Ocena brak

GŁUPOTA

Autor /Flora Dodano /05.10.2012

Niezgodność rozumowania lub postępowania
z obiektywnym, zaakceptowanym systemem zasad poznawczych
(g. poznawcza) bądź wartości motywacyjnych (g. praktyczno-
moralna); wynika z niedoskonałości aktu woli, często
z niewiedzy, także nieuświadomionej i niezawinionej; decyduje
o sytuacji społeczno-jednostkowej i relacjach osobowych
w porządku nadprzyrodzonym.

W ST g. była synonimem postępowania grzesznego, opart
e g o na błędnym rozróżnieniu prawd objawionych i zasad
postępowania różnych od prawa Bożego (np. Ps 14,1; Mdr
13,1); wg literatury rabinackiej g. jako zawiniona nieznajomość
—» Tory (mądrości) i j a k o synonimiczna cecha naturalnego
poznania ludzkiego daje się przezwyciężyć dzięki
objawieniu; w literaturze sapiencjalnej i w NT g. jest postawą,
k t ó r a zamyka się na działanie łaski, p o k ł a d a nadzieję w posiadanych
bogactwach (Łk 12,20) i nie podejmuje wezwania
Bożego (Mt 23,17; 25,1-13); wg Pawła Apostoła g. jest brak
wiary w mądrość Bożą objawioną w Chrystusie ukrzyżowanym
(1 Kor 1,18-29); chrześcijanin o tyle uczestniczy w
mądrości Bożej, o ile uznając w „szaleństwie krzyża" źródło
ostatecznego spełnienia zbawczego sensu stworzenia, staje
się głupim w oczach świata.

Teologia mor. widzi w g. brak cnoty mądrości i roztropności
w wymiarze życia jednostkowego, spot. i nadprzyr.;
wiele konkretnych przejawów g. daje się sprowadzić do niezrozumienia
sensu istnienia, a przede wszystkim fundamentalnej
zależności od Stwórcy j a k o źródła i celu doskonałości
i szczęścia.

Decydujące znaczenie dla zaistnienia g. ma akt
woli, zatrzymującej się na uznaniu osobowej samowystarczalności,
zbędności weryfikacji motywów działania lub
potrzeby autorytetów mor., dlatego tączy się z —» egoizmem
(lub przynajmniej z —> egotyzmem) oraz —> pychą.

W znaczeniu psychol. sprowadza się g. do braku wyższych
czynności umysłowych (hipofrenia) lub ich niewystarczającego
poziomu dla określonych przedziałów wiekowych
(g. fizjologiczna). J a k o cecha społ. oznacza brak roztropności
w postępowaniu właściwym dla pozycji zajmowanej w grupie,
przejawiającym się zwł. w zachowaniach aspoł., pozbawionych
altruizmu, i w subiektywnym utożsamianiu zdobytej
siłą pozycji społ. z kwalifikacjami intelektualnymi.

 

G. Bertram. TWNT IV 837-852; U. Wilckens, Weisheit und Torheit, T 1959; G. Ziener, BThW II 1344-1347; J. Audusseau. STB 286; T. Donald, The Semantic Field of „Foliy" in Proverbs, Job, Psalms, and Ecclesiastes, VT 13(1963) 285-292; Cazelles, TWAT I 148-151.

Podobne prace

Do góry