Ocena brak

Gonsalvus Hiszpan

Autor /Teresa2 Dodano /04.01.2013

Zbliżamy się do ostatniego, dotyczącego XIII w., rozdziału, który podobnie jakwcześniej omówiona mistyka, wprowadzi nas w wiek XIV i w jeden z najwybitniejszychsystemów średniowiecza, w poglądy Dunsa Szkota.

Zanim się j e d n a k zajmiemy Szkotem, zatrzymajmy się jeszcze nad jednymz jego nauczycieli - Gonsalvusem Hiszpanem.

Gonsalvus Hiszpan (z Balboa) działał w Paryżu, gdzie przed 1288 r. zostałbakałarzem, a w latach 1302-1303 objął katedrę franciszkańską jako magister regens.Brał też czynny udział w ówczesnych gorących sporach. W Paryżu uczniemjego był Duns Szkot, który pod jego kierunkiem doszedł do stopnia bakałarzai w 1307 r. na jego rozkaz udał się do Kolonii. Gonsalvus w 1304 r. został generałemzakonu. Zmarł w roku 1313.

Poza dziełami polemicznymi ze spirytuałami napisał Conclusiones metaphysicae,Quaestiones disputatae, Quaestiones ąuodlibetales.

Gonsalvus jest namiętnym obrońcą augustynizmu; jako żywe postacie występująw jego pismach ci, których atakuje: Eckhart, Gotfryd z Fontaines, JanQuidort i inni. W metafizyce wyznaje augustyńsko-franciszkańską communis opinioi krytykuje Tomasza, ale z szacunkiem. Przedmiotem jego nasilającej się krytykijest skrajny intelektualizm Eckharta, a w swej siódmej kwestii występujewprost przeciw tezie Eckharta, że Bóg jest samym poznaniem, a nie istnieniem(ąuia ipse Deus est ipsum intelligere et non est esse). Ze swej strony jest Gonsalvuswyznawcą absolutnego indeterminizmu woli, z czego wynika, że wola jest w sensieabsolutnym szlachetniejsza od intelektu. Oparcie dla swego woluntaryzmuwidzi Gonsalvus w potępieniu z roku 1277. Ma też swoiste poglądy na poznanie:podaje w wątpliwość ważność i potrzebę species; uważa, że można poznać zmysłowoto, co szczegółowe; sądzi, że intelekt czynny i bierny to jedna i ta sama władzaduszy i uważa to stanowisko za prawdopodobne (sunt una et eadempotentia naturalis animae, et hanc opinionem teneo tamąuam miki probabilem).

Według Gonsalvusa w człowieku trzeba przyjąć wielość form: formę ciała,forma mixti i duszę rozumną. Mimo wszystkich swoich zapatrywań Gonsalvusnie może pominąć wybijającego się na pierwszy plan w życiu umysłowymarystotelizmu; dlatego też podszywa swoje poglądy pod Arystotelesa i twierdzi,że jego teorie zgadzają się z prawdziwym Arystotelesem, albo że jego przeciwnicynie rozumieją Arystotelesa w odpowiedni sposób.

Podobne prace

Do góry