Ocena brak

Gobi – charakterystyka

Autor /Wilhelm Dodano /27.09.2011

GOBI- mong. Gowi, chiń. Szamo; obszar pustynny i półpustynny na Wyżynie Mongolskiej, obejmujący przygraniczne tereny MRL i ChRL na długości od wschodniego skraju Tien-szanu do Wielkiego Chinganu;

Do Gobi zaliczamy pustynię Ałaszan oraz wyżynę Ordos. Ma powierzchnię ok. 2 mln. km2. Powierzchnię wyżynną przecinają grzbiety górskie pokryte rumowiskiem skalnym; znaczne obszary zajmują niskie, kopulaste wzniesienia oraz rozlege kotliny z licznymi zagłębieniami wypełnionymi słonymi jeziorami. Również niewielkie obszary zajmują ruchome piaski, tworząc pasy wydmowe. Brak wszelkich rzek o stałym odpływie; w zachodniej częsci Gobi występują sajry- suche łożyska okresowych wód; liczne martwe doliny, stanowiące pozostałość dawnej sieci hydrograficznej. Występuje tu klimat wybitnie kontynentalny o dużych wachaniach termicznych.

Roślinność pustynna (drobne halofity) przeważa w zachodnio środkowej i południowej części Gobi, półpustynna (ostnice) z zaroślami saksuału i topoli- na wschodzie i południowym wschodzie; w górach roślinność bardziej urozmaicona, a w części południowo wschodniej występują niewielkie oazy. Świat zwierzęcy reprezentują: koń Przewalskiego, wielbłąd dwugarbny, liczne ptaki, w górach gdzieniegdzie też niedżwiedż brunatny. Z bogactw naturalnych można tu znaleźć: ropa naftowa, węgiel kamienny, sól, rudy żelaza i miedzi. Obszar Gobi jest słabo zaludniony. Miejsce licznych wypraw i badań archeologicznych (związanych z dinozaurami), np. wyprawa paleontologiczna pod kierunkiem J. Kulczyckiego.

Oto kilka czynników, które ukształtowały Gobi:

- bardzo duża amplituda roczna (w lecie temperatura dochodzi do ok.45C, a w zimie spada do nawet -40C) i dobowa, która powoduje erozję powierzchni;

- praktycznie brak opadów (średni opad roczny wynosi 50-200 mm.; głównie w lecie) spowodowany bardzo dużymi odległościami od większych zbiorników dodnych (oceanu) i pasmami gór (np. Himalaje), które stanowią naturalną barierę dla np. chmur;

- stosunkowo silne wiatry, które również są czynnikiem niszczącym np. skały i tym samym kształtującym powierzchnię Gobi; powodują również np. tzw. burze pyłowe;

Zresztą, jak było już wcześniej powiedziane, panuje tam klimat wybitnie kontynentalny, więc zauważalne są tam wszystkie jego elementy, jak np. suchość, mała suma opadów, duże amplitudy temperatur itd.

Do góry