Ocena brak

Gnoza jako tajemna wiedza Wschodu

Autor /Miecio Dodano /12.07.2011

Rozwijała się w postaci teozoficznej oraz zinstytucjonalizowanego nurtu wyznaniowego. W Cesarstwie Rzymskim rozpowszechnionymi religiami były:

1) kult „Wielkiej Matki";

2) kult Izydy i Ozyrysa;

3) kult syryjskiego boga Baala;

4) kult Mitry.     

Wielka Matka” (łac. Magna Mater) była boginią Greków mieszkających w Azji Mniejszej, głównie we Frygii. Była tam czczona jako opiekunka wiosny, płodności i urodzaju. Grecy utożsamiali ją z Demeter. „Wielka Matka” występowała jako opiekunka sztuk pod nazwą Kybele, która wraz z bóstwem męskim Ojcem i synem Atysem tworzyła trójcę świętą. Kybelę czczono w Rzymie w okresie cesarstwa nadając jej imię, Magna Mater. Znaczącym rytem w tej religii było nawiązanie  łączności człowieka z bóstwem przez komunię (uczta boża) i mistyczną ekstazę w celu uzyskania nieśmiertelności.     

Wielu wyznawców zdobył w Rzymie kult Izydy i Ozyrysa (Seraoisa). Izyda była boginią starożytnego Egiptu, wcieleniem Wielkiej Matki, stanowiąc wraz ze swoim bratem, małżonkiem Ozyrysem i synem Horusem naczelną triadę bóstw, tzw.  świętą trójcę. Izyda władała magią. W czasach hellenistycznych była główną boginią  świata śródziemnomorskiego. Uważano ją za główne  źródło siły twórczej. Była bóstwem ziemi, nieba, morza i świata zmarłych, była również patronką marynarzy z Aleksandrii. Jej  świętym zwierzęciem była krowa. Grecy utożsamiali ją z Demeter, Persefoną oraz Ateną.

W Rzymie pierwszą świątynię Izydy wzniósł Kaligula na Polu Marsowym.     Serapis  był synkretycznym grecko-egipskim bogiem stworzonym ze względów politycznych przez Ptolemeusza I Sotera pod koniec IV wieku p.n.e. Wyobrażany go jako brodatego, dostojnego mężczyznę z garnkiem zbożowym na głowie i cerberem u nóg. Bóg ten był oficjalnym, państwowym bogiem Egiptu potwierdzającym sojusz egipsko-grecki. Kult Serapisa rozwijał się w Aleksandrii, Delos, Rzymie. Patriarcha chrześcijański Teofilos nakazał spalić aleksandryjską świątynię Serapejon.      Niewolnicy, kupcy i  żołnierze czcili w Rzymie babilońsko-syryjskiego boga Baala jako boga słońca i niebios.    W  starożytnym Rzymie najbardziej rozpowszechniony był kult Mitry, indoeuropejskiego boga  światła. Szczegółowy jego opis odnajdujemy w Wedach. Później czczony był w Persji, gdzie uznawano go za opiekuna słońca i dynastii. W I wieku kult Mitry zaczął się upowszechniać w Rzymie wśród  żołnierzy, którzy stacjonowali we wschodnich prowincjach i wśród kupców pochodzących z Azji Mniejszej. Rytuał kultowy był ograniczony tylko dla wtajemniczonych.

Przestrzegano siedem stopni wtajemniczenia. Wyznawcy stosowali surową dyscyplinę wewnętrzną, realizowali ideę aktywnej walki ze złem. W 307 roku Mitra stał się jednym z bogów państwowych. Zwalczany był przez chrześcijan. Wiara w jego obejmowała dogmat o nieśmiertelności duszy, zmartwychwstaniu i sądzie ostatecznym. W kulcie praktykowano obrzędy: chrzest, konfirmację (czyli inicjację, to jest nadanie praw wchodzącemu do grupy wiernych), komunię i nabożeństwa. W doktrynie znajdują się opowieści o potopie, arce i adoracji pasterzy. Chrześcijanie, walcząc z tą religią, wprowadzili 25 grudnia swoje  święto Bożego Narodzenia, które występowało już wcześniej w obrzędowości wyznawców Mitry.   

Podobne prace

Do góry