Ocena brak

GORCZYCKI, Gorczyca GRZEGORZ GERWAZY ks.

Autor /Rajmund475 Dodano /08.10.2012

ur.
ok. 1665 w Bytomiu, zm. 30 IV 1734 w Krakowie, kompozytor.

Po studiach w Wiedniu i Pradze, jako doktor filozofii
i sztuk wyzwolonych, wstąpił 1691 do seminarium duch. w
Krakowie, gdzie 1692 przyjął święcenia k a p ł . ; nast. wykładał
poetykę i retorykę w Akademii Księży Misjonarzy w
—> Chełmnie (II), będąc również kierownikiem tamtejszej
kapeli; 1694 powrócił do Krakowa, gdzie został wik. katedralnym, a nast. pierwszym penitencjarzem; 1698 kapituła kat
e d r a l n a krak. mianowała go kapelmistrzem kapeli, a 1702
otrzymał prebende angelicką (—» angeliści); 1704 otrzymał
godność kanonika kolegiaty w Skalbmierzu, a ok. 1720 został
prob, kościoła Bożego Miłosierdzia na Smoleńsku w
Krakowie; od 1728 był egzaminatorem w seminarium duchownym.

Spuścizna artystyczna G. liczy 45 kompozycji; z wokalnych
utworów G. wydano: Missa paschalis (J. Cichocki Śpiewy
kościelne na kilka głosów dawnych kompozytorów polskich,
Wwa 1839; Wydawnictwo Dawnej Muzyki Polskiej (WDMP)
z. 7, Wwa 1930, Kr 1967 ; Muska Antiqua Polonica, Kr
1969; Musica Viva, Kr 1984), Missa „Rorate" II (Cichocki
Śpiewy kościelne na kilka głosów dawnych kompozytorów
polskich, Wwa 1839; WDMP z. 77, Kr 1986), Sepulto Domino
(J. Surzyński Monumenta Musices Sacrae in Polonia,
Pz 1887; Cantica Selecta Musices Sacrae in Polonia, Pz 1928),
Tota pulchra es Maria (Surzyński Matka Boska w muzyce
polskiej, Kr 1905; Cantica Selecta Musices Sacrae in Polonia,
Pz 1945; WDMP z. 78, Kr 1986), Alleluja, Ave Maria grada
plena I (H. Opieński La Musique Polonaise, P 1918; WDMP
z. 78, Kr 1986), ludica me Deus (Muzyka w dawnym Krakowie,
Kr 1964), Gaudę Maria Virgo (Muzyka staropolska,
Kr 1966), O sola magnarum urbium (Muzyka Religijna,
Kr brw), Missa „Rorate" I (WDMP z. 65, Kr 1967, 19752),
Ave Hierarchia, Ave Maris Stella, Ave Virgo speciosa, Sub
tuum praesidium (WDMP z. 78, Kr 1986), zaś z wokalno-instrumentalnych:
Illuxit sol (WDMP z. 14, Wwa 1934, Kr
19804 ; Musica Antiqua Polonica, Kr 1969), Laetatus sum
(WDMP z. 37, Kr 1958, 19804 ; Muzyka w dawnym Krakowie,
Kr 1964), Completorium (Źródła do Historii Muzyki Polskiej
z. 7, Kr 1963; Musica alla corte sassone-polacca z. 1,
Kr 1978), In vìrtute tua (Muzyka w dawnym Krakowie, Kr
1964), Crudelis Herodes (Muzyka staropolska, Kr 1966;
WDMP z. 71, Kr 1975), Justus ut palma florebit i Os iusti
meditabitur (WDMP z. 63, Kr 1966), Deus tuorum militum I,
Jesu corona virginum i Tristes erant apostoli (WDMP z. 71, Kr
1975), Litaniae de Providentia divina (WDMP z. 75, Kr 1980).
W twórczości G. dominuje barokowy stile antico (—»
barok IV 3), wyrastający z tradycji renesansowej polifonii
a cappella i opierający się na —» chorale gregoriańskim,
t r a k t o w a n ym tradycyjnie j a k o —» cantus firmus lub tematycznie.

Twórczość wokalno-instrumentalna G. obejmuje hymny
stojące na pograniczu stile antico i stile moderno, a także wieloodcinkowe
koncerty r e i . , dla których technika koncertująca
stanowi podstawową zasadę formotwórczą utworu; różnorodność
brzmienia i efekty kontrastu uzyskuje G. przez przeciwstawienie
partii solowych p a r t i om tutti i instrumentów oraz
wykorzystywanie różnych faktur (homofonicznej i polifonicznej),
co nadaje stylowi koncertującemu znamiona mistrzostwa.

 

A. Chybiński, Grzegorz Gerwazy G. 1734. Życie - działalność - dzielą.
Muzyka Kościelna (1928) z. 1-10, 12; Z.M. Szweykowski, Notatki z zapomnianej przeszłości. Piąć nieznanych utworów Grzegorza Gerwazego G., Ruch Muzyczny 2(1958) z. 5. 26-28; J. Węcowski, Grzegorz Gerwazy G. w świetle najnowszych odkryć i badań, w: Studia Hieronymo Feicht septuagenario dedicata, Kr 1967 . 227-234; M. Kaczorowska-Guńkiewicz, Do biografii Grzegorzu Gerwazego G.. Muzyka 2(1973) z. 4, 83-86; D. Idaszak, Litania. Nowo odkryty utwór Grzegorza Gerwazego G., Ruch Muzyczny 18(1974) z. 17, 2; K. Mrowieć, Nowo odnalezione największe dzieło Grzegorza Gerwazego G., Muzyka 20(1975) z. 2, 108-112; W. Schenk, Przyczynek do biografii Grzegorza Gerwazego G-, Muzyka 23(1978) z. 2, 73-75; Grzegorz Gerwazy G. Studia I, Kr 1986.

Podobne prace

Do góry