Ocena brak

Gnoza

Autor /Miecio Dodano /12.07.2011

 Wspólną cechą wszystkich filozofii w państwie rzymskim było to,  że w miejsce dawnej helleńskiej „mądrości”, czyli filozofii poszukującej najbardziej ogólnych praw i zasad istnienia, wprowadzały „gnozę”.  Gnoza to rodzaj poznania, w którym rozumienie zaczynano  łączyć z wiarą lub też wątpiąc w możliwość poznania rozumowego, podporządkowywano umysł ludzki takiemu czy innemu, uznawanemu za nieomylny, autorytetowi. Gnoza (gr. gnosis - wiedza, poznanie) była więc poznaniem religijno-filozoficznym.      

Podstawowym problemem gnozy było w tamtym okresie wypracowanie wizji jedności Boga i  świata ziemskiego oraz możliwości poznania tej jedności przez człowieka. Jedność wyjaśniano, posługując się pojęciem pleromy, czyli całości eonów, czyli wytworów pośrednich między Bogiem a  światem. Całość tę traktowano jako „pełnię eschatologiczną”, „pełnię bytu boskiego”.  W  państwie rzymskim gnozę stanowiła mieszanina judaizmu, wczesnego chrześcijaństwa, pitagoreizmu, platonizmu, stoicyzmu i religii wschodnich.

Znamienną cechą gnostycyzmu było podkreślanie dualizmu elementów boskości i  świata materialnego, powiązanych ze sobą mnóstwem pośrednich bytów duchowych. Istotne było hasło wyzwolenia się z materii przez irracjonalną wiedzę mistyczną.     W cesarstwie rzymskim rozwijały się: hellenistyczna gnoza teistyczna; gnoza jako tajemna wiedza Wschodu; filozoficzna gnoza judejska; teologiczna gnoza chrześcijańska.

Podobne prace

Do góry