Ocena brak

Główne nurty ideowo - polityczne wobec religii i kościołów w XX wieku (socjaldemokracja, komunizm, liberalizm, nacjonalizm, faszyzm włoski, hitleryzm, neopoganizm)

Autor /Abbon Dodano /30.04.2012

 

Socjaldemokracja, ruch społeczny zapoczątkowany przez robotników zmierzający początkowo do zastąpienia kapitalizmu socjalizmem, a następnie do uspołecznienia gospodarki rynkowej i zmniejszenia nierówności społecznych.

Socjalizm: utopijny (związany z chrz.) i naukowy (marksowski)

Komunizm

Pius IX potępił komunizm i socjalizm w encyklice Quanta cura. Podobnie Leon XIII potępił komunizm i socjalizm jako herezję w encyklice Quod apostolici muneris z 28 XII 1887 Po II wojnie świat., w okresie tzw. zimnej wojny, Kościół katol. zajął silnie antymarksistowskie i antykomunistyczne stanowisko.

Święte Oficjum wydało 28 VI 1949 dekret ekskomunikujący komunizm i komunistów Decretum contra communismus Pewne otwarcie na dialog z marksizmem stało się możliwe dzięki Soborowi Watykańskiemu II, podczas którego Kosciół katol. zróżnicował swoje nastawienie do marksizmu. Nie uległ grupie nacisku, która chciała potępić komunizm, chociaż w konstytucji Gaudium et spes odrzucił marksistowski ateizm, oczekujący wyzwolenia człowieka jedynie od wyzwolenia gosp. i społecznego.

Marksizm nie został tu jednak określony z imienia, jedynie w przypisie 16. do artykułu 21. została przypomniana nauka Kościoła od Piusa XI do Pawła VI, ale bez dekretu ekskomunikacyjnego z 1949

Hiszpania Franco – spojenie religii z państwem, faszyści byli jednym z ugrupowań powiązanych z Franco, państwo katolickie, stąd po Vaticanum II się rozrzedzało, zbliżenie do prawicowej socjaldemokracji,

do Manitena – laicyzm czyli bezbożność jest potępiona, władza nie może uchylać się od praw bożych, bo jak miała być respektowana, postulat wydawania ocen moralnych w sprawach politycznych

Andrzej Trzaska – dwa nurty walczą z demokracją, faszystowski i katolicko-narodowy np. Akcja Francuska czy też w Hiszpanii i Portugalii

stara „Falanga” w Hiszpanii faszystowska, bunt Franco przeciwko republice komunistycznej, byli też monarchiści i liberałowie, nowa Falangafront narodowy, państwo autorytarne, faszyzm nie rozwijał się w krajach rolniczych

Salazar w Portugalii 1928 r. – 1971 r. ustrój autorytarny, korporacjonizm, oparcie w encyklikach, usuwa partie żeby nikt inny nie mógł wygrać, nie ma wizji człowieka czy też wielkiej ingerencji w gospodarkę

inne państwa: Litwa, Węgry

W Polsce: przed wojną silna endecja i słaba chadecja, eliminacja wyborów

systemy klerykalno-konserwatywne

1942 r. – pierwsze użycie terminu nacjonalizm chrześcijański

propozycje dla państwa: małe warsztaciki, wiara w moc silnika elektrycznego, idea Nowego Średniowiecza, formacja katolicka odrzuca pojęcie absolutu=narodu, naród to poszerzona rodzina, odrzucenie rasizmu, bo się kłóci z spirytualizmem chrześcijańskim, nacjonalizmy umiarkowane nie burzą miłości bliźniego w przeciwieństwie do nacjonalizmów skrajnych, w zasadzie odrzuca się państwo totalitarne bo mogłoby ingerować w sprawy światopoglądowe

okres zmierzchu demokracji, koncepcja ks. Kawskiego totalizmu chrześcijańskiego, wyciąganie starych idei, Bolesław Piasecki – „Falanga” lata 30-te, nietykalność kościoła i rodziny, gospodarka planowa, monopartia, idea nowego człowieka, ok.4000 członków

w Endecji ok. 200.000 członków, wzrok na zachód, państwo katolickie polskiego narodu, nie totalitarne, monoideowość

wtedy uznawano, że kapitalizm się kończy, stąd droga przez komunizm czy korporacjionizm

historiozofia – epoki, które realizowały podobne idee były dobre więc trzeba tak postępować, do średniowiecza, bo król nie ingerował w to czym poddany jeździ a Hitler tak.

antysemityzm 3,5 mln. 10% ludności Polski, ideologia chrześcijańska – odwoływanie się do Tomasza, który propaguje getto, izolacja od Żydów, nawiązywanie do średniowiecza, Żydzi są niemoralni, bp. Teodorowicz twierdził, że Żydzi poprzez Talmud odwrócili się od starego zakonu, odrzucenie rasizmu.

nacjonalizm ukraiński w Galicji, 150-200 tyś Doncow, doktryna oparta o darwinizm społeczny, wszyscy walczą ze wszystkimi stąd słabszy musi zginąć, doktryna chrześcijańska, aczkolwiek metropolita Szeptycki ich nie potępiał bo można by ekspandować.

Podobne prace

Do góry