Ocena brak

GORSKI ALEKSANDR WASILJEWICZ

Autor /Lilianna Dodano /08.10.2012

ur. 28 VIII 1812
w Kostromie, zm. 24 X 1875 w Siergijew Posad (obecnie Zagorsk)
k. Moskwy, prawosł. historyk i teolog.

Po studiach w Kostromie i 1828-32 w Akademii Duch. w
Moskwie został tamże wykładowcą historii Kościoła i 1837
profesorem; 1860 przyjął (jako celibatariusz) święcenia
kapł. (na polecenie metropolity Filareta —» Drozdowa opracował
rozprawę o możliwości dopuszczenia do święceń kapł.
mężczyzn nieżonatych) i otrzymał godność p r o t o j e r e j a ;

1864
uzyskał doktorat teologii (1866 także historii na uniw. w
Petersburgu) i objął katedrę teologii oraz urząd rektora
Moskiewskiej Akademii Duch.; należał do wielu towarzystw
nauk. (m.in. był członkiem Ces. Akademii Nauk, Tow. Historii
i Starożytności Ros., Towarzystwa Archeol. i Tow.
Miłośników Ros. Literatury przy Uniw. Moskiewskim)
i położył duże zasługi (wraz z F. Gumilewskim) przy reorganizacji
Akademii Duch. w Moskwie oraz uporządkowaniu
i wzbogaceniu księgozbioru biblioteki.

Ze spuścizny pisarskiej G. na uwagę zasługuje monumentalny
katalog rękopisów Biblioteki Synodalnej w Moskwie
Opisanije slawjanskich rukopisiej Moskowskoj Sinodalnoj
Bibliotieki (z K.I. Niewostrujewym, LVI, Mwa 1855-1969,
Wie 19642 ; indeks Ukazatiel imiennoj i priedmietnyj, Wwa
1915); w serii Pribawlenija k tworienijam swiatych otcew,
której był współzał., G. opublikował ok. 20 rozpraw, głównie
biografii ojców Kościoła (m.in. Bazylego Wielkiego, Atanazego
Wielkiego, T e o d o r e t a z Cyru), metropolitów (Piotra,
Jonasza, Hilariona, Piotra Mohyły), a t a k ż e Maksyma G r e k a ;
p o n a d t o G. wydał materiały źródłowe i monografie hist.-
- k o ś c , m.in. Istoriczieskoje opisanije Swiato-Troickoj Siergijewoj
Ławry (Mwa 1841, 1890 ), nadto cykl swych wykładów
Istorija jewangielskaja i Cerkwi apostolskoj (Mwa 1883) i Istorija
Cerkwi russkoj (ŻMP 39(1976) z. 1, 62-70, z. 2, 61-70,
z. 3, 68-76, z. 4, 49-76); pośm. wydano fragmenty korespondencji
i dziennika G. oraz drobne jego pisma (w: U Troicy
w Akadiemii 1814-1914, Mwa 1914, 361-494).

J a k o twórca ros. szkoły historyków Kościoła G. uważał
ją za naukę ponadkonfesyjną i żywą apologie c h r z ę ś ć objawienia,
w której ujawnia się działanie Trójcy Świętej (Bóg
Ojciec - w rozwoju chrześcijaństwa, Chrystus - w ustroju,
nauczaniu i liturgii Kościoła, Duch Święty - w chrzęść
ideałach dobra i piękna).

G. wywarł też wpływ na rozwój
dogmatyki, zwł. historii dogmatów (uważał, że — dogmat
został objawiony j e d n o r a z o w o i jest ze swej natury niezmienny,
rozwija się natomiast dogmatyka, czyli wykład treści
dogmatu), liturgiki i nauk biblijnych.

 

A.P. Lebiediew, Cerkownyj istorik Aleksandr Wasiljewicz G., w: Sobranija cerkownoistoriczeskich soczinienij, Mwa 1898, Ptb 19032, I 555-579; Protojerej Aleksandr Wasiljewicz G. w wospominanijach o niem Moskowskoj Duchownoj Akadiemii w dwadcať piatuju godowszczinu so dnia jego smierti, Siergijew Posad 1900; S.I. Smirnow, PBE IV 541-550; tenże. Pamiati pocziwszych nastawników, Siergijew Posad 1914, 58-94; N.N. Glubokowskij, Russkaja bogostowskaja nauka w jeja istoriczeskom razwitii i nowiejszem sostojanii. Wwa 1928; A.A. Aleksiejew, Aleksandr Wasiljewlcz G., Palaeobulgarica 3(1979) z. 4, 34-41; R. Aubert, DHGE XXI 784-785; B. Rajkow, Aleksandr Wasiljewlcz G., w: Kirilo-Metodlewska Encyklopedlja, Sofia 1985, I 514-516.

Podobne prace

Do góry