkę finansową j.s.t. na podstawie kryterium zgodności z prawem (kryterium legalności) i zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym. W zakresie zadań administracji rządowej zleconych gminom (ewentualnie powiatom) kontrola ponadto dokonywana jest na podstawie kryteriów celowości, rzetelności i gospodarności.

  • organy kontroli - regionalne izby obrachunkowe oraz Najwyższa Izba Kontroli. Kontrolę społeczną wykonuje także rada gminy, powiatu, sejmik wojewódzki, komisja rewizyjna oraz inne komisje. Kontrolę może realizować również wojewoda w zakresie udzielonych dotacji. Organy kontroli społecznej - komisje rady gminy, powiatu, sejmiku wojewódzkiego wykonują kontrolę w zakresie i w oparciu o kryteria wynikające z upoważnienia udzielonego przez odpowiednią radę (sejmik).Ponadto zgodnie z art. 28b ustawy o finansach publicznych organ sprawujący nadzór nad jednostką finansów publicznych (kierownik jednostki sektora finansów publicznych) sprawuje kontrolę administracyjną obejmującą w danym roku budżetowym co najmniej 5% wydatków danej jednostki. Ustawa nie precyzuje form organizacyjnych, które mają służyć do wykonywania tej kontroli. W praktyce samorządowej art. 28b u.f.p. jest podstawą do tworzenia kontroli wewnętrznej o charakterze specjalistycznym.

  • rodzaje kontroli - regionalne izby obrachunkowe (r.i.o) dokonują kontroli gospodarki finansowej j.s.t. w trybie kontroli kompleksowej, problemowej, doraźnej oraz sprawdzającej. Poszczególne rodzaje kontroli różnią się zakresem; kontrola kompleksowa, będąc kontrolą najszerszą, obejmuje praktycznie całokształt gospodarki finansowej j.s.t. Zakres kompleksowej kontroli gospodarki finansowej j.s.t. wyznaczać będzie zakres pojęcia "gospodarka finansowa". Rolą inspektorów r.i.o. w tym przypadku będzie analiza norm prawnych i procedur określających formy organizacyjne tej gospodarki i ich praktyczne stosowanie.Kontrole problemowe i doraźne (wykonywane zarówno przez inspektorów NIK-u, jak i inspektorów r.i.o.) z natury rzeczy obejmować będą badanie pojedynczych zjawisk i problemów prawno-finansowych. Istotą kontroli sprawdzających będzie natomiast sprawdzenie wykonania zaleceń pokontrolnych.Należy domniemywać, że również kontrola gospodarki finansowej powiatu będzie wykonywana na podobnych zasadach. U.s.p. w art. 64 stanowi w tym zakresie tylko, że ...kontrolę gospodarki finansowej powiatu sprawuje regionalna izba obrachunkowa. Do gospodarki finansowej powiatu, a więc również jej kontroli, stosować się będzie przepisy odrębnej ustawy. Natomiast kontrolę gospodarki finansowej regionalnych wspólnot samorządowych - województw, wykonywać będzie Najwyższa Izba Kontroli.

Podobne prace

Do góry