Ocena brak

Główne postanowienia (pokoju) traktatu wersalskiego

Autor /Wendelin Dodano /01.05.2012

 

Kongres obradował od 18 I do 28 VI 1919. Brało w nim udział 27 państw zwycięskiej koalicji, a celem było podpisanie traktatu pokojowego z Niemcami. Oficjalnie pracami konferencji kierowało 5 państw: USA (W. Wilson), Francja (G. Clemenseau, W. Brytania (D. Lloyd George), Włochy (Vittorio Orlando), Japonia (Kimochi Saionji). Praktycznie decydowały o wszystkim 3 pierwsze. Podobne układy podpisano z Austrią w Saint Germain, z Węgrami w Trianon, z Bułgarią w Neuilly i z Turcją w Sevres.

Niemcy traciły Alzację i Lotaryngię na rzecz Francji, Wielkopolskę i cz. Pomorza Gdańskiego na rzecz Polski, Sudety na rzecz Czechosłowacji oraz okręgi Eupen i Malmedy na rzecz Belgii i niewielkie obszary na rzecz Danii i Litwy - łącznie 70 500 km2 tj. 17% (1/8) terytorium i 6,5 mln ludności (10%). Odebrano tez Niemcom kolonie, które przeszły pod zarząd państw Ententy - tworząc terytoria powiernicze LN. Na terenach przygranicznych, o ludności mieszanej, miały być przeprowadzone plebiscyty (z Polską: Warmia, Mazury i Powiśle oraz Górny Śląsk; z Danią Szlezwik).

Zagłębie Saary miało być okupowane 15 lat przez wojska francuskie, prawy (wsch.) brzeg Renu miał być zdemilitaryzowany. Liczebność armii niemieckiej została ograniczona do 100 tys. żołnierzy i oficerów (w tym armia zawodowa 26 tys. żołnierzy i 4 tys. oficerów), pozbawiona artylerii z wyjątkiem 228 lekkich dział. Nakazano Niemcom zniszczenie samolotów wojskowych, fortyfikacji (na zach., tj. w Nadrenii.

Mogły być utrzymane na granicy wsch.). Zakazano produkcji uzbrojenia i utrzymywania łodzi podwodnych - marynarka mogła liczyć max. 16 tys. ludzi.

Ważne miejsce zajmowała sprawa odszkodowań, które miały być spłacane w pieniądzu (132 mld marek w złocie) i naturze (przez 10 Niemcy lat miały dostarczać sprzymierzonym węgiel w ilości 40 mln ton rocznie, zobowiązano je do wydania Francji i Belgii 371 tys. sztuk bydła, odstąpienia wszystkich większych (posiadanych) statków handlowych i przez 5 lat nowozbudowanych jednostek o tonażu 200 tys. BRT.

Polska, Rumunia, Czechosłowacja, Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (od 1929 Jugosławia) zostały zmuszone do podpisania traktatu o ochronie mniejszości narodowych („mały traktat wersalski”), do czego nie zobowiązano Niemiec.

Na Kongresie podjęto decyzje o utworzeniu Ligi Narodów.

W Wersalu ukształtowany został system, który obowiązywał w okresie powojennym, a jednocześnie stał się przyczyną wielu konfliktów i w rezultacie II wojny światowej. Traktat surowo karał Niemcy za wywołanie wojny, za wszystkie zniszczenia i zbrodnie dokonane w czasie jej trwania. Był na tyle upokarzający i dokuczliwy, że rozbudził w Niemcach poczucie krzywdy i nienawiści oraz wolę odwetu - obalenia systemu.

Te dążenie zostały poparte przez Rosję radziecką. Zwycięskie państwa także niezadowolone z postanowień traktatu, który był wynikiem kompromisu (między oczekiwaniami Anglii i Francji), nie były zbytnio zainteresowane w jego utrzymaniu.

Podobne prace

Do góry